Sommige presentaties doen er toe. Ze maken op het eerste zicht kleine verschillen, kleine wendingen, kleine schakeringen in je leven ... waarachter misschien grotere kunnen schuil gaan.
maandag 6 april 2015
zaterdag 4 april 2015
Small is beautiful
Small Is Beautiful: A Study of Economics As If People Mattered is a collection of essays by British economist E. F. Schumacher. The phrase "Small Is Beautiful" came from a phrase by his teacher Leopold Kohr.[1] It is often used to champion small, appropriate technologies that are believed to empower people more, in contrast with phrases such as "bigger is better".
http://en.wikipedia.org/wiki/Small_Is_Beautiful
http://en.wikipedia.org/wiki/Small_Is_Beautiful
zondag 29 maart 2015
Houd niet op aan mij te trekken
Ich folge dir gleichfalls mit freudigen Schritten
Und lasse dich nicht,
Mein Leben, mein Licht.
Befördre den Lauf
Und höre nicht auf,
Selbst an mir zu ziehen,
zu schieben, zu bitten.
Ik volg U eveneens met vreugdevolle schreden
en verlaat u niet,
mijn leven, mijn licht.
Begunstig mijn pad
en houd niet op
zelf aan mij te trekken,
me bij te sturen, me aan te sporen.
Johannespassie js bach kerk merelbeke 27 maart 2015
https://www.youtube.com/watch?v=ErpHl_ME-xw
Niemand leeft voor zichzelf. Opdracht en troost ... vreugde.
De man die weer kan lopen.
http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/koppen/2.38149
Genezing van de lamme
http://www.willibrordbijbel.nl/?p=page&i=48613,48629
Und lasse dich nicht,
Mein Leben, mein Licht.
Befördre den Lauf
Und höre nicht auf,
Selbst an mir zu ziehen,
zu schieben, zu bitten.
Ik volg U eveneens met vreugdevolle schreden
en verlaat u niet,
mijn leven, mijn licht.
Begunstig mijn pad
en houd niet op
zelf aan mij te trekken,
me bij te sturen, me aan te sporen.
Johannespassie js bach kerk merelbeke 27 maart 2015
https://www.youtube.com/watch?v=ErpHl_ME-xw
Niemand leeft voor zichzelf. Opdracht en troost ... vreugde.
De man die weer kan lopen.
http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/koppen/2.38149
Genezing van de lamme
http://www.willibrordbijbel.nl/?p=page&i=48613,48629
maandag 23 maart 2015
Loslaten en levenskunst
[24] Waarachtig, ik verzeker u: als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht.
Joh. 12, 20-33
Levenskunst, twintig jaar later. Het is 2033 ...Het is de lifestyle van het loslaten: ...
(uit Zelf denken p.138, H.Welzer)
Uit het goddelijk diep
Zoals licht uit duister en de dag uit de nacht -
zoals lente uit winter en lach en traan
uit een bewogen hart - zo ontluikt het wonder
uit de geheimvolle ziel van de aarde -
hoop en vertrouwen uit het goddelijk diep van de mens.
(P. Verhoeven)
Kijken met Gods ogen. Meded ogen.
zoals lente uit winter en lach en traan
uit een bewogen hart - zo ontluikt het wonder
uit de geheimvolle ziel van de aarde -
hoop en vertrouwen uit het goddelijk diep van de mens.
(P. Verhoeven)
Kijken met Gods ogen. Meded ogen.
maandag 9 maart 2015
The most powerful word 'We'
Because the single most powerful word in our democracy is the word “We.” We The People. We Shall Overcome. Yes We Can. It is owned by no one. It belongs to everyone.
Speech Obama 7 maart 2015 in Selma
http://time.com/3736357/barack-obama-selma-speech-transcript/
Als ik u goed begrepen heb gaat u ervan uit dat we in de toekomst het menselijk ras zullen 'verbeteren'. ... Tegelijk werken wij, als een beschaving, ook aan het verbeteren van ons collectieve vermogen. Met informatietechnologie, en met inspanningen om onze instellingen te verbeteren. Om zo te zorgen dat we kennis beter uitwisselen om intellectuele uitdagingen op te lossen die één persoon niet aankan. Ook dat is een belangrijke trend op lange termijn, en potentieel een erg positieve. (Nick Bostrom in DS 14/3/2015)
Speech Obama 7 maart 2015 in Selma
http://time.com/3736357/barack-obama-selma-speech-transcript/
Als ik u goed begrepen heb gaat u ervan uit dat we in de toekomst het menselijk ras zullen 'verbeteren'. ... Tegelijk werken wij, als een beschaving, ook aan het verbeteren van ons collectieve vermogen. Met informatietechnologie, en met inspanningen om onze instellingen te verbeteren. Om zo te zorgen dat we kennis beter uitwisselen om intellectuele uitdagingen op te lossen die één persoon niet aankan. Ook dat is een belangrijke trend op lange termijn, en potentieel een erg positieve. (Nick Bostrom in DS 14/3/2015)
donderdag 26 februari 2015
Flexibele hersenen en het gelaat van de Ander
We drukken daarbij oude knoppen in om ons en andermans gedrag te beïnvloeden.’ Om mensen zo ver te krijgen dat ze iets doen aan grootschalige problemen zoals armoede, honger, onderdrukking, moeten we hen niet met een rationele voorstelling van de feiten lastigvallen. Het is veel effectiever om hen te confronteren met het persoonlijke verhaal van één slachtoffer, of met een foto van een paar uitgemergelde kindjes.
Dat past in ons oeroud sociaal gedrag van toen we in kleine groepjes leefden, met mensen met wie we in direct contact stonden. Zorg, medelijden, hulp en inleving kunnen we biologisch gezien enkel op die schaal produceren, maar via het omwegje van het symbolisch geval brengen we toch solidariteit op met abstracte groepen en de hele mensheid.
DS 26/2/2015
De Ander is voor Levinas de weerloze, kwetsbare mens die appel doet op mijn verantwoordelijkheid. De verschijning van het weerloze gelaat van de Ander kan mij ertoe bewegen de zorg voor het eigen zijn te vergeten. Dit appel is dwingend, maar ook weer niet.
Ik behoud zelf de keuze om daar op in te gaan of niet.
http://www.alfons-vandaele.be/galilea-groep/levinas.html
Dat past in ons oeroud sociaal gedrag van toen we in kleine groepjes leefden, met mensen met wie we in direct contact stonden. Zorg, medelijden, hulp en inleving kunnen we biologisch gezien enkel op die schaal produceren, maar via het omwegje van het symbolisch geval brengen we toch solidariteit op met abstracte groepen en de hele mensheid.
DS 26/2/2015
De Ander is voor Levinas de weerloze, kwetsbare mens die appel doet op mijn verantwoordelijkheid. De verschijning van het weerloze gelaat van de Ander kan mij ertoe bewegen de zorg voor het eigen zijn te vergeten. Dit appel is dwingend, maar ook weer niet.
Ik behoud zelf de keuze om daar op in te gaan of niet.
http://www.alfons-vandaele.be/galilea-groep/levinas.html
zondag 22 februari 2015
Betekenis hebben of betekenis geven.
Ja, maar heeft Eco niet zelf het begrip 'opera aperta' bedacht, het open kunstwerk, dat geen vaste betekenis heeft, wel een breed veld van betekenissen? (Umberto Eco in DS Magazine 21/2/2015)
Slimme mensen geloven dat 'elfjes' bestaan (J.Braeckman in de redactie).
Nu is er niets mis met het verlangen om de dingen en het leven betekenis te geven. Het probleem is alleen dat betekenis zich vaak vermomt als kennis. (J.De Ceulaer in 'Gooi God niet weg' p.162).
Niet afvragen wat de betekenis is, veronderstellen eenheidsprincipe,
maar het betekenis geven in en door het leven. Mens is niet gemaakt om zonder betekenis te leven.
Zin-geving.
Ik tov geheel.
Ik met geheel.
Religare. Verbinden.
Ik door het geheel.
Nederigheid.
L'humilité est au sommet de la vie spirituelle (Angela de Foligno)
Geschiedenis gaat over je wortels, over hoe jezelf in het brede verhaal een plek te geven. (Wim Lybaert in DS 21/3/2015).
Slimme mensen geloven dat 'elfjes' bestaan (J.Braeckman in de redactie).
Nu is er niets mis met het verlangen om de dingen en het leven betekenis te geven. Het probleem is alleen dat betekenis zich vaak vermomt als kennis. (J.De Ceulaer in 'Gooi God niet weg' p.162).
Niet afvragen wat de betekenis is, veronderstellen eenheidsprincipe,
maar het betekenis geven in en door het leven. Mens is niet gemaakt om zonder betekenis te leven.
Zin-geving.
Ik tov geheel.
Ik met geheel.
Religare. Verbinden.
Ik door het geheel.
Nederigheid.
L'humilité est au sommet de la vie spirituelle (Angela de Foligno)
Geschiedenis gaat over je wortels, over hoe jezelf in het brede verhaal een plek te geven. (Wim Lybaert in DS 21/3/2015).
Stipje
Als de wereld aangaat, gebeurt er iets magisch. Dat weet ik al lang. Uren heb ik er betoverd naar gekeken.
Dat de aarde zelf mijn jongenskamertje verlichtte: ik kon het toen nog niet zo verwoorden, maar ik begreep wel dat er iets wonderlijks plaatsvond.
En in het blauwe schijnsel van de bol luisterde ik naar de late treinen, de slapengaande ouders, Real Madrid-Anderlecht op het radiootje en de gelukkige poes op bed.
Ten slotte tolde ik hem soms razendsnel rond en waar hij stilstond, zou ik wakker worden.
De herinneringen verschenen toen ik deze week een jarige foto terugzag. Ze hebben hem een naam gegeven: Pale Blue Dot. Dat is lyrisch Engels voor ‘bleekblauwe stip’.
Hij is 25 jaar geleden gemaakt, door Voyager I, de ruimtesonde die na bijna veertig jaar intussen vermoedelijk ons zonnestelsel heeft verlaten. En daar nu het gerucht van het heelal doorstuurt. Naar de website van Nasa.
U moet eens luisteren, we weten niet wat we horen.
Astronoom Carl Sagan had in 1990 het heerlijke idee de foto te laten maken. Net voor de camera van Voyager I uit moest wegens – toen al – energiebesparingen, 6 miljard kilometer van ons vandaan, heeft die camera zich nog één keer omgedraaid en onvergetelijk het stofje vereeuwigd waarop wij bestaan.
Het haast onzichtbare stipje op de foto, dat zijn WIJ.
Stel u voor.
Ik weet niet of ik een ontroerender foto ken. Tenzij de eerste van het eerste kind.
En zodra ú de foto van Pale Blue Dot ziet, hoef ik eigenlijk niets meer uit te leggen. Het beeld schittert even soeverein als een ster. Maar ik moet nu eenmaal mijn woorden halen.
Na een duimbreed op kosmische schaal zijn we al onzichtbaar. Zo groots en zo niets zijn wij
0,1 pixel is de aarde hier maar. Stel u voor. En waar die uitgedoofde camera zich nú beweegt, waarschijnlijk al ontsnapt aan de waakvlam van de zon, zijn wij allang volstrekt onzichtbaar.
Daar hou ik van, die nietigheid.
Terwijl hier eindelijk weer een lentelichtje schijnt over mijn klavier, zijn wij nergens. Na een duimbreed op kosmische schaal zijn we al onzichtbaar.
Zo groots en zo niets zijn wij.
Daar kan ik met de jaren steeds vaker om glimlachen.
En waarom zou ik woorden bedenken, als er al veel mooiere bestaan? Toen hij 25 jaar terug de foto de wereld instuurde, sprak Sagan tegelijk de mooiste column uit van de eeuw. Nu te horen op Youtube.
‘Kijk nog eens goed naar dat stipje’, begon hij. En ik keek naar het stipje. Maar het leek voortdurend op mijn netvlies te willen verdwijnen. De wereld kwam en ging.
En toen zei hij, wijzend naar ons stipje: ‘Dát is hier. Dat is thuis. Dat zijn wij.’ Zo zei hij het.
Dát is hier. Dat is thuis. Dat zijn wij.
Daar, in the middle of het oneindige nowhere, wonen wij. Op dat blauwe pluisje in de duisternis.
Ik vind het in al hun eenvoud nog altijd prachtige woorden.
Maar natuurlijk, lees die simpele woorden, kijk naar die wonderlijke foto van ons wolvlokje in de uitdijende breiwerk van de kosmos aan het dagelijkse ontbijt, boven het zompige eitje, en je denkt, denkend aan de werkdag, de dagelijkse onthoofdingen, de files in Groot-Bijgaarden, de begrotingsoefeningen en het weerbericht: fuck het hele heelal!
Ik begrijp het wel.
Maar we moeten het heelal óók begrijpen: wat doet dat stralend blauwe, bloeddorstige en luidruchtige stipje hier in mijn stille, eeuwige, onverschillige donker?
Als we dat eens wisten
(B.Dewulf in DS Magazine 21/2/2015 p.5 )
Dat de aarde zelf mijn jongenskamertje verlichtte: ik kon het toen nog niet zo verwoorden, maar ik begreep wel dat er iets wonderlijks plaatsvond.
En in het blauwe schijnsel van de bol luisterde ik naar de late treinen, de slapengaande ouders, Real Madrid-Anderlecht op het radiootje en de gelukkige poes op bed.
Ten slotte tolde ik hem soms razendsnel rond en waar hij stilstond, zou ik wakker worden.
De herinneringen verschenen toen ik deze week een jarige foto terugzag. Ze hebben hem een naam gegeven: Pale Blue Dot. Dat is lyrisch Engels voor ‘bleekblauwe stip’.
Hij is 25 jaar geleden gemaakt, door Voyager I, de ruimtesonde die na bijna veertig jaar intussen vermoedelijk ons zonnestelsel heeft verlaten. En daar nu het gerucht van het heelal doorstuurt. Naar de website van Nasa.
U moet eens luisteren, we weten niet wat we horen.
Astronoom Carl Sagan had in 1990 het heerlijke idee de foto te laten maken. Net voor de camera van Voyager I uit moest wegens – toen al – energiebesparingen, 6 miljard kilometer van ons vandaan, heeft die camera zich nog één keer omgedraaid en onvergetelijk het stofje vereeuwigd waarop wij bestaan.
Het haast onzichtbare stipje op de foto, dat zijn WIJ.
Stel u voor.
Ik weet niet of ik een ontroerender foto ken. Tenzij de eerste van het eerste kind.
En zodra ú de foto van Pale Blue Dot ziet, hoef ik eigenlijk niets meer uit te leggen. Het beeld schittert even soeverein als een ster. Maar ik moet nu eenmaal mijn woorden halen.
Na een duimbreed op kosmische schaal zijn we al onzichtbaar. Zo groots en zo niets zijn wij
0,1 pixel is de aarde hier maar. Stel u voor. En waar die uitgedoofde camera zich nú beweegt, waarschijnlijk al ontsnapt aan de waakvlam van de zon, zijn wij allang volstrekt onzichtbaar.
Daar hou ik van, die nietigheid.
Terwijl hier eindelijk weer een lentelichtje schijnt over mijn klavier, zijn wij nergens. Na een duimbreed op kosmische schaal zijn we al onzichtbaar.
Zo groots en zo niets zijn wij.
Daar kan ik met de jaren steeds vaker om glimlachen.
En waarom zou ik woorden bedenken, als er al veel mooiere bestaan? Toen hij 25 jaar terug de foto de wereld instuurde, sprak Sagan tegelijk de mooiste column uit van de eeuw. Nu te horen op Youtube.
‘Kijk nog eens goed naar dat stipje’, begon hij. En ik keek naar het stipje. Maar het leek voortdurend op mijn netvlies te willen verdwijnen. De wereld kwam en ging.
En toen zei hij, wijzend naar ons stipje: ‘Dát is hier. Dat is thuis. Dat zijn wij.’ Zo zei hij het.
Dát is hier. Dat is thuis. Dat zijn wij.
Daar, in the middle of het oneindige nowhere, wonen wij. Op dat blauwe pluisje in de duisternis.
Ik vind het in al hun eenvoud nog altijd prachtige woorden.
Maar natuurlijk, lees die simpele woorden, kijk naar die wonderlijke foto van ons wolvlokje in de uitdijende breiwerk van de kosmos aan het dagelijkse ontbijt, boven het zompige eitje, en je denkt, denkend aan de werkdag, de dagelijkse onthoofdingen, de files in Groot-Bijgaarden, de begrotingsoefeningen en het weerbericht: fuck het hele heelal!
Ik begrijp het wel.
Maar we moeten het heelal óók begrijpen: wat doet dat stralend blauwe, bloeddorstige en luidruchtige stipje hier in mijn stille, eeuwige, onverschillige donker?
Als we dat eens wisten
(B.Dewulf in DS Magazine 21/2/2015 p.5 )
Nood aan gedeeld referentie-systeem. Nieuwe verlichting.
Ooit had je vier kranten en elk daarvan gaf een encyclopedische visie op de wereld. Een encyclopedie vertelt je niet alles, maar alles wat ze belangrijk acht. Nu zijn er 7 miljard mogelijke encyclopedieën. Wat de communicatie heel moeilijk maakt, want tot gisteren lazen u en ik dezelfde krant en hadden we gedeeld referenties. Nu maakt iedereen zijn eigen cocktail. Het internet wekt de indruk dat het een gemeenschap is waar iedereen dezelfde taal spreekt, terwijl net het omgekeerde het geval is. (Umberto Ecco in DS Magazine 21/2/2015).
Hoe kan een individu vanuit het oneindig gefragmenteerde informatie-landschap nog die zaken distilleren die er toe doen voor het individu en de gemeenschap én dus vanuit het gemeenschappelijke belang gedeeld moeten worden? Het referentiekader is er nog altijd, doch onderhuids. Humanitaire waarden leven, individuele spiritualiteit wordt ongezegd beleefd, maar komt onder druk door de overload aan (des)informatie en ongenuanceerde kritiek of referentie-systemen. Dit creëert onnodige stuurloosheid, onbeslistheid en passiviteit in tijden dat deze waarden juist meer aandacht verdienen. De nieuwe verlichting betekent dat het door de eerste verlichting gevaloriseerde individu, opnieuw zijn plaats in het geheel vindt. Het is tegelijk betekenis hervinden aan een door wetenschap van betekenis ontdane wereld. Het is een taal hervinden die de grondstromen van dit referentiekader bloot leggen: verbondenheid, individuele verantwoordelijkheid, gegevenheid en vrijheid, vrede, persoonlijk geluk, dankbaarheid, oprechtheid, onthechting, vreugde, nederigheid, liefde ...
Hoe kan een individu vanuit het oneindig gefragmenteerde informatie-landschap nog die zaken distilleren die er toe doen voor het individu en de gemeenschap én dus vanuit het gemeenschappelijke belang gedeeld moeten worden? Het referentiekader is er nog altijd, doch onderhuids. Humanitaire waarden leven, individuele spiritualiteit wordt ongezegd beleefd, maar komt onder druk door de overload aan (des)informatie en ongenuanceerde kritiek of referentie-systemen. Dit creëert onnodige stuurloosheid, onbeslistheid en passiviteit in tijden dat deze waarden juist meer aandacht verdienen. De nieuwe verlichting betekent dat het door de eerste verlichting gevaloriseerde individu, opnieuw zijn plaats in het geheel vindt. Het is tegelijk betekenis hervinden aan een door wetenschap van betekenis ontdane wereld. Het is een taal hervinden die de grondstromen van dit referentiekader bloot leggen: verbondenheid, individuele verantwoordelijkheid, gegevenheid en vrijheid, vrede, persoonlijk geluk, dankbaarheid, oprechtheid, onthechting, vreugde, nederigheid, liefde ...
Verbonden zijn of verbinden.
Hierbij sluit Ik een verbond met jullie en met je nakomelingen, en met alle levende wezens die bij jullie zijn: vogels, vee en wilde dieren, met alles wat uit de ark is gekomen, alle dieren op aarde. Deze belofte doe Ik jullie: nooit weer zal alles wat leeft door het water van een vloed worden uitgeroeid, nooit weer zal er een zondvloed komen om de aarde te vernietigen. Ik zal denken aan mijn verbond met jullie en met al wat leeft. Genesis 9:12-15
zaterdag 21 februari 2015
Leefsleutels
Ik wil zo rijk, zo productief mogelijk leven. ...
Ik heb het gevoel dat ik intens leef ...
Sinds enkele weken lijkt het alsof ik vanop een grote hoogte neerkijk op mijn leven,
als een soort landschap, en zie hoe alles samenhangt ...
.. Mensen die doodgaan, laten altijd een leegte achter die nooit kan worden gevuld. Het is het lot, het genetische en neurale lot, van elke mens een uniek individu te zijn dat zijn eigen weg vindt, zijn eigen leven leidt, zijn eigen dood sterft.
En eerst en vooral ben ik een wezen met een bewustzijn geweest, een denkend dier
op deze prachtige planeet ...
... Opeens lijk ik alles in focus te zien en in het juiste perspectief. Er is geen tijd meer voor overbodige dingen. Ik moet me concentreren op mezelf, mijn werk, mijn vrienden. Minder televisiekijken ... Dat is geen onverschilligheid, maar wel onthechting. ...
Dat alleen al is een enorm voorrecht geweest en een groot avontuur...
Ik kan niet beweren dat ik niet bang ben.
Maar mijn overheersende gevoel is dankbaarheid.
Ik heb bemind en ben bemind geworden.
Ik heb veel gekregen en heb een beetje teruggeven.
Ik heb gelezen en gereisd, nagedacht en geschreven.
Ik heb een dialoog met de wereld gehad ...
... Mijn lichaam takelt af, maar vreemd genoeg is mijn geest geen ogenblik verzwakt.
Ik blijf vurig in de studie en opgewekt in gezelschap.
... Ik heb een mild en zacht temperament, ben open, sociaal en opgewekt, kan mij aan anderen hechten en ken geen vijandschap.
.... In al mijn passies ben ik buitensporig.
... Ik hoop dat ik de tijd ... kan gebruiken om vriendschappen te verdiepen ... en een nieuw niveau van inzicht en begrip te vinden. Dat zal durf, luciditeit en oprechtheid vragen.
... Maar ik zal ook tijd hebben voor plezier (en zelfs voor dommigheid) ....
... Ik ben blij wanneer ik begaafde jonge mensen ontmoet ...
Oliver Sacks in DS 21/2/2015 "Mijn eigen leven"
Ofwel wordt het leven voor de voeten gegooid,
pak je het op
en leef je het op
Ofwel wordt het leven voor de voeten gelegd,
beleef je het
en geef je het terug.
Ik heb het gevoel dat ik intens leef ...
Sinds enkele weken lijkt het alsof ik vanop een grote hoogte neerkijk op mijn leven,
als een soort landschap, en zie hoe alles samenhangt ...
.. Mensen die doodgaan, laten altijd een leegte achter die nooit kan worden gevuld. Het is het lot, het genetische en neurale lot, van elke mens een uniek individu te zijn dat zijn eigen weg vindt, zijn eigen leven leidt, zijn eigen dood sterft.
En eerst en vooral ben ik een wezen met een bewustzijn geweest, een denkend dier
op deze prachtige planeet ...
... Opeens lijk ik alles in focus te zien en in het juiste perspectief. Er is geen tijd meer voor overbodige dingen. Ik moet me concentreren op mezelf, mijn werk, mijn vrienden. Minder televisiekijken ... Dat is geen onverschilligheid, maar wel onthechting. ...
Dat alleen al is een enorm voorrecht geweest en een groot avontuur...
Ik kan niet beweren dat ik niet bang ben.
Maar mijn overheersende gevoel is dankbaarheid.
Ik heb bemind en ben bemind geworden.
Ik heb veel gekregen en heb een beetje teruggeven.
Ik heb gelezen en gereisd, nagedacht en geschreven.
Ik heb een dialoog met de wereld gehad ...
... Mijn lichaam takelt af, maar vreemd genoeg is mijn geest geen ogenblik verzwakt.
Ik blijf vurig in de studie en opgewekt in gezelschap.
... Ik heb een mild en zacht temperament, ben open, sociaal en opgewekt, kan mij aan anderen hechten en ken geen vijandschap.
.... In al mijn passies ben ik buitensporig.
... Ik hoop dat ik de tijd ... kan gebruiken om vriendschappen te verdiepen ... en een nieuw niveau van inzicht en begrip te vinden. Dat zal durf, luciditeit en oprechtheid vragen.
... Maar ik zal ook tijd hebben voor plezier (en zelfs voor dommigheid) ....
... Ik ben blij wanneer ik begaafde jonge mensen ontmoet ...
Oliver Sacks in DS 21/2/2015 "Mijn eigen leven"
Ofwel wordt het leven voor de voeten gegooid,
pak je het op
en leef je het op
Ofwel wordt het leven voor de voeten gelegd,
beleef je het
en geef je het terug.
Learn as if you were to live forever
Live as if you were to die tomorrow.
Learn as if you were to live forever.
Mahatma Gandhi
Overleggen is misschien meer dan overleggen …
… leren (over materie(s), organisatie, klanten, collega’s …)
… oefenen (bv in organiseren, presenteren, communiceren, luisteren, argumenteren …)
… oplossen (bv door brainstorming, kruisbestuiving …)
… verlichten (bv gezamenlijk tot een inzicht of idee komen die we individueel niet of moeilijk konden realiseren …)
… creëren (bv van dynamiek en flow in en buiten jezelf …)
Mijn lichaam takelt af, maar vreemd genoeg is mijn geest geen ogenblik verzwakt.
Ik blijf vurig in de studie en opgewekt in gezelschap.
Oliver Sacks in DS 21/2/2015 'Mijn eigen leven'
zondag 18 januari 2015
Transcendentie, immanentie, emergentie, collaboration & omegapunt
Toch is het geoorloofd om te dromen. Toch valt er een utopie te ontwaren die moeiteloos kan worden verzoend met een puur materieel mensbeeld. Die utopie bevindt zich niet op het niveau van de genen, van het organisme of van de georganiseerde massa. Die utopie bevindt zich op het niveau van de soort, van de mensheid-door-de-eeuwen-heen.
De ervaring leert ons dat morele vooruitgang op dat niveau mogelijk is. Misschien wel onvermijdelijk. Van slavernij kwam een zwarte president. Van genocide kwamen de rechten van de mens. Behoudens een catastrofe die ons finaal zal wegmaaien, kan dat proces nog veel verder gaan, tot we onszelf als soort echt overstijgen.
Laten we die utopie GOD noemen. Zoals één watermolecule niet nat is, één hersencel niet kan denken, is één mens in het geheel niet goddelijk. Natheid, intelligentie en goddelijkheid zijn eigenschappen van het GEHEEL die nog niet verscholen zitten in de eigenschappen van de samenstellende delen: emergent properties in het jargon van de complexiteits-denkers.
Als we die term mogen lenen, kunnen we besluiten: God is niet transcendent, niet immanent, maar emergent. God bestaat niet, of in elk geval nog niet, Hij komt langzaamaan tevoorschijn.
J.De Ceulaer in 'Gooi God niet weg' (pag.219).
Avaaz is een site voor wereldwijde virtuele mobilisatie voor het hogere doel en vormt op die manier een universele gemeenschap en geweten.
Collective intelligence is shared or group intelligence that emerges from the collaboration, collective efforts, and competition of many individuals and appears in consensus decision making. ... It can be understood as an emergent property from the synergies ...
http://en.wikipedia.org/wiki/Collective_intelligence
Het omegapunt is een door de Franse filosoof en theoloog Pierre Teilhard de Chardin bedachte term die een eindmoment in het evolutieproces aangeeft. De term is afgeleid van "Alfa en Omega", een uitdrukking uit het christendom die "God van het begin tot het einde" symboliseert. De alfa en de omega zijn de eerste en de laatste letter van het Grieks alfabet.
Teilhard de Chardin probeerde de evolutie-ideeën met het christelijke gedachtegoed te verenigen en zag het leven en de kosmos als voortdurende beweging onder God, die nog niet op de eindbestemming was aangeland. De mens is volgens hem al boven het dierlijke leven uitgestegen maar heeft de potentie boven zichzelf en de kosmos uit te stijgen naar het omegapunt, de organische, sociale en geestelijke integratie van de mensheid in zijn geheel en uiteindelijk de eenwording met het universum.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Omegapunt
Laudate omnes gentes, laudate Dominum.
De ervaring leert ons dat morele vooruitgang op dat niveau mogelijk is. Misschien wel onvermijdelijk. Van slavernij kwam een zwarte president. Van genocide kwamen de rechten van de mens. Behoudens een catastrofe die ons finaal zal wegmaaien, kan dat proces nog veel verder gaan, tot we onszelf als soort echt overstijgen.
Laten we die utopie GOD noemen. Zoals één watermolecule niet nat is, één hersencel niet kan denken, is één mens in het geheel niet goddelijk. Natheid, intelligentie en goddelijkheid zijn eigenschappen van het GEHEEL die nog niet verscholen zitten in de eigenschappen van de samenstellende delen: emergent properties in het jargon van de complexiteits-denkers.
Als we die term mogen lenen, kunnen we besluiten: God is niet transcendent, niet immanent, maar emergent. God bestaat niet, of in elk geval nog niet, Hij komt langzaamaan tevoorschijn.
J.De Ceulaer in 'Gooi God niet weg' (pag.219).
Avaaz is een site voor wereldwijde virtuele mobilisatie voor het hogere doel en vormt op die manier een universele gemeenschap en geweten.
Collective intelligence is shared or group intelligence that emerges from the collaboration, collective efforts, and competition of many individuals and appears in consensus decision making. ... It can be understood as an emergent property from the synergies ...
http://en.wikipedia.org/wiki/Collective_intelligence
Het omegapunt is een door de Franse filosoof en theoloog Pierre Teilhard de Chardin bedachte term die een eindmoment in het evolutieproces aangeeft. De term is afgeleid van "Alfa en Omega", een uitdrukking uit het christendom die "God van het begin tot het einde" symboliseert. De alfa en de omega zijn de eerste en de laatste letter van het Grieks alfabet.
Teilhard de Chardin probeerde de evolutie-ideeën met het christelijke gedachtegoed te verenigen en zag het leven en de kosmos als voortdurende beweging onder God, die nog niet op de eindbestemming was aangeland. De mens is volgens hem al boven het dierlijke leven uitgestegen maar heeft de potentie boven zichzelf en de kosmos uit te stijgen naar het omegapunt, de organische, sociale en geestelijke integratie van de mensheid in zijn geheel en uiteindelijk de eenwording met het universum.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Omegapunt
Laudate omnes gentes, laudate Dominum.
Vrees niet het eindigen, maar het nooit begonnen zijn.
Vrees niet dat je leven ten einde zal komen, vrees eerder dat het nooit zal beginnen.
John Henry Cardinal
John Henry Cardinal
zondag 11 januari 2015
Subpolitiek, risicosamenleving en individuele keuze noodzaak gezien kwakkelende traditie
‘Subpolitiek’ is een typische Beckuitdrukking: wervend, maar tevens een vaag containerbegrip omdat het slaat op alle soorten acties of beslissingen die raken aan het algemeen belang, zonder zich echter te voegen naar de strakke agenda's van partijen of wettelijke procedures. ....
In de risicosamenleving zijn we ons van langsom meer bewust van de mogelijke negatieve effecten die de grootschalige toepassing van wetenschappelijke inzichten met zich brengt (kernenergie blijft het voorbeeld par excellence). Beck spreekt daarom van een tweede of reflexieve moderniteit waarin het traditionele vooruitgangsgeloof kaduuk wordt. Tegelijk kan alleen wetenschappelijke kennis ons terdege informeren over de risico's die ze zelf mee produceert. Een appel kan er zeer smakelijk uitzien; dat hij radioactief besmet is of boordevol gevaarlijke toxines zit, is niet meteen zichtbaar en enkel ‘weetbaar’ dankzij expertkennis. Het is een paradox die heel Becks werk doordringt: wetenschap creëert risico's die we uitsluitend dankzij nog méér wetenschap kunnen kennen en remediëren. Becks pleidooi voor een ‘ecologische verlichting’ maant aan om kritisch om te gaan met de bepaling van bijvoorbeeld grenswaarden inzake vervuiling, maar plaatst bio-ingenieurs of andere specialisten nooit in het verdomhoekje, integendeel. .... Ook hij observeerde dat de financiële economie zich steeds meer loszong van de reële productie van goederen of diensten en daarbij naar een speculatieve investeringslogica neigt. Dat houdt eveneens risico's in met een mondiale impact, zo weten we sinds de financiële crisis van 2008. Maar de risicosamenleving, dat is ook het leven van alledag, dat beduidend meer dan voorheen in het teken staat van de onzekere uitkomsten van individuele beslissingen.
Worden we echt egoïstischer? Hij vond het woord niet zelf uit, maar aan Beck danken we wel de thans gangbare betekenis van de term individualisering. Legio zijn de lamento's over toenemend egoïsme en een navenant afnemende solidariteit en burgerzin. Deze uitingen van doorgeschoten individualisering benemen nogal eens het zicht op de kern van de zaak. Een samenleving met kwakkelende tradities verplicht simpelweg tot meer autonome keuzes, die niet ook per definitie egoïstischer zijn. Wie is bevrijd van religieuze, ideologische of andere verzuilde richtingwijzers, kan bijvoorbeeld evengoed opteren voor een ecologische levensstijl. Individualisering is evenmin een kwestie van vrijheid-blijheid. Zo werden we beduidend afhankelijker van de verzorgingsstaat. Samen met de consumptiesamenleving waarborgt hij mee een reële keuzevrijheid in domeinen als cultuur of onderwijs. Hij springt tevens in de bres wanneer directe solidariteitsverbanden als gezin of wijk geen soelaas meer bieden, niet het minst wanneer individuele keuzes verkeerd uitdraaien. Want kiezen is risico's nemen: je weet niet of je studie ook de weg plaveit richting een succesvolle carrière. Overigens was enig vooruitgangsoptimisme Beck niet vreemd. Dat de sociale ongelijkheid blijft doorwerken in individuele keuzes, placht hij veelal te negeren.
De mens en/in zijn milieu, Rudi Laermans in de DS 10 januari over de socioloog Ulrich Beck
In de risicosamenleving zijn we ons van langsom meer bewust van de mogelijke negatieve effecten die de grootschalige toepassing van wetenschappelijke inzichten met zich brengt (kernenergie blijft het voorbeeld par excellence). Beck spreekt daarom van een tweede of reflexieve moderniteit waarin het traditionele vooruitgangsgeloof kaduuk wordt. Tegelijk kan alleen wetenschappelijke kennis ons terdege informeren over de risico's die ze zelf mee produceert. Een appel kan er zeer smakelijk uitzien; dat hij radioactief besmet is of boordevol gevaarlijke toxines zit, is niet meteen zichtbaar en enkel ‘weetbaar’ dankzij expertkennis. Het is een paradox die heel Becks werk doordringt: wetenschap creëert risico's die we uitsluitend dankzij nog méér wetenschap kunnen kennen en remediëren. Becks pleidooi voor een ‘ecologische verlichting’ maant aan om kritisch om te gaan met de bepaling van bijvoorbeeld grenswaarden inzake vervuiling, maar plaatst bio-ingenieurs of andere specialisten nooit in het verdomhoekje, integendeel. .... Ook hij observeerde dat de financiële economie zich steeds meer loszong van de reële productie van goederen of diensten en daarbij naar een speculatieve investeringslogica neigt. Dat houdt eveneens risico's in met een mondiale impact, zo weten we sinds de financiële crisis van 2008. Maar de risicosamenleving, dat is ook het leven van alledag, dat beduidend meer dan voorheen in het teken staat van de onzekere uitkomsten van individuele beslissingen.
Worden we echt egoïstischer? Hij vond het woord niet zelf uit, maar aan Beck danken we wel de thans gangbare betekenis van de term individualisering. Legio zijn de lamento's over toenemend egoïsme en een navenant afnemende solidariteit en burgerzin. Deze uitingen van doorgeschoten individualisering benemen nogal eens het zicht op de kern van de zaak. Een samenleving met kwakkelende tradities verplicht simpelweg tot meer autonome keuzes, die niet ook per definitie egoïstischer zijn. Wie is bevrijd van religieuze, ideologische of andere verzuilde richtingwijzers, kan bijvoorbeeld evengoed opteren voor een ecologische levensstijl. Individualisering is evenmin een kwestie van vrijheid-blijheid. Zo werden we beduidend afhankelijker van de verzorgingsstaat. Samen met de consumptiesamenleving waarborgt hij mee een reële keuzevrijheid in domeinen als cultuur of onderwijs. Hij springt tevens in de bres wanneer directe solidariteitsverbanden als gezin of wijk geen soelaas meer bieden, niet het minst wanneer individuele keuzes verkeerd uitdraaien. Want kiezen is risico's nemen: je weet niet of je studie ook de weg plaveit richting een succesvolle carrière. Overigens was enig vooruitgangsoptimisme Beck niet vreemd. Dat de sociale ongelijkheid blijft doorwerken in individuele keuzes, placht hij veelal te negeren.
De mens en/in zijn milieu, Rudi Laermans in de DS 10 januari over de socioloog Ulrich Beck
zaterdag 3 januari 2015
Zon
Zon is God! (uit film 'Mr.Turner')
Voetstappen in het zand
2 aan 2
gaan op in
eeuwig
eb en vloed
Grenzen
vervagen
tussen hier en ginder
tussen vroeger en later
tussen jou en ik
alles in één
gloed
Voetstappen in het zand
2 aan 2
gaan op in
eeuwig
eb en vloed
Grenzen
vervagen
tussen hier en ginder
tussen vroeger en later
tussen jou en ik
alles in één
gloed
zondag 14 december 2014
Humilité, één familie, jubilate
Hooglied 2,8-13:
Hoor, daar is mijn geliefde! Kijk, daar komt hij aan, over de
heuvels komt snelt hij voort.
Mijn lief is als een gazelle, hij lijkt wel het jong van een hert.
Daar staat hij achter de muur van ons huis. Hij ziet door het
raam en kijkt door de tralies naar binnen
Nu roept mijn geliefde en zegt tegen mij: ‘Sta op, mijn liefste,
kom toch, mijn mooiste.
Kijk maar, de winter is voorbij, de regen is voorgoed
verdwenen.
Kijk, op het veld staan weer bloemen; de tijd om te zingen
breekt aan, de roep van de tortelduif klinkt over het land.
De vijgenboom draagt zijn eerste vruchten al, en wat ruikt de
bloeiende wijnstok heerlijk!
Sta op, mijn liefste, kom toch, mijn mooiste!
J.S.Bach - Liebster Jesu, wir sind hier”, BWV 731
De eerste brief van de heilige Paulus
aan de Korintiërs (1Kor 15, 35-37; 42-46)
Broeders en zusters, wellicht iemand vragen: " Hóé verrijzen
de doden? Met wat voor lichaam?" Een dwaze vraag! Ook wat
gij zelf zaait moet eerst sterven voor het tot leven komt, en
wat ge zaait is slechts een graankorrel of iets dergelijks, en het
heeft nog niet de vorm die het zal krijgen.
Zo is het ook met de opstanding van de doden; wat gezaaid
wordt in vergankelijkheid, verrijst in onvergankelijkheid; wat
gezaaid wordt in geringheid en zwakte, verrijst in glorie; wat
gezaaid wordt in zwakte, verrijst in heerlijkheid en kracht.
Een natuurlijk lichaam wordt gezaaid, een geestelijk lichaam
verrijst. Zoals er een natuurlijk lichaam bestaat, bestaat er ook
een geestelijk lichaam. In deze zin staat er geschreven: de
eerste mens, Adam, werd een levend wezen. De laatste Adam
werd een levendmakende Geest. Maar het geestelijke komt
niet het eerst; het natuurlijke gaat vooraf, daarna komt het
geestelijke.
W. A. Mozart: Exultate jubilate, KV. 164
Evangelie van Onze Heer Jezus Christus volgens
Matteüs (Mt. 5,1-12)
Bij het zien van deze menigte ging Jezus de berg op, en toen
Hij was gaan zitten, kwamen zijn leerlingen bij Hem. Hij nam
het woord en onderrichtte hen met deze toespraak:
"Gelukkig die arm van geest zijn, want hun behoort het
koninkrijk der hemelen.
Gelukkig die verdriet hebben, want zij zullen getroost
worden.
Gelukkig die zachtmoedig zijn, want zij zullen het land erven.
Gelukkig die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid, want
zij zullen verzadigd worden. Gelukkig die barmhartig zijn,
want zij zullen barmhartigheid ondervinden.
Gelukkig die zuiver van hart zijn, want zij zullen God zien.
Gelukkig die vrede brengen, want zij zullen kinderen van God
genoemd worden.
Gelukkig die vervolgd worden vanwege de gerechtigheid,
want hun behoort het koninkrijk der hemelen.
Gelukkig zijn jullie, als ze jullie uitschelden en vervolgen en je
van allerlei kwaad betichten vanwege Mij.
Wees blij en juich, want in de hemel wacht jullie een rijke
beloning. Zo hebben ze immers de profeten vóór jullie
vervolgd".
Johan Sebastian Bach Fuga en re min, BWV 538
http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/100seconden
Johannes 15:12-17
Dit is mijn wens: dat gij elkaar liefhebt, zoals ik u heb liefgehad.
Geen groter liefde kan iemand hebben dan deze,
dat hij zijn leven geeft voor zijn vrienden.
Gij zijt mijn vrienden. Ik noem u geen dienaars,
want de dienaar weet niet wat zijn Heer doet.
Maar ik heb u vrienden genoemd,
want ik heb u alles meegedeeld
wat ik van de Vader heb gehoord.
Dit is mijn wens: dat gij elkaar liefhebt.
Was het leven soms ook hard
't Was gemengd met vreugde en smart.
Voor ons altijd goed
Bracht ge troost en moed
neen, nu vind ik geen klanken
om jullie voor zoveel goed te danken.
(gelezen op bidprentje)
"14Wanneer namelijk heidenen, die de wet niet hebben, de wet van nature naleven, dan zijn ze zichzelf tot wet, ook al hebben ze hem niet. 15Ze bewijzen door hun daden dat wat de wet eist in hun hart geschreven staat; en hun geweten bevestigt dit, omdat ze zichzelf met hun gedachten beschuldigen of vrijpleiten".
Ik zou het met de woorden van iemand die ik goed ken, als volgt stellen : een spiritueel leven komt niet noodzakelijk van het hoofd naar de benen, maar komt ook (en misschien vooral) van de benen naar het hoofd ... Spiritueel ben je niet, maar 'wordt' je door het leven die je leidt. En spiritueel betekent voor mij: mens zijn "ten voeten uit" met al zijn "geestelijke" of "spirituele" vermogens die de pure rationaliteit en menselijke condities ver voorbij kunnen gaan als de hij dat "wil", om het leven en zijn medemensen te omarmen.
Circulaire, prosumentaire, naar publiek belang gerichte, genetwerkte, deeleconomie basis voor kleinere ecologische voetafdruk? Geen cakewalk.
Een slim netwerk maakt ook een 'enorme sprong in productiviteit' mogelijk, voorspelt Rifkin - 'extreme productiviteit', zelfs. . Internet maakte het mogelijk om die zo goed als gratis te repliceren en te verspreiden. Maar het deed meer dan dat alleen. .... Het gaf consumenten ook de mogelijkheid om 'prosumenten' te worden, en vrijwel gratis hun eigen informatie te creëren en met de wereld te delen. 'Dat heeft oude industrieën ontwricht', zegt Rifkin. .... 'De volgende twee of drie decennia zullen prosumenten in immense continentale en wereldwijde netwerken groene energie produceren en delen, en ook fysieke goederen, en diensten', stelt Rifkin. ...
'In het komende tijdperk', schrijft Rifkin, 'zullen kapitalisme en socialisme beide hun ooit dominante greep op de maatschappij verliezen, omdat een nieuwe generatie zich in toenemende mate identificeert met Collaboratism' - een samenwerkingseconomie, vrij vertaald. ' .... . 'Collaborative commons', noemt Rifkin zulke samenwerkingen die niet gedreven lijken door eigenbelang of winst, maar door een soort publiek belang. .... Onbewust krijgen ze zo de boodschap dat toegang en delen belangrijker zijn dan bezit. Iets wat Rifkin al in 2000 voorspelde, in zijn boek 'The Age of Access', lang voor het idee van 'toegang is de nieuwe eigendom' mainstream werd. Het leidt in zijn ogen tot een mentaliteitswijziging. 'Zulke kinderen leren om later hun gereedschap, hun kleren, hun auto's en hun huizen te delen via AirBnB of couchsurfing. Ze leren hoe ze deel worden van een circulaire economie. Waar alles herverdeeld wordt, en meer mensen minder natuurlijke rijkdommen opgebruiken.' Precies daarom moeten we voluit inzetten op het nieuwe platform van de derde industriële revolutie, vindt Rifkin. Dat kan leiden tot een kleinere ecologische voetafdruk, 'hopelijk op tijd om de klimaatverandering aan te pakken'. Want vooral daarover is hij bezorgd. 'Binnen drie of vier generaties zouden we in een nachtmerrie kunnen zitten. …. 'We hebben een nieuw economisch verhaal nodig', zegt Rifkin. 'Door de jaren ben ik ervan overtuigd geraakt dat we naar de afgrond gaan, zolang we blijven voortdoen op het platform van de tweede industriële revolutie. Het platform van de derde industriële revolutie staat ons toe ons economische leven op een heel nieuwe manier te organiseren, en onze ecologische voetafdruk drastisch naar beneden te halen, door onze productiviteit te vergroten en onze efficiëntie te verhogen door de hele waardenketting heen.' 'Technologie evolueert heel snel, en ik denk dat dit een te goede deal is voor de mensheid om nee tegen te zeggen', zegt Rifkin. Maar een 'cakewalk' wordt het niet, geeft hij toe…. 'Ik ben niet optimistisch', benadrukt hij een paar keer. 'Er zijn zoveel moeilijkheden dat het ontmoedigend is. Ik ben niet zeker of we er zullen geraken. Maar ik denk niet dat er een plan B is.'
J.Rikfin in de Tijd van 13 december 2014
Het gaat de goeie richting op want de macht, zelfs in de arbeidsverhoudingen, is aan het opschuiven van het kapitaal naar de kenniswerker. En dat is de echte emancipatie, waar het individu meer controle over zijn leven begint te krijgen dan dat het hem opgelegd werd in klassieke kapitalistische modellen zoals op het einde van de 19e eeuw. (Jo Libeer, voorzitter Voka, in 'Het voordeel van de twijfel' op canvas).
'In het komende tijdperk', schrijft Rifkin, 'zullen kapitalisme en socialisme beide hun ooit dominante greep op de maatschappij verliezen, omdat een nieuwe generatie zich in toenemende mate identificeert met Collaboratism' - een samenwerkingseconomie, vrij vertaald. ' .... . 'Collaborative commons', noemt Rifkin zulke samenwerkingen die niet gedreven lijken door eigenbelang of winst, maar door een soort publiek belang. .... Onbewust krijgen ze zo de boodschap dat toegang en delen belangrijker zijn dan bezit. Iets wat Rifkin al in 2000 voorspelde, in zijn boek 'The Age of Access', lang voor het idee van 'toegang is de nieuwe eigendom' mainstream werd. Het leidt in zijn ogen tot een mentaliteitswijziging. 'Zulke kinderen leren om later hun gereedschap, hun kleren, hun auto's en hun huizen te delen via AirBnB of couchsurfing. Ze leren hoe ze deel worden van een circulaire economie. Waar alles herverdeeld wordt, en meer mensen minder natuurlijke rijkdommen opgebruiken.' Precies daarom moeten we voluit inzetten op het nieuwe platform van de derde industriële revolutie, vindt Rifkin. Dat kan leiden tot een kleinere ecologische voetafdruk, 'hopelijk op tijd om de klimaatverandering aan te pakken'. Want vooral daarover is hij bezorgd. 'Binnen drie of vier generaties zouden we in een nachtmerrie kunnen zitten. …. 'We hebben een nieuw economisch verhaal nodig', zegt Rifkin. 'Door de jaren ben ik ervan overtuigd geraakt dat we naar de afgrond gaan, zolang we blijven voortdoen op het platform van de tweede industriële revolutie. Het platform van de derde industriële revolutie staat ons toe ons economische leven op een heel nieuwe manier te organiseren, en onze ecologische voetafdruk drastisch naar beneden te halen, door onze productiviteit te vergroten en onze efficiëntie te verhogen door de hele waardenketting heen.' 'Technologie evolueert heel snel, en ik denk dat dit een te goede deal is voor de mensheid om nee tegen te zeggen', zegt Rifkin. Maar een 'cakewalk' wordt het niet, geeft hij toe…. 'Ik ben niet optimistisch', benadrukt hij een paar keer. 'Er zijn zoveel moeilijkheden dat het ontmoedigend is. Ik ben niet zeker of we er zullen geraken. Maar ik denk niet dat er een plan B is.'
J.Rikfin in de Tijd van 13 december 2014
Het gaat de goeie richting op want de macht, zelfs in de arbeidsverhoudingen, is aan het opschuiven van het kapitaal naar de kenniswerker. En dat is de echte emancipatie, waar het individu meer controle over zijn leven begint te krijgen dan dat het hem opgelegd werd in klassieke kapitalistische modellen zoals op het einde van de 19e eeuw. (Jo Libeer, voorzitter Voka, in 'Het voordeel van de twijfel' op canvas).
zaterdag 6 december 2014
Geen zuiver denken, alleen menselijk denken, met al zijn bepaaldheden. En zo is goed.
Dat ik gedoopt ben, heeft zeker betekenis voor mij. Ik geloof niet dat het christendom op zijn einde loopt. Die traditie bestaat nu al meer dan 2.000 jaar en volgens mij krijgt de twijfel van onze beperkte postmoderne tijd dat niet kapot. De wetenschap is niet aan het einde van haar Latijn, de religie evenmin. Wetenschap en religie gaan perfect samen. Sommigen beweren: de mens bestaat voor 99 procent uit water en beenderen, slechts voor 1 procent uit geest. Voor mij geldt het omgekeerde: de geest, de ziel is het wezenlijke van ons menszijn. Ik noem dat ‘de droom’. Daar gaat het om in het leven: geloof, hoop en liefde. Verlangen naar eenheid, naar wat de mens te boven gaat.
Iedereen vult dat persoonlijk in. Was ik in China geboren, dan was ik wellicht een boeddhist. Maar ik leef nu eenmaal in die katholieke traditie. En ik ben daar blij om. En, ja, ik ben ook blij dat ik gedoopt ben. Rituelen zijn wezenlijk. Ze zijn de uitwendigheden van de droom. Voor christenen is het doopsel cruciaal. Dat soort ‘barbaarse symbolen’ ontroert mij. Het woord ‘barbaars’ leen ik van wijlen Johan Anthierens. Die rituelen dateren inderdaad van voor de explosie van de wetenschap, ze groeiden organisch uit de oerervaring van een volk. Niet jij kiest ze, zij kiezen jou. Terwijl Anthierens vond dat je ze daarom moest afzweren, vind ik ze net mooi. Ik ben trots deel te hebben aan die oersymbolen van water en vuur. Zouden wij, postmoderne blasé geworden mensen, werkelijk zo anders zijn dan die mensen van toen?
Ik vind niet dat je een kind later zelf moet laten beslissen of het wil worden gedoopt. Ik heb uit volle overtuiging mijn zoontje laten dopen. Natuurlijk gaat het op zo’n moment vooral om de keuze en de overtuiging van de ouders. Maar je laat je kind toch ook niet zelf zijn naam kiezen? Die opvatting van zelfbepaling en vrijheid deel ik niet. Je bent nooit totaal vrij, zeker als kind niet. Er is geen zuiver denken, alleen menselijk denken, met al zijn bepaaldheden. En zo is het goed.
Dat is niet beknellend. Het mooie aan onze God is dat Hij zijn schapen laat kiezen: je hoeft niet bij de kudde te blijven. Ik ben daar als puber ook losjes mee omgesprongen. Maar vanaf pakweg mijn dertigste, is dat mij opnieuw sterk gaan bezighouden. Met het stijgen der jaren, word je contemplatiever. Je vraagt je af: ‘Hoe moet dat met de mensheid, met dit leven en wat mogen we verwachten na dit leven?’ In het christendom leeft de hoop dat de liefde niet sterft, maar sterker is dan de dood. Die hoop probeer ik gestalte te geven als zanger en schrijver. En misschien kan dat zo ook iets voor andere mensen gaan betekenen.
Ik ben nogal reflexief met het geloof bezig. Maar ik probeer het ook zo goed en zo kwaad als dat gaat, te beleven. Ik tracht de eucharistie een plaats te geven in mijn leven, al is dat in een artiestenbestaan niet altijd evident. Soms stap ik zomaar een kerk binnen. Onlangs ben ik helemaal naar Amiens gereden om er de kathedraal te leren kennen – een ingrijpende ervaring. Vorig jaar ben ik naar Lourdes getrokken, op uitnodiging van de KSA van West-Vlaanderen. Daar heb ik iets begrepen van Jezus’ woorden: ‘Waar twee of drie in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden.’
Natuurlijk weet ik dat de Kerk door de verleiding van de macht fouten heeft gemaakt. Maar dat raakt de kern niet. Mensen maken nu eenmaal fouten. Ik betreur dat, maar God heeft daar niets mee te maken. Hij huilt om onze fouten. DS 6/12/2014 Luc De Vos
Iedereen vult dat persoonlijk in. Was ik in China geboren, dan was ik wellicht een boeddhist. Maar ik leef nu eenmaal in die katholieke traditie. En ik ben daar blij om. En, ja, ik ben ook blij dat ik gedoopt ben. Rituelen zijn wezenlijk. Ze zijn de uitwendigheden van de droom. Voor christenen is het doopsel cruciaal. Dat soort ‘barbaarse symbolen’ ontroert mij. Het woord ‘barbaars’ leen ik van wijlen Johan Anthierens. Die rituelen dateren inderdaad van voor de explosie van de wetenschap, ze groeiden organisch uit de oerervaring van een volk. Niet jij kiest ze, zij kiezen jou. Terwijl Anthierens vond dat je ze daarom moest afzweren, vind ik ze net mooi. Ik ben trots deel te hebben aan die oersymbolen van water en vuur. Zouden wij, postmoderne blasé geworden mensen, werkelijk zo anders zijn dan die mensen van toen?
Ik vind niet dat je een kind later zelf moet laten beslissen of het wil worden gedoopt. Ik heb uit volle overtuiging mijn zoontje laten dopen. Natuurlijk gaat het op zo’n moment vooral om de keuze en de overtuiging van de ouders. Maar je laat je kind toch ook niet zelf zijn naam kiezen? Die opvatting van zelfbepaling en vrijheid deel ik niet. Je bent nooit totaal vrij, zeker als kind niet. Er is geen zuiver denken, alleen menselijk denken, met al zijn bepaaldheden. En zo is het goed.
Dat is niet beknellend. Het mooie aan onze God is dat Hij zijn schapen laat kiezen: je hoeft niet bij de kudde te blijven. Ik ben daar als puber ook losjes mee omgesprongen. Maar vanaf pakweg mijn dertigste, is dat mij opnieuw sterk gaan bezighouden. Met het stijgen der jaren, word je contemplatiever. Je vraagt je af: ‘Hoe moet dat met de mensheid, met dit leven en wat mogen we verwachten na dit leven?’ In het christendom leeft de hoop dat de liefde niet sterft, maar sterker is dan de dood. Die hoop probeer ik gestalte te geven als zanger en schrijver. En misschien kan dat zo ook iets voor andere mensen gaan betekenen.
Ik ben nogal reflexief met het geloof bezig. Maar ik probeer het ook zo goed en zo kwaad als dat gaat, te beleven. Ik tracht de eucharistie een plaats te geven in mijn leven, al is dat in een artiestenbestaan niet altijd evident. Soms stap ik zomaar een kerk binnen. Onlangs ben ik helemaal naar Amiens gereden om er de kathedraal te leren kennen – een ingrijpende ervaring. Vorig jaar ben ik naar Lourdes getrokken, op uitnodiging van de KSA van West-Vlaanderen. Daar heb ik iets begrepen van Jezus’ woorden: ‘Waar twee of drie in mijn naam samen zijn, ben ik in hun midden.’
Natuurlijk weet ik dat de Kerk door de verleiding van de macht fouten heeft gemaakt. Maar dat raakt de kern niet. Mensen maken nu eenmaal fouten. Ik betreur dat, maar God heeft daar niets mee te maken. Hij huilt om onze fouten. DS 6/12/2014 Luc De Vos
zondag 23 november 2014
Wetenschappelijk reductionisme vs.zwijgen waarover je niets zinnigs kunt zeggen.
Etienne Vermeersch begint een lange uiteenzetting over de onbevlekte ontvangenis van de maagd Maria. .... Rik Torfs vraagt glimlachend waar hij naartoe wil. Vermeersch: "Dat die opvattingen onhoudbaar zijn. U maakt daar dan grappen over, terwijl ik zeg: zwijg daarover, je kunt daar toch niets zinnigs over zeggen." Torfs: "Ik vind dat pijnlijk. Uw voorbeeld is illustratief voor uw wetenschappelijk perspectief, terwijl het ultieme aanvoelen van het religieuze helemaal niets te maken heeft met wetenschap, zolang je geen zaken gelooft die door de wetenschap zijn tegengesproken."
DS 22/11/2014
DS 22/11/2014
dinsdag 18 november 2014
De tijd gaat met je mee
Dan begin je wat ouder te worden of word je ziek. De tijd treedt dan op de voorgrond. Ik heb me nooit ongerust gemaakt over de tijd die voorbijgaat. En dat er een einde komt aan tijd, maakt mij niet angstig. De tijd gaat met je mee, de hele tijd. That's it.
Tony Vandeputte in de Tijd
Tony Vandeputte in de Tijd
dinsdag 11 november 2014
A spiritual orientation towards truth.
“Many students now seem desperately concerned with money and status.”
Many of them want to study law and medicine, not because they care
for justice or believe they have a vocation for healing, but for the money and therefore the status they bring, he believes.
“Socrates said that ‘the unexamined life is unworthy of a human being’. I think he was right this far: a life lived without a concern to be lucid about its meaning is a diminished life and one that dishonours our humanity. I do think it’s a terrible thing to go through life without any understanding of what it is to be human. When I think of how privileged I was to have a really good university education in which values were deeply embedded in university life and education, and what an inspiration that was to me and many others, it makes me almost weep bitter tears to think to what degree my generation, so privileged, has betrayed future generations, even our own children.
“From many fine young people at university I keep hearing that their experience has been, for the most part, bereft of inspiration. Very few tell stories of how inspiring their university years have been. But I think in Australia people are realising that money doesn’t necessarily make you happy.”
He cautions against what he calls “popular philosophy” which he feels can trivialise a discipline with an otherwise noble history. “It is good to be excited by ideas, but what matters most is to care for the truth. But to really care for it one must be intellectually serious. I know that may sound puritanical. It is important to read the great philosophers, because in them you see what it really is to care for the truth. You see that philosophy is not merely a distinctive set of problems,
but also a distinctive orientation to truth and truthfulness. I would call it a spiritual orientation.”
Professor Gaita works part of the year as Professor of Moral Philosophy at King’s College London. He spends part of each year in Australia with ACU National.
Many of them want to study law and medicine, not because they care
for justice or believe they have a vocation for healing, but for the money and therefore the status they bring, he believes.
“Socrates said that ‘the unexamined life is unworthy of a human being’. I think he was right this far: a life lived without a concern to be lucid about its meaning is a diminished life and one that dishonours our humanity. I do think it’s a terrible thing to go through life without any understanding of what it is to be human. When I think of how privileged I was to have a really good university education in which values were deeply embedded in university life and education, and what an inspiration that was to me and many others, it makes me almost weep bitter tears to think to what degree my generation, so privileged, has betrayed future generations, even our own children.
“From many fine young people at university I keep hearing that their experience has been, for the most part, bereft of inspiration. Very few tell stories of how inspiring their university years have been. But I think in Australia people are realising that money doesn’t necessarily make you happy.”
He cautions against what he calls “popular philosophy” which he feels can trivialise a discipline with an otherwise noble history. “It is good to be excited by ideas, but what matters most is to care for the truth. But to really care for it one must be intellectually serious. I know that may sound puritanical. It is important to read the great philosophers, because in them you see what it really is to care for the truth. You see that philosophy is not merely a distinctive set of problems,
but also a distinctive orientation to truth and truthfulness. I would call it a spiritual orientation.”
Professor Gaita works part of the year as Professor of Moral Philosophy at King’s College London. He spends part of each year in Australia with ACU National.
zaterdag 1 november 2014
Belofte vorm geven als een beeldhouwer.
Soms lijkt het wel of we zekerheid verstaan als meer van hetzelfde. We geloven dat wat we hebben meegemaakt ook in de toekomst zo zal zijn. Zekerheid die uitsluitend daarop steunt, is arm. ZE haalt haar kracht alleen uit het verleden. Heel anders vergaat het wie steunt op een belofte. Daarvan ligt het zwaartepunt in de toekomst. Naar een belofte zijn altijd onderweg. Een stem is zij van wat nog komen moet. Een belofte is geen voorraad die we langzaam opgebruiken. Ze is veeleer een geschenk dat we, hoewel we het al ontvangen hebben, nog niet mogen openmaken. Een gezel is ze voor onderweg, een steun. De zekerheid van een belofte zorgt ervoor dat in het heden de toekomst gestalte krijgt. Het is als bij een beeldhouwer. Voor het eindresultaat er is, is er de reis van het vormgeven. De lijnen worden uitgezet, de trekken van het beeld worden almaar duidelijker. Wie goed kijkt, krijgt al een idee van wat het worden zal. De beeldhouwer zelf belichaamt wat belofte is. Vanuit iets dat er nog niet is, creëert hij. Een ingewijde is hij in wat wij nog niet kunnen zien. Hij brengt in de tijd wat wij nog niet aanschouwden. ... Het is zo tegen de menselijke logica in te denken vanuit wat nog niet is en bovendien zeker te zijn dat dit komt. Nochtans maakt net dat vertrouwen de drijvende kracht uit in ons leven. Het is onze uitrusting om het onbekende tegemoet te treden. Het is de bedding van onze nieuwsgierigheid naar wat nog niet is.
Erik Galle in Oude Abdij van Drongen
Erik Galle in Oude Abdij van Drongen
Stipjes en plaats geven
We zijn maar stipjes in de kosmos
Twee regendruppels op een ruit
Hoe het zo is kunnen lopen
Daar kom je niet uit
We zijn maar stipjes in de melkweg
Twee korreltjes in een woestijn
Toch zijn we bij elkaar gekomen
Moest blijkbaar zo zijn
Geef mij je hand, geef mij je hand
En leg er je warmte bij
Volg je hart niet je verstand
Dan maak je dit stipje blij
We zijn maar deeltjes in de dampkring
Verdwaalde stipjes zonder meer
Deeltjes die toevallig botsten
In de atmosfeer
Zo worden wij met z'n twee
Terwijl de hemel lacht
Eén stipje onder de melkweg vannacht
Geef mij je hand, geef mij je hand
En leg er je warmte bij
Volg je hart niet je verstand
Dan maak je dit stipje blij.
Bart Peeters
Gisteren gehoord met A, T, L, E, J. in Concertgebouw Brugge
Verdriet kan je niet wegnemen.
Je kan het alleen een plaats geven.
Bart Peeters
Verlichte stipjes.
Twee regendruppels op een ruit
Hoe het zo is kunnen lopen
Daar kom je niet uit
We zijn maar stipjes in de melkweg
Twee korreltjes in een woestijn
Toch zijn we bij elkaar gekomen
Moest blijkbaar zo zijn
Geef mij je hand, geef mij je hand
En leg er je warmte bij
Volg je hart niet je verstand
Dan maak je dit stipje blij
We zijn maar deeltjes in de dampkring
Verdwaalde stipjes zonder meer
Deeltjes die toevallig botsten
In de atmosfeer
Zo worden wij met z'n twee
Terwijl de hemel lacht
Eén stipje onder de melkweg vannacht
Geef mij je hand, geef mij je hand
En leg er je warmte bij
Volg je hart niet je verstand
Dan maak je dit stipje blij.
Bart Peeters
Gisteren gehoord met A, T, L, E, J. in Concertgebouw Brugge
Verdriet kan je niet wegnemen.
Je kan het alleen een plaats geven.
Bart Peeters
Verlichte stipjes.
Pauzeknop indrukken: tijd trager en cyclischer maken.
Pantha rhei: alles stroomt. Wie dat aanvaardt, stroomt mee. Er zijn verschillende manieren om dit te bekijken:
- met verbazing, zoals de britse wijsgeer Basil Fawlty: 'Zoom, what was that? That was your life, mate! That was quick, can I have another one?'
- met ergernis in een koldende rivier van informatie, nieuws, prikkels en ruis;
- met eeuwige spijt, telkens er een hand zand wegstroomt tussen je vingers
- met pijn beseffend: 'dit momnet met een geliefde komt nooit meer terug'
Een andere houding is die met open armen. Je de dingen, gebeurtenissen, mensen laten overkomen. Hoe soft is dat, in tijden van strakke zelfcontrole? Met zo'n open houding lukt het mij - soms - om de tijd te 'heiligen', om de tijd de tijd te geven die haar toekomt. Door aandachtig te zijn wat er gebeurt en niet gebeurt. Dat maakt de ervaring intenser en de tijd ...tja, trager. Wakker afwachten is het tegenovergestelde van verveling. Het is zoals de wijze, grijze Gandalf zei: 'All we have to do is decide what to do with the time that is given to us'.
Pauze, dat zijn twee verticale balkjes. Tussen die balkjes is er ruimte, tijd, stilte. Hoe anders dan dat definitieve, massieve blokje Stop. Ik voel de tijd als een lang lint dat me verbindt met vroeger en later, met dichtbij en ver weg, met mensen, bomen en zwerfkeien. Het lint is niet strakgespannen van a naar b, het slingert zich rond in spiralen. Laten we wat cyclischer en natuurlijker leven, tussen dageraad en zonsondergang, van nieuwe tot volle maan, van eb tot vloed. De dag van de aardbei vieren. Een vuur maken. Dan ervaar ik het gaatje tussen de balkjes van de pauzeknop, adem tussen twee zinnen, tacet tussen muzieknoten. Een 'door of perception' die opent op een spiegelglad meer van stilte, ruimte en rust.
Slow talk met Kristien Bonneure en Joke Hermsen.
- met verbazing, zoals de britse wijsgeer Basil Fawlty: 'Zoom, what was that? That was your life, mate! That was quick, can I have another one?'
- met ergernis in een koldende rivier van informatie, nieuws, prikkels en ruis;
- met eeuwige spijt, telkens er een hand zand wegstroomt tussen je vingers
- met pijn beseffend: 'dit momnet met een geliefde komt nooit meer terug'
Een andere houding is die met open armen. Je de dingen, gebeurtenissen, mensen laten overkomen. Hoe soft is dat, in tijden van strakke zelfcontrole? Met zo'n open houding lukt het mij - soms - om de tijd te 'heiligen', om de tijd de tijd te geven die haar toekomt. Door aandachtig te zijn wat er gebeurt en niet gebeurt. Dat maakt de ervaring intenser en de tijd ...tja, trager. Wakker afwachten is het tegenovergestelde van verveling. Het is zoals de wijze, grijze Gandalf zei: 'All we have to do is decide what to do with the time that is given to us'.
Pauze, dat zijn twee verticale balkjes. Tussen die balkjes is er ruimte, tijd, stilte. Hoe anders dan dat definitieve, massieve blokje Stop. Ik voel de tijd als een lang lint dat me verbindt met vroeger en later, met dichtbij en ver weg, met mensen, bomen en zwerfkeien. Het lint is niet strakgespannen van a naar b, het slingert zich rond in spiralen. Laten we wat cyclischer en natuurlijker leven, tussen dageraad en zonsondergang, van nieuwe tot volle maan, van eb tot vloed. De dag van de aardbei vieren. Een vuur maken. Dan ervaar ik het gaatje tussen de balkjes van de pauzeknop, adem tussen twee zinnen, tacet tussen muzieknoten. Een 'door of perception' die opent op een spiegelglad meer van stilte, ruimte en rust.
Slow talk met Kristien Bonneure en Joke Hermsen.
Individuele is vrijheid collectieve is dwang en conditionering
Individuele is vrijheid collectieve is dwang en conditionering (Patrick Janssen)
zaterdag 11 oktober 2014
Agalev en geluk
‘Klimaatverandering is eigenlijk tof’
Iedereen weet dat de opwarming van de aarde catastrofale gevolgen heeft voor onze kleinkinderen. Toch kijken we naar de ander en wachten af. Volgens de Duitse socioloog Harald Welzer kunnen individuele daden wel degelijk een verschil maken.
Stadslandbouw, insectenburgers, repair cafés, autodelen... In het streven naar een meer duurzame wereld kent de creativiteit geen grenzen. Maar wat haalt het uit als tegelijk de regering de deur openzet voor de bouw van een nieuwe kerncentrale, er groen licht komt voor een shoppingcentrum in de rand rond Brussel en geen enkele partij durft te raken aan het geld- en brandstofverslindende systeem van bedrijfswagens? Wat levert een veggie donderdag meer op dan morele zelfbevrediging als tegelijk miljoenen Chinezen elke dag hun stukje vlees willen?
‘Politiek is niet langer het verbeelden van een open toekomst, maar het in stand houden van een kwetsbaar status-quo’
In het boek Zelf Denken doet de Duitse socioloog Harald Welzer een gedreven oproep om toch maar te blijven experimenteren met andere manieren van leven en consumeren. Immers, noch klimaatpanels, groene partijen of een zoveelste milieutop lijken bij machte onze collectieve stormloop op de afgrond af te buigen. Kennis alleen zet niet aan tot gedragswijziging. Elke grote cultuuromslag spruit voort uit het praktische handelen van een kleine minderheid, heeft Welzer uit de geschiedenis geleerd.
‘Doemdenken is contraproductief. Het demotiveert mensen om iets te doen. Terwijl wij, als geprivilegieerde burgers van een rijke samenleving, voldoende speelruimte hebben om onze leefstijl te veranderen. Zonder aan welbevinden in te boeten.’
Hoe hebt u zelf uw leven veranderd?
‘Ik heb afscheid genomen van het keurslijf van de academische wereld, omdat ik het niet langer nodig vond om nog meer gegevens te verzamelen en te bewijzen wat we allang weten: op deze manier kunnen we niet blijven consumeren. Ik heb een eigen stichting opgericht om aan een tegenverhaal te werken.’
‘Anders leven is een leerproces. Soms faal ik. Zo vlieg ik bijvoorbeeld nog regelmatig naar een buitenlandse lezing. Ik heb een auto, maar daar rijd ik maar duizend kilometer per jaar mee. Ik ga met de fiets op vakantie, woon in een passief huis, heb geen smartphone. En ik heb niet het gevoel dat ik iets mis.’
Dan nog blijft het een feit dat u door te fietsen de opwarming van de aarde niet stopt.
‘Maar als je blijft rijden met een terreinwagen en drie keer per jaar een vliegreis maakt, zal de aarde zeker om zeep gaan.’
‘Ik vind het vreemd dat mensen die hun speelruimte benutten voor verzet en experiment, worden geridiculiseerd ten opzichte van alle anderen die het status quo in stand houden. Terwijl het net omgekeerd hoort te zijn.’
‘Los daarvan heb ik niet de verantwoordelijkheid om de wereld te redden. Dat kan geen enkel individu. Onze taak bestaat erin het beste te maken van wat in onze mogelijkheden ligt. Niemand hoeft zich schuldig te voelen omdat zijn of haar individuele actie niet volstaat om de klimaatverandering te keren, terwijl de grote massa doorgaat alsof er niets aan de hand is.’
‘Dat is een belangrijke les die ik wil meegeven in mijn boek. Schuldgevoel is geen motivatie om te handelen. Het is veel slimmer om verandering na te streven omdat je je er beter bij voelt.‘
Hebben apocalyptische klimaatrapporten daarom zo weinig impact?
‘Omdat het doemdenken geen oplossingen aanreikt. En omdat de link met onze persoonlijke, dagelijkse manier van leven en consumeren niet wordt gemaakt. Het verhaal van de opwarming is er een van diagrammen, CO2-percentages en smeltende ijskappen. Het is nutteloos om de mensen met nog meer informatie te overstelpen. Ik wil ze positieve mogelijkheden tot handelen en verzet aanreiken.’
Uw uitgangspunt blijft apocalyptisch: met het kapitalisme zullen we de 21ste eeuw niet overleven. Nochtans geloven veel mensen dat economische groei en het counteren van de klimaatopwarming samen kunnen gaan.
‘Dat is zelfbegoocheling. Empirische data bewijzen dat we zowel op globaal als op nationaal niveau elk jaar meer grondstoffen en meer energie verbruiken. Het enige dat is veranderd, is dat we efficiënter met die grondstoffen omgaan. Helaas vertaalt de efficiëntiewinst zich in nog meer consumptie. Zelfs als 20 procent van de tienduizend voorwerpen die we in huis hebben ‘groen’ is, dan nog beschikken we vandaag over vijf keer meer voorwerpen dan twintig jaar geleden. Economen noemen dat het rebound-effect: de winst die men boekt dankzij een hogere efficiëntie, wordt gebruikt om nog meer te kopen.’
‘Er bestaat niet zoiets als groene groei. In een expansieve economie of cultuur verandert efficiëntiewinst niets ten gronde. De consumptie en de uitputting van de grondstoffen gaan gewoon verder.’
Probleem is het alternatief voor het kapitalisme: het communisme of een terugkeer naar de middeleeuwen?
‘Het probleem is vooral dat we ons geen ander alternatief meer kunnen voorstellen. Onze samenleving lijkt haar toekomst te hebben verloren. Politiek is niet langer het verbeelden van een open toekomst, maar het in stand houden van een kwetsbaar status-quo.’
‘Dat toekomstverlies is symptomatisch voor de druk op onze democratische samenleving. Met alle kracht probeert men de bestaande toestand te behouden in een veranderende wereld. We klampen ons vast aan dezelfde recepten die het verval net veroorzaakt hebben. Zoals de bewoners van het Paaseiland dachten het voedseltekort op te lossen door nog meer grond uit te putten. Zelf denken wil een aanzet bieden om uit die tunnelvisie te breken en de toekomst weer te zien als een laboratorium van mogelijkheden.’
Was het ooit anders?
‘Natuurlijk. De hele westerse moderniteit is het resultaat van een geloof in de toekomst, al sinds de Verlichting. Het geloof dat je morgen vorm kunt geven, was zelfs de motor van 250 jaar kapitalisme. Het heeft ons welvaart, vrijheid en democratie gebracht. Het neoliberalisme heeft dat toekomstdenken gedood. De enige droom vandaag is het kopen van nog meer producten.’
U pleit voor verzet, maar noemt alle gekende verzetsbewegingen contraproductief, te beginnen met de groene beweging.
‘De groene beweging is ontstaan als een actiegroep. Theorie en praktijk, anders gaan leven, gingen hand in hand. Maar naarmate de groene beweging zich ontwikkelde, verschoof de focus naar meer technocratische oplossingen voor de milieucrisis. Hernieuwbare energie zou het antwoord bieden. Er kwam een Duitse energiewende. De paradox is echter dat wanneer hernieuwbare energie volop beschikbaar is, er geen enkele rem op consumptie meer staat. Het kapitalistische model zelf stellen de Duitse groenen niet eens meer in vraag.’
Even leek de Occupy-beweging het embryo van verandering.
‘Occupy was een apolitieke beweging. De 99 procent kwam in verzet tegen de 1 procent, die schuldig was aan alle problemen. Terwijl die 99 procent in hetzelfde bedje ziek is. Wij zijn niet de slachtoffers van 1 procent brutale kapitalisten. Als inwoners van deze rijke samenleving zijn wij allemaal medeschuldig.’
‘Vandaar dat de beweging ook zo snel gerecupereerd en geneutraliseerd kon worden. Uiteindelijk gingen zelfs bankiers mee betogen met Occupy voor de Europese Centrale Bank in Frankfurt.’ Zelfs het klimaatpanel van de VN versterkt volgens u het bestaande systeem.
‘De opwarming van de aarde is eigenlijk tof. Het is het perfecte onoplosbare probleem, want je lijkt er niets aan te kunnen doen, hoe hard je ook je best doet. Klimaatverandering is globaal, abstract, onzichtbaar en geurloos. Mensen kunnen geen verband maken tussen hun dagelijkse manier van leven en zoiets abstracts als CO2-uitstoot.’
‘Vandaar de paradox dat onze samenleving er wel in is geslaagd het probleem te erkennen, maar tegelijk de levensstijl voortzet die het probleem veroorzaakt. Dat verklaart ook al die conferenties en boeken en studies over klimaatverandering. Klimaatwetenschappers trekken uit hun onderzoek niet de conclusie dat die carrousel van internationale conferenties, met zijn enorme kosten aan transport, accommodatie, infrastructuur niet vol te houden is. Iedereen doet door als vanouds.’
Bedoelt u dat we de wereld niet via politiek zullen veranderen?
Volgens u volstaat 3 tot 5 procent van de bevolking om een grote maatschappelijke verandering te bewerkstelligen.
‘Je hebt geen meerderheid nodig om de samenleving te veranderen. De studentenbeweging in de VS startte met een heel klein groepje, maar heeft enorme invloed gehad.
Een van uw twaalf lessen voor verzet luidt: ‘Sluit bondgenootschappen.’
‘Biologisch en psychologisch is de mens gemaakt om samen te werken. Geen enkel ander dier op aarde heeft een sociaal brein zoals de mens. Onze hersenen ontwikkelen zich tot twintig jaar na geboorte. We zijn gekneed uit duizenden jaren van interactie en samenwerking, en niet door tweehonderd jaar kapitalistische cultuur van de homo economicus. Het zelfbeeld van concurrentie, absolute zelfontwikkeling en extreem individualisme is heel recent, en in strijd met ons wezen. Waarschijnlijk zullen we die manier van denken in de toekomst belachelijk vinden.’
Harald Welzer, Zelf Denken. Een leidraad voor verzet, uitgave Oikos denktank
DS 11 oktober 2014
"Een bekende psycholoog die zich met geluk bezighoudt is de Amerikaan Martin Seligman, auteur van het boek Authentic Happiness (Gelukkig zijn kun je leren). Hij onderscheidt drie geluksniveaus:
- The Pleasant Life. Daarmee bedoelt hij positieve emoties - blijdschap, opwinding en dergelijke. Die kun je opwekken door bijvoorbeeld leuke dingen te doen, iets lekkers te eten of iets leuks te kopen.
- The Engaged Life. Het geluksgevoel dat je beleeft door helemaal op te gaan in iets, helemaal samen te vallen met wat je doet. Tegenwoordig wordt dat ook wel flow genoemd.
Karin Bosveld
Iedereen weet dat de opwarming van de aarde catastrofale gevolgen heeft voor onze kleinkinderen. Toch kijken we naar de ander en wachten af. Volgens de Duitse socioloog Harald Welzer kunnen individuele daden wel degelijk een verschil maken.
Stadslandbouw, insectenburgers, repair cafés, autodelen... In het streven naar een meer duurzame wereld kent de creativiteit geen grenzen. Maar wat haalt het uit als tegelijk de regering de deur openzet voor de bouw van een nieuwe kerncentrale, er groen licht komt voor een shoppingcentrum in de rand rond Brussel en geen enkele partij durft te raken aan het geld- en brandstofverslindende systeem van bedrijfswagens? Wat levert een veggie donderdag meer op dan morele zelfbevrediging als tegelijk miljoenen Chinezen elke dag hun stukje vlees willen?
‘Politiek is niet langer het verbeelden van een open toekomst, maar het in stand houden van een kwetsbaar status-quo’
In het boek Zelf Denken doet de Duitse socioloog Harald Welzer een gedreven oproep om toch maar te blijven experimenteren met andere manieren van leven en consumeren. Immers, noch klimaatpanels, groene partijen of een zoveelste milieutop lijken bij machte onze collectieve stormloop op de afgrond af te buigen. Kennis alleen zet niet aan tot gedragswijziging. Elke grote cultuuromslag spruit voort uit het praktische handelen van een kleine minderheid, heeft Welzer uit de geschiedenis geleerd.
‘Doemdenken is contraproductief. Het demotiveert mensen om iets te doen. Terwijl wij, als geprivilegieerde burgers van een rijke samenleving, voldoende speelruimte hebben om onze leefstijl te veranderen. Zonder aan welbevinden in te boeten.’
Hoe hebt u zelf uw leven veranderd?
‘Ik heb afscheid genomen van het keurslijf van de academische wereld, omdat ik het niet langer nodig vond om nog meer gegevens te verzamelen en te bewijzen wat we allang weten: op deze manier kunnen we niet blijven consumeren. Ik heb een eigen stichting opgericht om aan een tegenverhaal te werken.’
‘Anders leven is een leerproces. Soms faal ik. Zo vlieg ik bijvoorbeeld nog regelmatig naar een buitenlandse lezing. Ik heb een auto, maar daar rijd ik maar duizend kilometer per jaar mee. Ik ga met de fiets op vakantie, woon in een passief huis, heb geen smartphone. En ik heb niet het gevoel dat ik iets mis.’
Dan nog blijft het een feit dat u door te fietsen de opwarming van de aarde niet stopt.
‘Maar als je blijft rijden met een terreinwagen en drie keer per jaar een vliegreis maakt, zal de aarde zeker om zeep gaan.’
‘Ik vind het vreemd dat mensen die hun speelruimte benutten voor verzet en experiment, worden geridiculiseerd ten opzichte van alle anderen die het status quo in stand houden. Terwijl het net omgekeerd hoort te zijn.’
‘Los daarvan heb ik niet de verantwoordelijkheid om de wereld te redden. Dat kan geen enkel individu. Onze taak bestaat erin het beste te maken van wat in onze mogelijkheden ligt. Niemand hoeft zich schuldig te voelen omdat zijn of haar individuele actie niet volstaat om de klimaatverandering te keren, terwijl de grote massa doorgaat alsof er niets aan de hand is.’
‘Dat is een belangrijke les die ik wil meegeven in mijn boek. Schuldgevoel is geen motivatie om te handelen. Het is veel slimmer om verandering na te streven omdat je je er beter bij voelt.‘
Hebben apocalyptische klimaatrapporten daarom zo weinig impact?
‘Omdat het doemdenken geen oplossingen aanreikt. En omdat de link met onze persoonlijke, dagelijkse manier van leven en consumeren niet wordt gemaakt. Het verhaal van de opwarming is er een van diagrammen, CO2-percentages en smeltende ijskappen. Het is nutteloos om de mensen met nog meer informatie te overstelpen. Ik wil ze positieve mogelijkheden tot handelen en verzet aanreiken.’
Uw uitgangspunt blijft apocalyptisch: met het kapitalisme zullen we de 21ste eeuw niet overleven. Nochtans geloven veel mensen dat economische groei en het counteren van de klimaatopwarming samen kunnen gaan.
‘Dat is zelfbegoocheling. Empirische data bewijzen dat we zowel op globaal als op nationaal niveau elk jaar meer grondstoffen en meer energie verbruiken. Het enige dat is veranderd, is dat we efficiënter met die grondstoffen omgaan. Helaas vertaalt de efficiëntiewinst zich in nog meer consumptie. Zelfs als 20 procent van de tienduizend voorwerpen die we in huis hebben ‘groen’ is, dan nog beschikken we vandaag over vijf keer meer voorwerpen dan twintig jaar geleden. Economen noemen dat het rebound-effect: de winst die men boekt dankzij een hogere efficiëntie, wordt gebruikt om nog meer te kopen.’
‘Er bestaat niet zoiets als groene groei. In een expansieve economie of cultuur verandert efficiëntiewinst niets ten gronde. De consumptie en de uitputting van de grondstoffen gaan gewoon verder.’
Probleem is het alternatief voor het kapitalisme: het communisme of een terugkeer naar de middeleeuwen?
‘Het probleem is vooral dat we ons geen ander alternatief meer kunnen voorstellen. Onze samenleving lijkt haar toekomst te hebben verloren. Politiek is niet langer het verbeelden van een open toekomst, maar het in stand houden van een kwetsbaar status-quo.’
‘Dat toekomstverlies is symptomatisch voor de druk op onze democratische samenleving. Met alle kracht probeert men de bestaande toestand te behouden in een veranderende wereld. We klampen ons vast aan dezelfde recepten die het verval net veroorzaakt hebben. Zoals de bewoners van het Paaseiland dachten het voedseltekort op te lossen door nog meer grond uit te putten. Zelf denken wil een aanzet bieden om uit die tunnelvisie te breken en de toekomst weer te zien als een laboratorium van mogelijkheden.’
Was het ooit anders?
‘Natuurlijk. De hele westerse moderniteit is het resultaat van een geloof in de toekomst, al sinds de Verlichting. Het geloof dat je morgen vorm kunt geven, was zelfs de motor van 250 jaar kapitalisme. Het heeft ons welvaart, vrijheid en democratie gebracht. Het neoliberalisme heeft dat toekomstdenken gedood. De enige droom vandaag is het kopen van nog meer producten.’
U pleit voor verzet, maar noemt alle gekende verzetsbewegingen contraproductief, te beginnen met de groene beweging.
‘De groene beweging is ontstaan als een actiegroep. Theorie en praktijk, anders gaan leven, gingen hand in hand. Maar naarmate de groene beweging zich ontwikkelde, verschoof de focus naar meer technocratische oplossingen voor de milieucrisis. Hernieuwbare energie zou het antwoord bieden. Er kwam een Duitse energiewende. De paradox is echter dat wanneer hernieuwbare energie volop beschikbaar is, er geen enkele rem op consumptie meer staat. Het kapitalistische model zelf stellen de Duitse groenen niet eens meer in vraag.’
Even leek de Occupy-beweging het embryo van verandering.
‘Occupy was een apolitieke beweging. De 99 procent kwam in verzet tegen de 1 procent, die schuldig was aan alle problemen. Terwijl die 99 procent in hetzelfde bedje ziek is. Wij zijn niet de slachtoffers van 1 procent brutale kapitalisten. Als inwoners van deze rijke samenleving zijn wij allemaal medeschuldig.’
‘Vandaar dat de beweging ook zo snel gerecupereerd en geneutraliseerd kon worden. Uiteindelijk gingen zelfs bankiers mee betogen met Occupy voor de Europese Centrale Bank in Frankfurt.’ Zelfs het klimaatpanel van de VN versterkt volgens u het bestaande systeem.
‘De opwarming van de aarde is eigenlijk tof. Het is het perfecte onoplosbare probleem, want je lijkt er niets aan te kunnen doen, hoe hard je ook je best doet. Klimaatverandering is globaal, abstract, onzichtbaar en geurloos. Mensen kunnen geen verband maken tussen hun dagelijkse manier van leven en zoiets abstracts als CO2-uitstoot.’
‘Vandaar de paradox dat onze samenleving er wel in is geslaagd het probleem te erkennen, maar tegelijk de levensstijl voortzet die het probleem veroorzaakt. Dat verklaart ook al die conferenties en boeken en studies over klimaatverandering. Klimaatwetenschappers trekken uit hun onderzoek niet de conclusie dat die carrousel van internationale conferenties, met zijn enorme kosten aan transport, accommodatie, infrastructuur niet vol te houden is. Iedereen doet door als vanouds.’
Bedoelt u dat we de wereld niet via politiek zullen veranderen?
‘Natuurlijk wel. Verzet is bij uitstek een politieke daad. En alle individuele acties waar ik voor pleit, hebben nood aan een politiek kader. Een groter verhaal. Maar zo’n verhaal heb ik zelf niet in de aanbieding. Er is nu eenmaal geen masterplan voor de toekomst. Gelukkig maar, want elke keer dat men de toekomst met een masterplan vorm wilde geven, volgden totalitaire catastrofes. Dat is wat het nazisme en het stalinisme wilden doen.’
‘Ik pleit voor experiment. Het nieuwe verhaal zal geleidelijk worden geschreven, uit het mislukken en slagen van vele kleinschalige initiatieven om te breken met de consumptielogica.’
Volgens u volstaat 3 tot 5 procent van de bevolking om een grote maatschappelijke verandering te bewerkstelligen.
‘Je hebt geen meerderheid nodig om de samenleving te veranderen. De studentenbeweging in de VS startte met een heel klein groepje, maar heeft enorme invloed gehad.
Alle succesvolle sociale bewegingen begonnen als minderheden. De voorwaarde om te slagen is wel dat die 3 tot 5 procent door alle lagen van de samenleving heen gaat en navolging krijgt: ondernemers, politici, leraars, agenten, advocaten, journalisten, acteurs, conciërges, werklozen. Dan gaan de krachten elkaar versterken, zoals is gebeurd met het feminisme, de burgerrechtenbeweging of de sociale beweging. Want als de minderheid zich beperkt tot een groepje van gelijken, krijg je hoogstens een subcultuur.’
Een van uw twaalf lessen voor verzet luidt: ‘Sluit bondgenootschappen.’
‘Biologisch en psychologisch is de mens gemaakt om samen te werken. Geen enkel ander dier op aarde heeft een sociaal brein zoals de mens. Onze hersenen ontwikkelen zich tot twintig jaar na geboorte. We zijn gekneed uit duizenden jaren van interactie en samenwerking, en niet door tweehonderd jaar kapitalistische cultuur van de homo economicus. Het zelfbeeld van concurrentie, absolute zelfontwikkeling en extreem individualisme is heel recent, en in strijd met ons wezen. Waarschijnlijk zullen we die manier van denken in de toekomst belachelijk vinden.’
Harald Welzer, Zelf Denken. Een leidraad voor verzet, uitgave Oikos denktank
DS 11 oktober 2014
"Een bekende psycholoog die zich met geluk bezighoudt is de Amerikaan Martin Seligman, auteur van het boek Authentic Happiness (Gelukkig zijn kun je leren). Hij onderscheidt drie geluksniveaus:
- The Pleasant Life. Daarmee bedoelt hij positieve emoties - blijdschap, opwinding en dergelijke. Die kun je opwekken door bijvoorbeeld leuke dingen te doen, iets lekkers te eten of iets leuks te kopen.
- The Engaged Life. Het geluksgevoel dat je beleeft door helemaal op te gaan in iets, helemaal samen te vallen met wat je doet. Tegenwoordig wordt dat ook wel flow genoemd.
- The Meaningful Life. Dat wil zeggen dat je je verbindt met en inzet voor iets wat groter is dan jijzelf. Dat kan een goed doel zijn, maar ook je gezin of je familie. Het zit hem er in dat je iets doet voor anderen, bijdraagt aan het geluk van anderen, en voelt dat je deel uitmaakt van een groter geheel."
Karin Bosveld
zaterdag 4 oktober 2014
Tout dans le monde nous est fraternel et familier.
Cette question du sens n'a pas laissé indifférentes penseurs et scientifiques. On se souvient que Jacques Monod, prix Nobel de médecine, écrivit dans Le Hasard et la Nécessité: " L'homme est perdu dans l'immensité indifférente de l'univers d'où il a émergé par hasard. Non plus que son destin, son devoir n'est écrit nulle part.". Des propos relayés par le prix de Nobel de physique Steven Weinberg: "Plus on comprend l'univers, plus il nous apparaît vide de sens." Se posant les mêmes questions, Pascal s'avouait effrayé par le "silence éternel des espaces infinis". Ce à quoi Claudel rétorqua, trois siècles plus tard: "Le silence éternel des espaces infinis ne m'effraie plus. Je m'y promène avec une confiance familière. Nous n'habitons pas un coin perdu d'un désert farouche et impraticable. Tout dans le monde nous est fraternel et familier."
Jean Marie Pelt in 'Le monde a-t-il un sense? p 128
Elke avond als ik thuiskom, heb ik zo'n moment. Voor ik mijn huis binnenstap, kijk ik altijd even naar boven en grappig genoeg staan daar altijd sterren. Mijn moment met de sterren is mijn dagelijks moment waarop de ballast van mijn schouders glijdt. ... Religie is voor mij het werkelijk kunnen voelen dat je deel uitmaakt van een groter geheel. (Inge Vervotte in DS 19/1/2007)
Jean Marie Pelt in 'Le monde a-t-il un sense? p 128
Elke avond als ik thuiskom, heb ik zo'n moment. Voor ik mijn huis binnenstap, kijk ik altijd even naar boven en grappig genoeg staan daar altijd sterren. Mijn moment met de sterren is mijn dagelijks moment waarop de ballast van mijn schouders glijdt. ... Religie is voor mij het werkelijk kunnen voelen dat je deel uitmaakt van een groter geheel. (Inge Vervotte in DS 19/1/2007)
Associativité, moteur de l'évolution cosmique
L'associativité crée, la sélection trie. L'associativité est une lame de fond, un principe créateur interne à l'évolution de l'univers, expliquant les grandes transitions qui caractérisent l'évolution universelle. Peut être a-t-on eu tort de considérer la sélection naturelle comme l'unique moteur de l'évolution cosmique, biologique et humaine. L'on voit ici qu'il est en tout cas nécessare de l'adosser au principe d'associativité qui, par son universalité, rend l'évolution de l'univers cohérente, significative, porteuse de sens. A tou le moins si le mot signifie "direction". ...
Soumis à une obligation de résultats, les scientifiques se doivent de garder les yeux rivés sur le champ étroit de leurs objectifs de recherche, au détriment d'une vision d'ensemble cohérente et signifiante. Or ne regarde pas une oeuvre picturale le nez sur la toile; pour bien voir et tout voir, il faut du recul. En se plaçant à bonne distance, on découvrira l'ensemble du dessin, et, peut-être du surcroît, le dessein de l'auteur - ce qu'il a voulu exprimer. Il est assez singulier que le principe d'associativité n'ait pas sauté aux yeux de la plupart des auteurs. ...
Voilà, entre bien d'autres, des critères inspirés par le principe de la coopératin commen fondement d'un paradigme unificateur préparant l'avènement de la plus formidable évolution à laquelle nous aspirons: celle de l'insurrection des consciences.... On ne mesure pas assez la puissance extraordinaire de la bienveillance. ....
Le cercle se resserre inexorablement: les causes de ces tragédies sont en chacun de nous. ... Par contrel, l'acceptation de cette réalité enclenche un examen, une introspection destinés à nous révéler à nous mêmes, nécessité impérieuse de la connaissance de soi. C'est alors qu'il devient évident que le changement de soit préexiste au changement de la société. ... "Connais toi toi-même" comme facteur essentiel pour que l'évolution positive du genre humain puisse avoir lieu.
Jean Marie Pelt en Pierre Rahbi in 'Le monde a-t-il un sens?' p 128
Wie een ander kent is wijs, wie zichzelf kent is verlicht (Lao Tse).
Het is een doorgeslagen rationaliteit, een blind geloof in de rede en het meetbare. We zijn er heel wat waardevolle kennisbronnen door gaan bagatelliseren en afsluiten: het zintuiglijke, de ervaring, de praktijk, de emotie. Het doet mij denken aan de woorden van de Britse romancier G K Chesterton: A madman is not someone who has lost his reason but someone who has lost everything but his reason.
Uit de DS 28 sept 2014 'Een mens: wat mag dat kosten?'
In theoretisch opzicht kwamen ze allebei (leibniz en spinoza) van dezelfde plek, namelijk de toekomst: ze speelden op het veld dat Descartes had opengegooid, en de ontdekking van de rationaliteit als recht en richting voor de mens was voor hen allebei een overgang waarvan geen terugkeer mogelijk was. Het probleem was hoe die stap voorwaarts moest worden verenigd met een kleinigheidje waarvan geen beiden echt afstand wilde doen: God.
Matthew Stewart in DS magazine
Dawkins maakt duidelijk dat het net verwonderlijk is dat er zoiets bestaat als samenwerking en altruïsme. Kunnen we niet eerder verwachten dat natuurlijke selectie daar korte metten mee maakt? Het lijkt immers niet in het voordeel van een organisme zichzelf te kort te doen en een ander organisme te helpen. Dat werd dan weer door velen fout begrepen alsof altruïsme nooit authentiek kan zijn. Maar wat organismen doen enerzijds, en welk effect dat op genen heeft anderzijds, zijn twee verschillende zaken. Dawkins beschrijft organismen als vehikels van genetisch materiaal. Een lichaam is in essentie een omhulsel en een instrument van een een verzameling genen, die dat lichaam aanzetten tot voortplanting. Als dat lukt, is het niet zozeer het organisme dat gereproduceerd wordt, maar het genetisch materiaal.
Johan Braeckman in de TIJD 22/8/2014
Als rede niet gepaard gaat met passie en empathie komen we in een dorre samenleving waar eigenbelang regeert en mislukkingen niet worden getolereerd (Paul Verhaeghe).
Mensen doden elkaar niet in normale omstandigheden. Van nature zijn we afkerig van andermans bloed. We zijn een soort die in grote groepen samenleeft en drijft op samenwerking. We hebben mentale barrières die ons ervan weerhouden iemand anders een kogel door het hoofd te jagen. Maar die grenzen kunnen worden gesloopt. Evolutionair houdt dat steek, omdat geweld ook vaak vooruitgang betekent. Kijk naar de geschiedenis: het levert land op, grondstoffen, macht. Je kunt die grenzen slopen door drugs, rituelen zoals ritmische gezangen, maar ook door afstand te creëren. Fysieke, zoals bij de militair die vanachter een bureau in Arizona met een drone een trouwpartij aan het andere eind van de wereld bombardeert. Hij hoort het geroep niet, hij ruikt het verbrande vlees niet. Maar oook psychologische afstand. Door te denken: ik ben een mens, mijn vijand niet.'
De Tijd, 16/8/2014
Ten slotte concludeerden de onderzoekers dat oorlog jezelf en je groep een betere kans geeft in de evolutie. .... Wat nog niet wil zeggen dat oorlog onvermijdelijk is. Het percentage moord en doodslag verschilt aanzienlijk tussen de chimpansee-groepen. En zelfs als het in de menselijke genen ingebakken zou zijn, hebben wij nog steeds het grootste verstand van het dierenrijk, genoeg om ons te bezinnen eer we beginnen.
DS 17/9/2014
Soumis à une obligation de résultats, les scientifiques se doivent de garder les yeux rivés sur le champ étroit de leurs objectifs de recherche, au détriment d'une vision d'ensemble cohérente et signifiante. Or ne regarde pas une oeuvre picturale le nez sur la toile; pour bien voir et tout voir, il faut du recul. En se plaçant à bonne distance, on découvrira l'ensemble du dessin, et, peut-être du surcroît, le dessein de l'auteur - ce qu'il a voulu exprimer. Il est assez singulier que le principe d'associativité n'ait pas sauté aux yeux de la plupart des auteurs. ...
Voilà, entre bien d'autres, des critères inspirés par le principe de la coopératin commen fondement d'un paradigme unificateur préparant l'avènement de la plus formidable évolution à laquelle nous aspirons: celle de l'insurrection des consciences.... On ne mesure pas assez la puissance extraordinaire de la bienveillance. ....
Le cercle se resserre inexorablement: les causes de ces tragédies sont en chacun de nous. ... Par contrel, l'acceptation de cette réalité enclenche un examen, une introspection destinés à nous révéler à nous mêmes, nécessité impérieuse de la connaissance de soi. C'est alors qu'il devient évident que le changement de soit préexiste au changement de la société. ... "Connais toi toi-même" comme facteur essentiel pour que l'évolution positive du genre humain puisse avoir lieu.
Jean Marie Pelt en Pierre Rahbi in 'Le monde a-t-il un sens?' p 128
Wie een ander kent is wijs, wie zichzelf kent is verlicht (Lao Tse).
Het is een doorgeslagen rationaliteit, een blind geloof in de rede en het meetbare. We zijn er heel wat waardevolle kennisbronnen door gaan bagatelliseren en afsluiten: het zintuiglijke, de ervaring, de praktijk, de emotie. Het doet mij denken aan de woorden van de Britse romancier G K Chesterton: A madman is not someone who has lost his reason but someone who has lost everything but his reason.
Uit de DS 28 sept 2014 'Een mens: wat mag dat kosten?'
In theoretisch opzicht kwamen ze allebei (leibniz en spinoza) van dezelfde plek, namelijk de toekomst: ze speelden op het veld dat Descartes had opengegooid, en de ontdekking van de rationaliteit als recht en richting voor de mens was voor hen allebei een overgang waarvan geen terugkeer mogelijk was. Het probleem was hoe die stap voorwaarts moest worden verenigd met een kleinigheidje waarvan geen beiden echt afstand wilde doen: God.
Matthew Stewart in DS magazine
Dawkins maakt duidelijk dat het net verwonderlijk is dat er zoiets bestaat als samenwerking en altruïsme. Kunnen we niet eerder verwachten dat natuurlijke selectie daar korte metten mee maakt? Het lijkt immers niet in het voordeel van een organisme zichzelf te kort te doen en een ander organisme te helpen. Dat werd dan weer door velen fout begrepen alsof altruïsme nooit authentiek kan zijn. Maar wat organismen doen enerzijds, en welk effect dat op genen heeft anderzijds, zijn twee verschillende zaken. Dawkins beschrijft organismen als vehikels van genetisch materiaal. Een lichaam is in essentie een omhulsel en een instrument van een een verzameling genen, die dat lichaam aanzetten tot voortplanting. Als dat lukt, is het niet zozeer het organisme dat gereproduceerd wordt, maar het genetisch materiaal.
Johan Braeckman in de TIJD 22/8/2014
Als rede niet gepaard gaat met passie en empathie komen we in een dorre samenleving waar eigenbelang regeert en mislukkingen niet worden getolereerd (Paul Verhaeghe).
Mensen doden elkaar niet in normale omstandigheden. Van nature zijn we afkerig van andermans bloed. We zijn een soort die in grote groepen samenleeft en drijft op samenwerking. We hebben mentale barrières die ons ervan weerhouden iemand anders een kogel door het hoofd te jagen. Maar die grenzen kunnen worden gesloopt. Evolutionair houdt dat steek, omdat geweld ook vaak vooruitgang betekent. Kijk naar de geschiedenis: het levert land op, grondstoffen, macht. Je kunt die grenzen slopen door drugs, rituelen zoals ritmische gezangen, maar ook door afstand te creëren. Fysieke, zoals bij de militair die vanachter een bureau in Arizona met een drone een trouwpartij aan het andere eind van de wereld bombardeert. Hij hoort het geroep niet, hij ruikt het verbrande vlees niet. Maar oook psychologische afstand. Door te denken: ik ben een mens, mijn vijand niet.'
De Tijd, 16/8/2014
Ten slotte concludeerden de onderzoekers dat oorlog jezelf en je groep een betere kans geeft in de evolutie. .... Wat nog niet wil zeggen dat oorlog onvermijdelijk is. Het percentage moord en doodslag verschilt aanzienlijk tussen de chimpansee-groepen. En zelfs als het in de menselijke genen ingebakken zou zijn, hebben wij nog steeds het grootste verstand van het dierenrijk, genoeg om ons te bezinnen eer we beginnen.
DS 17/9/2014
Zelvigheid doorbreken
Kunnen verlangen naar de ander in zijn anders zijn. Deze ikkige tijd heeft het daar heel moeilijk mee. Zoals de filosoof Levinas zegt: we willen de ander tot onszelf maken, tot een verlengstuk van ons narcistisch bolwerk. We moeten die zelvigheid doorbreken, waardoor de ander zich aan ons in al zijn kwetsbaarheid kan laten zien. Daarin pas, in die kwetsbaarheid, kun je elkaar echt ontmoeten.
Dirk De Wachter in de Standaard 4/10/2014
Intensiteit geeft meerwaarde aan mijn leven. Ik wil raken en geraakt worden. Ook zaken die minder leuk zijn laat ik toe. Ik train mezelf zelfs om geraakt te worden. (Inge Vervotte in DS 13/1/2007)
Dirk De Wachter in de Standaard 4/10/2014
Intensiteit geeft meerwaarde aan mijn leven. Ik wil raken en geraakt worden. Ook zaken die minder leuk zijn laat ik toe. Ik train mezelf zelfs om geraakt te worden. (Inge Vervotte in DS 13/1/2007)
Niet benoemde aanwezige
Door het niet te benoemen wordt het nog krachtiger. Zoals je de oudtestamentische God ook niet mag benoemen en hij daardoor nog meer geconsacreerd wordt. De broosheid van de liefde wordt in die belofte bijna geheiligd. Want als je het wel benoemt, is het al bijna weg.
Dirk De Wachter in de Standaard van 4/10/2014
Dirk De Wachter in de Standaard van 4/10/2014
zondag 10 augustus 2014
Nooit rusten en Gods' mededogen
"We mogen nooit rusten
tot we worden
wat we eeuwig in God zijn geweest."
Meester Eckhart
22 De HEER heeft mij vóór al het andere verworven,
toen hij zijn scheppingswerk begon, schiep hij eerst mij.
23 Ik ben in het begin gemaakt, nog voor alles er was,
nog voor de aarde vorm kreeg.
24 Toen er nog geen oceanen waren, werd ik voortgebracht,
nog voor de bronnen met hun waterstromen.
25 Toen de bergen nog niet waren neergezet, werd ik voortgebracht,
nog voor er heuvels waren.
26 De aarde en de velden had de HEER nog niet geschapen,
geen korrel zand was nog gemaakt.
27 Ik was erbij toen hij de hemel zijn plaats gaf
en een cirkel om het water trok,
28 de wolken aan de hemelkoepel plaatste,
de oceanen bruisend op liet wellen,
29 toen hij aan de zeeën grenzen stelde,
het water met zijn woord zijn plaats gaf,
de fundamenten van de aarde legde.
30 Ik was zijn lieveling,
een bron van vreugde, elke dag opnieuw.
Ik was altijd verheugd in zijn aanwezigheid,
31 vond vreugde in zijn hele aarde
en was blij met alle mensen.
32 Nu dan, zonen, luister naar mij,
gelukkig is een mens die op mijn wegen blijft.
33 Luister naar wat ik je leer, en word wijs,
negeer mijn lessen niet.
Spreuken 8:22-33
tot we worden
wat we eeuwig in God zijn geweest."
Meester Eckhart
22 De HEER heeft mij vóór al het andere verworven,
toen hij zijn scheppingswerk begon, schiep hij eerst mij.
23 Ik ben in het begin gemaakt, nog voor alles er was,
nog voor de aarde vorm kreeg.
24 Toen er nog geen oceanen waren, werd ik voortgebracht,
nog voor de bronnen met hun waterstromen.
25 Toen de bergen nog niet waren neergezet, werd ik voortgebracht,
nog voor er heuvels waren.
26 De aarde en de velden had de HEER nog niet geschapen,
geen korrel zand was nog gemaakt.
27 Ik was erbij toen hij de hemel zijn plaats gaf
en een cirkel om het water trok,
28 de wolken aan de hemelkoepel plaatste,
de oceanen bruisend op liet wellen,
29 toen hij aan de zeeën grenzen stelde,
het water met zijn woord zijn plaats gaf,
de fundamenten van de aarde legde.
30 Ik was zijn lieveling,
een bron van vreugde, elke dag opnieuw.
Ik was altijd verheugd in zijn aanwezigheid,
31 vond vreugde in zijn hele aarde
en was blij met alle mensen.
32 Nu dan, zonen, luister naar mij,
gelukkig is een mens die op mijn wegen blijft.
33 Luister naar wat ik je leer, en word wijs,
negeer mijn lessen niet.
Spreuken 8:22-33
"Mijn toevlucht zijt Gij
iemand die mijn angst wil herscheppen
tot mededogen,
die mijn gebed om aandacht voor mezelf
beantwoordt met het stemgeluid
van ongehoorde medemensen."
Vandaag gelezen
iemand die mijn angst wil herscheppen
tot mededogen,
die mijn gebed om aandacht voor mezelf
beantwoordt met het stemgeluid
van ongehoorde medemensen."
Vandaag gelezen
vrijdag 8 augustus 2014
Lente me
Lente me, zomer me, herfst me, winter me ...
Toon Hermans
Plots werd me duidelijk wat Heidegger bedoelt met: Der Mensch ist ein Sein zum Tode. Pas bij de dood zie je de zin van het leven.
Marc Van den Bossche, filosoof, in de standaard magazine 14/9/2014
Toon Hermans
Plots werd me duidelijk wat Heidegger bedoelt met: Der Mensch ist ein Sein zum Tode. Pas bij de dood zie je de zin van het leven.
Marc Van den Bossche, filosoof, in de standaard magazine 14/9/2014
Contrapunt: kunst van subtiele dialoog en dissonantie, één emotie
"Voor mij is contrapunt de kunst om een emotie over te brengen door een subtiele dialoog tussen verschillende stemmen. Nu eens zeggen zij hetzelfde met verschillende woorden, dan weer gebruiken ze verschillende thema's die boven elkaar worden geplaatst. Steevast zijn ze op zoek naar een emotie die voortkomt uit een spel van dissonantie."
Jordi Savall in MA Festival Brugge
"Samen muziek maken, is samen ademen"
Gehoord op Klara
Jordi Savall in MA Festival Brugge
"Samen muziek maken, is samen ademen"
Gehoord op Klara
Geluk: positieve emoties, flow en deel groter geheel.
"Een bekende psycholoog die zich met geluk bezighoudt is de Amerikaan Martin Seligman, auteur van het boek Authentic Happiness (Gelukkig zijn kun je leren). Hij onderscheidt drie geluksniveaus:
- The Pleasant Life. Daarmee bedoelt hij positieve emoties - blijdschap, opwinding en dergelijke. Die kun je opwekken door bijvoorbeeld leuke dingen te doen, iets lekkers te eten of iets leuks te kopen.
- The Engaged Life. Het geluksgevoel dat je beleeft door helemaal op te gaan in iets, helemaal samen te vallen met wat je doet. Tegenwoordig wordt dat ook wel flow genoemd.
- The Meaningful Life. Dat wil zeggen dat je je verbindt met en inzet voor iets wat groter is dan jijzelf. Dat kan een goed doel zijn, maar ook je gezin of je familie. Het zit hem er in dat je iets doet voor anderen, bijdraagt aan het geluk van anderen, en voelt dat je deel uitmaakt van een groter geheel."
Karin Bosveld
Het ware geluk is alleen weggelegd voor wie aanvaardt dat het leven niet elke dag een succes kan zijn. Kathleen Cools in de DS 4/10/2014
- The Pleasant Life. Daarmee bedoelt hij positieve emoties - blijdschap, opwinding en dergelijke. Die kun je opwekken door bijvoorbeeld leuke dingen te doen, iets lekkers te eten of iets leuks te kopen.
- The Engaged Life. Het geluksgevoel dat je beleeft door helemaal op te gaan in iets, helemaal samen te vallen met wat je doet. Tegenwoordig wordt dat ook wel flow genoemd.
- The Meaningful Life. Dat wil zeggen dat je je verbindt met en inzet voor iets wat groter is dan jijzelf. Dat kan een goed doel zijn, maar ook je gezin of je familie. Het zit hem er in dat je iets doet voor anderen, bijdraagt aan het geluk van anderen, en voelt dat je deel uitmaakt van een groter geheel."
Karin Bosveld
Het ware geluk is alleen weggelegd voor wie aanvaardt dat het leven niet elke dag een succes kan zijn. Kathleen Cools in de DS 4/10/2014
woensdag 30 juli 2014
Levenswijze & connectiviteit, complexiteit en fragiliteit
Het leek een kolfje naar mijn hand toen de redactie me vroeg te filosoferen over "Wat als morgen het internet uitvalt?" Maar in de dagen daarop begon ik te beseffen hoe moeilijk het schrijven van deze bijdrage wel zou worden. De invalshoeken zijn even oneindig als het internet zelf. We hebben het hier niet over zomaar een computersysteem met bits en bytes, maar over een gigantisch en complex organisme dat zonder blozen kan beschouwd worden als een virtuele blauwdruk van onze samenleving. Wat als het organisme waar onze moderne levenswijze op steunt het morgen laat afweten?
Bart Van der Leenen op de Redactie
Iets wat je overkomt of in de hand hebt?
Ook moreel sta ik vandaag mijlenver van de mentaliteit dat ‘het leven mensen overkomt’. Zo’n houding bestendigt een vicieuze cirkel en is dan ook volkomen pervers. Dat afkomst, structuren, omstandigheden of voorbestemdheid het leven van mensen grotendeels zouden bepalen, is bijzonder ontmoedigend. Het doodt bovendien elke zin voor initiatief, alle ambitie en elke zin voor verantwoordelijkheid. Uitgerekend daardoor maakt dat uitgangspunt het leven inderdaad iets wat je overkomt in plaats van iets wat je in de hand hebt.
Peter De Keyzer in de Tijd 30/7/2014
Peter De Keyzer in de Tijd 30/7/2014
zondag 27 juli 2014
Cultuur is onze natuur?
De fil conducteur van Pagels boek is dat cultuur niet tegenover natuur staat, maar dat cultuur net een biologische strategie is. Een uitermate succesvolle trouwens. De mens is niet het enige fascinerende dier met cultuur. Maar de mate waarin cultuur bepalend is voor onze soort is buiten alle proporties. Natuurlijke selectie leidt niet alleen tot strijd tegen elkaar; dat is een misverstand. Ze kan evenzeer leiden tot genen die hunkeren naar samenwerking. If you can’t beat them join them blijkt een biologisch devies. Bij de homo sapiens draait alles rond ons waanzinnig vermogen tot samenwerken, betoogt Pagel.
Samenwerking met vormen van altruïsme is geen biologisch unicum. Denk maar aan bijen. Maar onze bereidheid tot samenwerken met soortgenootjes die genetisch niets met ons te maken hebben, is wel degelijk een straffe toer voor het leven op onze aardbol. Ons lijf, ons brein op kop, is helemaal gekneed door onze evolutie om ultra-sociaal te zijn. Dat kan alleen wanneer genen een deel van hun werk uitbesteden aan de omgeving, aan de sociale omgeving. Een kind heeft het vermogen om via cultuur informatie snel op te nemen. Dat gebeurt bewust maar evenzeer onbewust. Door de evolutie van ons cultureel vermogen zijn we in staat geweest onszelf te domesticeren.
Ons biologisch traject vol cultuur via de sociale omgeving maakt ons tot een uitermate flexibele soort. Een ideaal recept om ook lastige milieus in te palmen en zelfs naar onze hand te zetten. Maar evolutiebiologen weten als geen ander dat medailles ook keerzijdes hebben. Ons sociaal vermogen ontwikkelde zich vooral voor een samenwerking binnen relatief kleine groepen en tegelijk ook tegen andere groepen. Oorlog in dienst van religie of van andere ideeën die we elkaar om sociale redenen aanpraten, vormt een veelzeggend voorbeeld. Maar ook de vlotte bendevorming in dienst van voetbal en co blijkt meer met onze biologie te maken dan gedacht.
Cultuur is onze natuur, Hans Van Dyck in DS 26/7/2014
Samenwerking met vormen van altruïsme is geen biologisch unicum. Denk maar aan bijen. Maar onze bereidheid tot samenwerken met soortgenootjes die genetisch niets met ons te maken hebben, is wel degelijk een straffe toer voor het leven op onze aardbol. Ons lijf, ons brein op kop, is helemaal gekneed door onze evolutie om ultra-sociaal te zijn. Dat kan alleen wanneer genen een deel van hun werk uitbesteden aan de omgeving, aan de sociale omgeving. Een kind heeft het vermogen om via cultuur informatie snel op te nemen. Dat gebeurt bewust maar evenzeer onbewust. Door de evolutie van ons cultureel vermogen zijn we in staat geweest onszelf te domesticeren.
Ons biologisch traject vol cultuur via de sociale omgeving maakt ons tot een uitermate flexibele soort. Een ideaal recept om ook lastige milieus in te palmen en zelfs naar onze hand te zetten. Maar evolutiebiologen weten als geen ander dat medailles ook keerzijdes hebben. Ons sociaal vermogen ontwikkelde zich vooral voor een samenwerking binnen relatief kleine groepen en tegelijk ook tegen andere groepen. Oorlog in dienst van religie of van andere ideeën die we elkaar om sociale redenen aanpraten, vormt een veelzeggend voorbeeld. Maar ook de vlotte bendevorming in dienst van voetbal en co blijkt meer met onze biologie te maken dan gedacht.
Cultuur is onze natuur, Hans Van Dyck in DS 26/7/2014
woensdag 23 juli 2014
Zon zoeken in liefdevolle arbeid
Hij werpt zich op de arbeid, op de drank, in de armen van een vrouw en op de godsdienst - en ja, ook hij wordt in alles teleurgesteld. Nooit geraakt hij dichter bij de zon die wel altijd blijft gloren aan de einder, en die door Masereel zelf omschreven werd als 'het symbool van het licht, van de warmte, van de klaarheid, van alles wat goed is in het leven. ...
Daarmee is 'De zon' in essentie een verhaal over het menselijk tekort, over de ijdelheid van alle streven naar het hogere, een oproep tot nederigheid. ...
Ge moet nooit voor uzelf de zon gaan zoeken in de boeken of op de kermis, in de kerk of onder rokken van de vrouw, in het diepste van de zee waar veel geld moet liggen of in de verte waar misschien een luilekkerland is, 'schreef Boon, 'maar ge moet met liefde arbeiden aan het werk waarin ge het handigst zijt, en beseffen dat uw werk, hoe simpel het ook is, deze en de komende geslachten helpen zal. Over uw eerlijke arbeid in dienst van de gemeenschap zittend, zult ge ontdekken dat ge nergens de zon moet gaan zoeken, want zij zit binnen in u.
Toon Horsten, De zonneklopper in DS 23/7/2014
Daarmee is 'De zon' in essentie een verhaal over het menselijk tekort, over de ijdelheid van alle streven naar het hogere, een oproep tot nederigheid. ...
Ge moet nooit voor uzelf de zon gaan zoeken in de boeken of op de kermis, in de kerk of onder rokken van de vrouw, in het diepste van de zee waar veel geld moet liggen of in de verte waar misschien een luilekkerland is, 'schreef Boon, 'maar ge moet met liefde arbeiden aan het werk waarin ge het handigst zijt, en beseffen dat uw werk, hoe simpel het ook is, deze en de komende geslachten helpen zal. Over uw eerlijke arbeid in dienst van de gemeenschap zittend, zult ge ontdekken dat ge nergens de zon moet gaan zoeken, want zij zit binnen in u.
Toon Horsten, De zonneklopper in DS 23/7/2014
zondag 13 juli 2014
Mensenhanden en de goddelijke wet.
Dus houd voor ogen dat wat heilig en niet heilig is, niets anders is dan de mening van een stel doodgewoon menselijke rabbijnen en schriftgeleerden, van wie sommigen ernstige, heilige mannen waren maar anderen zich misschien wel vooral druk maakten over hun eigen aanzien, zich in hun eigen broederschap omhoog probeerden te werken, honger hadden, aan het avondeten dachten of zich zorgen maakten over hun vrouw en kinderen. De Bijbel is samengesteld door mensenhanden. ...
Dus dat is de hele verklaring voor het wonder van Jozua, Bento? Dat is nog maar een klein deel. Voor de rest ligt de verklaring in het idioom van die tijd. Heel veel zogenaamde wonderen zijn slechts een manier van uitdrukken. ...
Ik ben tot de conclusie gekomen dat de rituelen in onze gemeenschap niets te maken hebben met goddelijke wetten, zaligheid, deugd en liefde, maar alles met maatschappelijke rust en het in stand houden van de macht van rabbijnen ... Op heel veel plekken in de Thora wordt gezegd dat we ons hart moeten volgen en de rituelen niet al te serieus moeten opvatten. Laten we Jesaja en Jeremia eens bekijken, die allebei heel duidelijk stellen dat de goddelijke wet over een oprechte manier van leven gaat, en niet over een leven dat geheel is gewijd aan het uitvoeren van ceremonies. Jesaja zegt onomwonden dat we ons moeten onthouden van offers en feesten en hij vat de hele goddelijke wet samen in deze eenvoudige woorden, - Bento sloeg de Bijbel open bij een boekenlegger in Jesaja en las voor: "Vermijd het kwade, zet je in voor het goede; kom op voor het recht, houd uitbuiters in toom". ...
Met die goddelijke wet bedoel ik het hoogste goed, de ware kennis van God en de liefde.
Dat is nogal een vaag antwoord. Wat is die "Ware kennis"?
Ware kennis houdt in dat we ons intellect vervolmaken om zo God beter te leren kennen. ... Ik houd erg van de woorden van Salomon die zegt: "Want de wijsheid zal in je hart wonen en je kennis maakt je gelukkig. Dan zullen bedachtzaamheid en inzicht je beschermen, je behouden voor verkeerde stappen." ...
Ik stel dat frasen als 'het hiernamaals' en 'een onsterfelijk bestaan bij God' de woorden van mensen zijn, en niet die van God. Bovendien zijn deze woorden niet te vinden in de Thora; het zijn frasen van rabbijnen die commentaren op commentaren schrijven.
Het spot met de rede om aan te nemen dat we na de dood zullen voortbestaan zoals we nu zijn. Lichaam en geest zijn twee aspecten van een en dezelfde persoon. De geest kan niet voortbestaan als het lichaam is gestorven. ... Het is eenvoudig onmogelijk dat er iets zou gebeuren dat strijdig is met de vaststaande wetten van de natuur. De natuur, die oneindig en eeuwig is en alle stof in het heelal omvat, gedraagt zich in overeenstemming met geordende wetten die niet ondergeschikt kunnen worden gemaakt aan bovennatuurlijke wetten. ... Dat staat ook heel duidelijk in Genesis: "Met het zweet op je gezicht zul je brood eten, totdat je terugkeert naar de aarde, waaruit je genomen bent; want stof ben je en tot stof zul je terugkeren."... Maar inmiddels heb ik deze kinderlijke hoop laten varen en vervangen door de wetenschap dat ik mijn vader in me meedraag - zijn gezicht, zijn liefde, zijn wijsheid - en op die manier ben ik al met hem verenigd. Die gezegende hereniging moet zich in dit leven voltrekken, want dit het enige leven dat we hebben. ... Het is onze taak en volgens mij wordt ons ook in de Thora onderwezen, om in dit leven gelukzaligheid te verwerven door een leven vol liefde te leiden en ernaar te streven God te leren kennen. De ware vroomheid bestaat uit rechtvaardigheid, liefdadigheid en de liefde voor de naaste. ...
Als God en de natuur identieke eigenschappen hebben, wat is dan het verschil tussen God en de natuur? ... Er is geen verschil. God is de natuur. De natuur is God.
Uit 'Het raadsel Spinoza' van Irvin.D.Yalom.
Dus dat is de hele verklaring voor het wonder van Jozua, Bento? Dat is nog maar een klein deel. Voor de rest ligt de verklaring in het idioom van die tijd. Heel veel zogenaamde wonderen zijn slechts een manier van uitdrukken. ...
Ik ben tot de conclusie gekomen dat de rituelen in onze gemeenschap niets te maken hebben met goddelijke wetten, zaligheid, deugd en liefde, maar alles met maatschappelijke rust en het in stand houden van de macht van rabbijnen ... Op heel veel plekken in de Thora wordt gezegd dat we ons hart moeten volgen en de rituelen niet al te serieus moeten opvatten. Laten we Jesaja en Jeremia eens bekijken, die allebei heel duidelijk stellen dat de goddelijke wet over een oprechte manier van leven gaat, en niet over een leven dat geheel is gewijd aan het uitvoeren van ceremonies. Jesaja zegt onomwonden dat we ons moeten onthouden van offers en feesten en hij vat de hele goddelijke wet samen in deze eenvoudige woorden, - Bento sloeg de Bijbel open bij een boekenlegger in Jesaja en las voor: "Vermijd het kwade, zet je in voor het goede; kom op voor het recht, houd uitbuiters in toom". ...
Met die goddelijke wet bedoel ik het hoogste goed, de ware kennis van God en de liefde.
Dat is nogal een vaag antwoord. Wat is die "Ware kennis"?
Ware kennis houdt in dat we ons intellect vervolmaken om zo God beter te leren kennen. ... Ik houd erg van de woorden van Salomon die zegt: "Want de wijsheid zal in je hart wonen en je kennis maakt je gelukkig. Dan zullen bedachtzaamheid en inzicht je beschermen, je behouden voor verkeerde stappen." ...
Ik stel dat frasen als 'het hiernamaals' en 'een onsterfelijk bestaan bij God' de woorden van mensen zijn, en niet die van God. Bovendien zijn deze woorden niet te vinden in de Thora; het zijn frasen van rabbijnen die commentaren op commentaren schrijven.
Het spot met de rede om aan te nemen dat we na de dood zullen voortbestaan zoals we nu zijn. Lichaam en geest zijn twee aspecten van een en dezelfde persoon. De geest kan niet voortbestaan als het lichaam is gestorven. ... Het is eenvoudig onmogelijk dat er iets zou gebeuren dat strijdig is met de vaststaande wetten van de natuur. De natuur, die oneindig en eeuwig is en alle stof in het heelal omvat, gedraagt zich in overeenstemming met geordende wetten die niet ondergeschikt kunnen worden gemaakt aan bovennatuurlijke wetten. ... Dat staat ook heel duidelijk in Genesis: "Met het zweet op je gezicht zul je brood eten, totdat je terugkeert naar de aarde, waaruit je genomen bent; want stof ben je en tot stof zul je terugkeren."... Maar inmiddels heb ik deze kinderlijke hoop laten varen en vervangen door de wetenschap dat ik mijn vader in me meedraag - zijn gezicht, zijn liefde, zijn wijsheid - en op die manier ben ik al met hem verenigd. Die gezegende hereniging moet zich in dit leven voltrekken, want dit het enige leven dat we hebben. ... Het is onze taak en volgens mij wordt ons ook in de Thora onderwezen, om in dit leven gelukzaligheid te verwerven door een leven vol liefde te leiden en ernaar te streven God te leren kennen. De ware vroomheid bestaat uit rechtvaardigheid, liefdadigheid en de liefde voor de naaste. ...
Als God en de natuur identieke eigenschappen hebben, wat is dan het verschil tussen God en de natuur? ... Er is geen verschil. God is de natuur. De natuur is God.
Uit 'Het raadsel Spinoza' van Irvin.D.Yalom.
Geloof en out of the box
Eigenlijk kennen we niets. De kader van de puzzel is nu wel gelegd, maar we hebben geen flauw idee van wat daarbinnen zit. We hebben een fractie van het heelal verklaard, er rest 95 procent donkere materie en donkere energie. De zoektocht gaat dus nog wel even door. Ik vind het best een beetje beanstigend. We weten niet of we iets zullen vinden en wanneer. Zal het nog eens 50 jaar duren? Het wordt alles of niets.
....
Gelooft u in de zogenaamde Theorie van Alles, waar het onder natuurkundigen in de koffiekamer wel eens over gaat? Ik zou het leuk vinden als zoiets inderdaad bestaat. Maar u kiest het woord goed: geloven. Collega's van de theoretische fysica zullen het niet graag horen, maar het is inderdaad een beetje zoals met godsdienst. Zolang je het niet kunt bewijzen, is het een geloof.
...
Van God gesproken, collega Joël De Ceulaer betoogt in zijn boek 'Gooi God niet weg' dat een mens maar beter de tweede wet van de thermodynamica kan kennen dan Hamlet. Als het puur om overleven gaat, heeft hij gelijk. Dan dient kunst tot niets. Maar je hebt beiden nodig. Ik zou me geen leven zonder boeken, schilderijen of muziek kunnen voorstellen. Ook wetenschappers hebben die nodig, zonder kom je nooit out of the box. Er is niets als ratio en creativiteit niet samengaan. Er is in een mensenleven ook zoveel meer dan het loutere overleven. Je zoekt naar een nuttige invulling, naar zaken die je blij maken. In de oertijd hadden mensen al nood aan tekenen en beeldjes maken. Mensen moeten verhalen vertellen aan zichzelf, aan elkaar.
Petra Van Mulders, onderzoekster CERN, in DS 12 juli 2014.
« L'Art c'est la trace de notre passage sur Terre » uit de film "Les Intouchables"
....
Gelooft u in de zogenaamde Theorie van Alles, waar het onder natuurkundigen in de koffiekamer wel eens over gaat? Ik zou het leuk vinden als zoiets inderdaad bestaat. Maar u kiest het woord goed: geloven. Collega's van de theoretische fysica zullen het niet graag horen, maar het is inderdaad een beetje zoals met godsdienst. Zolang je het niet kunt bewijzen, is het een geloof.
...
Van God gesproken, collega Joël De Ceulaer betoogt in zijn boek 'Gooi God niet weg' dat een mens maar beter de tweede wet van de thermodynamica kan kennen dan Hamlet. Als het puur om overleven gaat, heeft hij gelijk. Dan dient kunst tot niets. Maar je hebt beiden nodig. Ik zou me geen leven zonder boeken, schilderijen of muziek kunnen voorstellen. Ook wetenschappers hebben die nodig, zonder kom je nooit out of the box. Er is niets als ratio en creativiteit niet samengaan. Er is in een mensenleven ook zoveel meer dan het loutere overleven. Je zoekt naar een nuttige invulling, naar zaken die je blij maken. In de oertijd hadden mensen al nood aan tekenen en beeldjes maken. Mensen moeten verhalen vertellen aan zichzelf, aan elkaar.
Petra Van Mulders, onderzoekster CERN, in DS 12 juli 2014.
« L'Art c'est la trace de notre passage sur Terre » uit de film "Les Intouchables"
woensdag 18 juni 2014
dinsdag 27 mei 2014
vrijdag 16 mei 2014
Werken naar ruimer perspectief en gemeenschap der heiligen
"U zei ooit 'Zonder het hiernamaals is het leven zinloos.' Hoe belangrijk is het geloof in uw leven?
Dit een belangrijk element. In die zin dat ik moeilijk zou kunnen leven zonder het perspectief dat het niet eindigt bij de dood en dat je werkt naar een ruimer perspectief.
(Interview met JL Dehaene getoond in Terzake 15/5/2014)
Zijn bekommernis ging vanuit zijn scouts- en sociaal verleden instinctmatig naar de zwakkere. Aan het eind van zijn leven wilde hij kunnen zeggen dat hij op zijn minst had geprobeerd de wereld een stukje leefbaarder te maken. Volgens mij kwam die inzet en betrokkenheid ook voort uit een diepreligieus gevoel, wat nog iets anders is dan een godsdienstig, laat staan kerkgebonden gevoel. (Hugo De Ridder in DS over JL Dehaene)
Ik heb steeds geleefd met de overtuiging dat de dood geen eindpunt is, veeleer een verplichte overgang naar een ander leven. Een ander leven dat evenwel niet gescheiden is van het leven voor de dood. Voor mij is de gemeenschap der heiligen een echte gemeenschap die vanuit dit leven reeds wordt opgebouwd. Vandaar dat samenleven in gemeenschap een essentieel deel is van het leven van iedere mens. Het individualisme is daar de tegenpool van. De mens is maar volwaardig als persoon, als individu in gemeenschap. In het hiernamaals gaat men volgens mij op in die gemeenschap. Ik kan derhalve maar zin geven aan mijn leven door hier en nu samen te leven in gemeenschap met anderen. Van daaruit is mijn politiek engagement essentieel. Die opname in de gemeenschap der heiligen – hier natuurlijk niet in de betekenis van ‘heilig verklaard’ – heb ik op ontroerende wijze meegemaakt bij het overlijden van mijn moeder in een dienst voor palliatieve zorg. Voor haar was die overgang natuurlijk en ze heeft die op zeer natuurlijke wijze kunnen beleven met haar kinderen en kleinkinderen.
Uit: ‘Licht aan de horizon. Over leven na de dood’, Halewijn Antwerpen, 2006
donderdag 15 mei 2014
zaterdag 3 mei 2014
donderdag 1 mei 2014
Le bonheur d'avoir donné
Donne, et ne garde qu'une chose:
le bonheur d'avoir donné
(Christophe André)
le bonheur d'avoir donné
(Christophe André)
Deemoed, samenbrengen en emotie vs.ratio.
Over meeste dingen in mijn leven heb ik totaal verkeerd gedacht. Ik was overtuigd van de totale maakbaarheid van mens en wereld. Dat is nu anders. Je moet je wel inzetten om bepaalde dingen te veranderen, maar af en toe moet je deemoedig zijn. Soms werkt het niet, soms weet je het gewoon niet. Je moet ruimte laten voor mislukking. Wie niet wil mislukken, zal zich nooit vernieuwen. ... maar één talent heb ik wel: ik zie talent. Ik kan mensen samenbrengen, hen op één lijn zetten en ze krankzinnig enthousiast maken. ...
Ik weet inmiddels ook dat een doelstelling rationeel kan zijn, maar de weg ernaartoe is dat zelden. We maken soms vreemde sprongen, dat is eigen aan de mens. Een mens is geen rationeel wezen. De mens is een emotioneel dier, dat probeert rationeel te zijn. En dat mislukt keer op keer. Ik vind dat niet erg. Vaak zijn die vreemde sprongen nodig, en brengen ze je toch waar je moet zijn.
(Frank Vanmassenhove in De Standaard 26/4/2014)
Ik weet inmiddels ook dat een doelstelling rationeel kan zijn, maar de weg ernaartoe is dat zelden. We maken soms vreemde sprongen, dat is eigen aan de mens. Een mens is geen rationeel wezen. De mens is een emotioneel dier, dat probeert rationeel te zijn. En dat mislukt keer op keer. Ik vind dat niet erg. Vaak zijn die vreemde sprongen nodig, en brengen ze je toch waar je moet zijn.
(Frank Vanmassenhove in De Standaard 26/4/2014)
donderdag 17 april 2014
Build as if the sand were stone
Nothing is built on stone; all is built on sand, but we must build as if the sand were stone.
Jorge Luis Borges
Jorge Luis Borges
Small group of thoughtful, committed citizen can change the world
Never doubt that a small group of thoughtful, committed citizens can change the world; indeed, it's the only thing that ever has.
Margaret Mead
Margaret Mead
zaterdag 12 april 2014
Bruggen
Hoe kun je nieuwe kansen scheppen als je belemmerd wordt door angst? ... Op tocht gaan is iets heel symbolisch, en de uitnodiging is dus vertrouwen te hebben in het onbekende. Als je met vertrouwen verkent wat je normaal weert - omdat je vreest dat het een gevaar inhoudt - opent dat nieuwe perspectieven. We horen de laatste tijd heel sombere signalen op vlak ecologie, economie en politiek. We vertrekken vanuit de veronderstelling dat het juist nu is, in deze wereld vol crisissen, dat we bruggen moeten slaan over de verdeeldheid heen. (Sebastien de Fooz, De Bond)
I'm yours and you are mine.
Mother Earth, you're my life support system. As a soldier I must drink your blue water, live inside your red clay and eat your green skin. Help me to balance myself. As you hold in balance, the Earth, the sea, and the space environments. Help me to open my heart, knowing that the Universe will feed me. I pray my boots will always kiss your face, and my footsteps match your heartbeat. Carry my body through space and time. You're my connection to the Universe and all that comes after. I'm yours and you are mine. I salute you. (uit The Men who stare at Goats)
woensdag 9 april 2014
zondag 6 april 2014
A deeper materialism and getting free of self-importance
- from abstraction to action
- verticale transcendentie én horizontale transcendentie
- aandachtsleegte
https://www.youtube.com/watch?v=DqFgGpoLINg
Het lichamelijke geeft betekenis aan ons leven, zegt u als sportfilosoof. Maar wat als het lichaam verdwenen is?
Daar zat ik dus mee. Ik heb niet de troost van het geloof. Spiritualiteit is voor mij een moeilijke kwestie. Wat is het anders dan een te buiten gaan van jezelf naar iets of iemand anders? In de religie gebeurt dat verticaal, naar boven toe, naar God. Waarom het ook niet horizontaal kunnen, in de liefde, erotiek en vriendschap die we voelen en met anderen beleven?
Marc Van den Bossche, Filosoof in de standaard magazine 14/9/2014
Getting free of Self-importance:
- you are tiny and the world is large
- spend a day or 2 or 3 without a mirror
- become engaged in your immediate world
https://www.youtube.com/watch?v=mgBs_W5CFnw
L'humilité est au sommet de la vie spirituelle (Angela de Foligno)
Omhels onvolmaakte.
La disponibilité avec l'hôte silencieux qui écarte tout limite.
Eenheid herkennen is verbondenheid voelen,
is thuis komen, zonder angst,
in een zinvol en liefhebbend universum.
http://deredactie.be/permalink/1.2198270
Bewustzijn wekken door zich open te stellen in nederigheid.
De levenservaringen voorzeggen ons nederigheid,
maar ook verbondenheid met de wereld buiten ons.
In dit bewustzijn maak je steeds weer contact met jezelf,
de mensen om je heen, je omgeving, de manier waarop
je in het leven staat, je levensdoel, de activerende kracht
van het onbekende, liefhebbende goddelijke universum.
Vanuit dit bewustzijn ben je steeds weer
aandachtig aanwezig bij alles wat zich voordoet
in het moment en heb je oog voor het wonder.
Vanuit dit bewustzijn zet je doelbewust de stap
naar het aanwenden van je unieke gaven voor
je persoonlijke welzijn en voor de gemeenschap.
- verticale transcendentie én horizontale transcendentie
- aandachtsleegte
https://www.youtube.com/watch?v=DqFgGpoLINg
Het lichamelijke geeft betekenis aan ons leven, zegt u als sportfilosoof. Maar wat als het lichaam verdwenen is?
Daar zat ik dus mee. Ik heb niet de troost van het geloof. Spiritualiteit is voor mij een moeilijke kwestie. Wat is het anders dan een te buiten gaan van jezelf naar iets of iemand anders? In de religie gebeurt dat verticaal, naar boven toe, naar God. Waarom het ook niet horizontaal kunnen, in de liefde, erotiek en vriendschap die we voelen en met anderen beleven?
Marc Van den Bossche, Filosoof in de standaard magazine 14/9/2014
Getting free of Self-importance:
- you are tiny and the world is large
- spend a day or 2 or 3 without a mirror
- become engaged in your immediate world
https://www.youtube.com/watch?v=mgBs_W5CFnw
L'humilité est au sommet de la vie spirituelle (Angela de Foligno)
Omhels onvolmaakte.
La disponibilité avec l'hôte silencieux qui écarte tout limite.
Eenheid herkennen is verbondenheid voelen,
is thuis komen, zonder angst,
in een zinvol en liefhebbend universum.
http://deredactie.be/permalink/1.2198270
Bewustzijn wekken door zich open te stellen in nederigheid.
De levenservaringen voorzeggen ons nederigheid,
maar ook verbondenheid met de wereld buiten ons.
In dit bewustzijn maak je steeds weer contact met jezelf,
de mensen om je heen, je omgeving, de manier waarop
je in het leven staat, je levensdoel, de activerende kracht
van het onbekende, liefhebbende goddelijke universum.
Vanuit dit bewustzijn ben je steeds weer
aandachtig aanwezig bij alles wat zich voordoet
in het moment en heb je oog voor het wonder.
Vanuit dit bewustzijn zet je doelbewust de stap
naar het aanwenden van je unieke gaven voor
je persoonlijke welzijn en voor de gemeenschap.
Degene die hemel en aarde bewaart
Draag gerust uw leven
en al wat uw hart krenkt
op aan de allertrouwste zorg
van Degene die hemel en aarde bewaart,
die wolken, lucht en winden
leidt in goede baan,
en die zeker de weg zal vinden
waarop uw voet kan gaan.
(uit de Mattheuspassie nr.53 koraal J.S.Bach)
https://www.youtube.com/watch?v=NF7BjVcYuMM
Mother Earth, you're my life support system. As a soldier I must drink your blue water, live inside your red clay and eat your green skin. Help me to balance myself. As you hold in balance, the Earth, the sea, and the space environments. Help me to open my heart, knowing that the Universe will feed me. I pray my boots will always kiss your face, and my footsteps match your heartbeat. Carry my body through space and time. You're my connection to the Universe and all that comes after. I'm yours and you are mine. I salute you. (uit The Men who stare at Goats)
In de Heer ben ik altijd dankbaar,
in de Heer verheug ik mij.
Zie naar God en wees niet bang;
verhef uw stem want Hij is nabij,
verhef uw stem want Hij is nabij.
(gelezen)
Verder geloof ik wel in spiritualiteit, in geestelijk charisma, in verbanden die wij niet kunnen analyseren. (Gerard Mortier in DS 28/12/203)
God, ik draag mijn hart niet hoog
en ook mijn ogens steken niet van trots.
Ik ben niet uit op wat zo belangrijk lijkt
in mensenogen,
op grootse daden
die mijn kracht te boven gaan
en mij verheffen.
Nu ben ik verstild,
stil geborgen als een kind
op zijn moeders schoot.
Zo ben ik, uw kind,
en ik wacht in vertrouwen
op Uw komst, altijd.
psalm 131
De eeuwigheid is er nu.
Jij bent erin.
Ik ben erin.
Ze is rondom ons in de schittering van de zon.
We zijn vlinders die in de warmte van het licht zweven.
Geen tijd die ons scheidt.
Geen gisteren, geen morgen.
Alleen het eeuwige nu.
Voor ons.
Samen.
Het is wel.
Bladeren vallen, vallen van daarginds
alsof verre tuinen verwelken in de hemel:
zij vallen met afwijzende gebaren.
En in de nachten vervalt de zware aarde
uit alle sterren in eenzaamheid.
Wij vallen allemaal. Deze hand hier valt.
En zie de anderen: het is in allen.
En toch er Eén. die al dit vallen
oneindig zachtjes in zijn handen houdt.
Rainer Maria Rilke
Elke avond als ik thuiskom, heb ik zo'n moment. Voor ik mijn huis binnenstap, kijk ik altijd even naar boven en grappig genoeg staan daar altijd sterren. Mijn moment met de sterren is mijn dagelijks moment waarop de ballast van mijn schouders glijdt. ... Religie is voor mij het werkelijk kunnen voelen dat je deel uitmaakt van een groter geheel. (Inge Vervotte in DS 19/1/2007)
en al wat uw hart krenkt
op aan de allertrouwste zorg
van Degene die hemel en aarde bewaart,
die wolken, lucht en winden
leidt in goede baan,
en die zeker de weg zal vinden
waarop uw voet kan gaan.
(uit de Mattheuspassie nr.53 koraal J.S.Bach)
https://www.youtube.com/watch?v=NF7BjVcYuMM
Mother Earth, you're my life support system. As a soldier I must drink your blue water, live inside your red clay and eat your green skin. Help me to balance myself. As you hold in balance, the Earth, the sea, and the space environments. Help me to open my heart, knowing that the Universe will feed me. I pray my boots will always kiss your face, and my footsteps match your heartbeat. Carry my body through space and time. You're my connection to the Universe and all that comes after. I'm yours and you are mine. I salute you. (uit The Men who stare at Goats)
In de Heer ben ik altijd dankbaar,
in de Heer verheug ik mij.
Zie naar God en wees niet bang;
verhef uw stem want Hij is nabij,
verhef uw stem want Hij is nabij.
(gelezen)
Verder geloof ik wel in spiritualiteit, in geestelijk charisma, in verbanden die wij niet kunnen analyseren. (Gerard Mortier in DS 28/12/203)
God, ik draag mijn hart niet hoog
en ook mijn ogens steken niet van trots.
Ik ben niet uit op wat zo belangrijk lijkt
in mensenogen,
op grootse daden
die mijn kracht te boven gaan
en mij verheffen.
Nu ben ik verstild,
stil geborgen als een kind
op zijn moeders schoot.
Zo ben ik, uw kind,
en ik wacht in vertrouwen
op Uw komst, altijd.
psalm 131
De eeuwigheid is er nu.
Jij bent erin.
Ik ben erin.
Ze is rondom ons in de schittering van de zon.
We zijn vlinders die in de warmte van het licht zweven.
Geen tijd die ons scheidt.
Geen gisteren, geen morgen.
Alleen het eeuwige nu.
Voor ons.
Samen.
Het is wel.
Bladeren vallen, vallen van daarginds
alsof verre tuinen verwelken in de hemel:
zij vallen met afwijzende gebaren.
En in de nachten vervalt de zware aarde
uit alle sterren in eenzaamheid.
Wij vallen allemaal. Deze hand hier valt.
En zie de anderen: het is in allen.
En toch er Eén. die al dit vallen
oneindig zachtjes in zijn handen houdt.
Rainer Maria Rilke
Elke avond als ik thuiskom, heb ik zo'n moment. Voor ik mijn huis binnenstap, kijk ik altijd even naar boven en grappig genoeg staan daar altijd sterren. Mijn moment met de sterren is mijn dagelijks moment waarop de ballast van mijn schouders glijdt. ... Religie is voor mij het werkelijk kunnen voelen dat je deel uitmaakt van een groter geheel. (Inge Vervotte in DS 19/1/2007)
zondag 9 maart 2014
Leren leven met genoeg en hunkering
Dat dit exotisch religieuze gebeuren op heel wat vlakken parallellen vertoont met initiatieven als 'Dagen zonder vlees' ziet men daarbij over het hoofd. En net dat over het hoofd zien weerhoudt onze moderne geesten ervan de noodzaak van vasten te begrijpen. We zien niet hoezeer vasten lifestyle of exotisme overstijgt en in welke mate onze samenleving hunkert naar een dieper begrip van dit spirituele gebruik. .. Een vastenperiode is immers een periode waarin men de moeite neemt om te leren leven met minder. En laat net dat in tijden van crisis bijzonder nuttig zijn. Elke dat worden we immers geconfronteerd met onze tanende economie en met weloverwogen opinies van experts die uiteenzetten waarom onze huidige consumptiedwang niet vol te houden is. Zo beseffen we onderhand dat er een aanal wereldbollen extra nodig zijn als de hele mensheid de levensstandaard van de gemiddelde Belg wil aanhouden. ... Waar in ons onderwijs leren we zuinigr en soberder te leven? ... Het wordt stilaan realiteit. .. Moeten we werkelijk wachten tot het tekort ons overvalt? Er bestaan nochtans mogelijkheden om beetje bij beetje te leren leven met genoeg. .. In deze tijd van consuminderen is vasten een noodzaak. Het 'oefent' immers een bijzonder belangrijke ingesteldheid (Jonas Slaats in 'Vasten, of leren leven met genoeg' in DS 8 maart 2014)
De ramadan is voor ons een periode waarin we stilstaan bij het leven en teruggaan naar de essentie : een periode van reflectie, zorgen voor elkaar, familie. (uit een gesprek met vrouw met Marokkaanse roots)
De ramadan is voor ons een periode waarin we stilstaan bij het leven en teruggaan naar de essentie : een periode van reflectie, zorgen voor elkaar, familie. (uit een gesprek met vrouw met Marokkaanse roots)
Orde vs.moraal en gestructureerde onverantwoordelijkheid
Ik moest de orde bewaren. Als ik de deur van de brandende kerk zou geopend hebben, zouden er totale chaos geweest zijn onder de naar buiten stormende gevangenen. (uit de film The Reader, op canvas 7 maart 2014)
Tegelijk hoopt men op het bestaan van een soort voorzienigheid: de hoop dat de interne rationaliteit van het systeem pannes of crises vanzelf compenseert. De realiteit is toch ingewikkelder. ... Ieder weet op zijn niveau waar hij mee bezig is, maar het systeem zorgt ervoor dat ze niet de eindverantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun daden. In 2008 zag je goed waartoe die gestructureerde onverantwoordelijkheid leidt. (Joseph Vogl in DS 15 maart 2014).
Zelfoverschatting en overdreven geloof in ratio en via ratio controleren van de werkelijkheid. De werkelijkheid kan enkel gevat worden weg van het rationele ik-perspectief en vanuit de zichzelf wegcijferende aandacht voor de wereld rond ons en de concrete actie.
Tegelijk hoopt men op het bestaan van een soort voorzienigheid: de hoop dat de interne rationaliteit van het systeem pannes of crises vanzelf compenseert. De realiteit is toch ingewikkelder. ... Ieder weet op zijn niveau waar hij mee bezig is, maar het systeem zorgt ervoor dat ze niet de eindverantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun daden. In 2008 zag je goed waartoe die gestructureerde onverantwoordelijkheid leidt. (Joseph Vogl in DS 15 maart 2014).
Zelfoverschatting en overdreven geloof in ratio en via ratio controleren van de werkelijkheid. De werkelijkheid kan enkel gevat worden weg van het rationele ik-perspectief en vanuit de zichzelf wegcijferende aandacht voor de wereld rond ons en de concrete actie.
zondag 2 maart 2014
Ratio vergoelijkt
De solidariteit die zo evident was in de tijd van mijn grootvader, is compleet verdwenen. We zijn harteloos geworden, en het erge is: met onze ratio krijgen we dat ook nog eens perfect verantwoord (Stefan Hertmans, DS 1/3/2014)
Over meeste dingen in mijn leven heb ik totaal verkeerd gedacht. Ik was overtuigd van de totale maakbaarheid van mens en wereld. Dat is nu anders. Je moet je wel inzetten om bepaalde dingen te veranderen, maar af en toe moet je deemoedig zijn. Soms werkt het niet, soms weet je het gewoon niet. Je moet ruimte laten voor mislukking. Wie niet wil mislukken, zal zich nooit vernieuwen. ... maar één talent heb ik wel: ik zie talent. Ik kan mensen samenbrengen, hen op één lijn zetten en ze krankzinnig enthousiast maken. ...
Ik weet inmiddels ook dat een doelstelling rationeel kan zijn, maar de wet ernaartoe is dat zelden. We maken soms vreemde sprongen, dat is eigen aan de mens. Een mens is geen rationeel wezen. De mens is een emotioneel dier, dat probeert rationeel te zijn. En dat mislukt keer op keer. Ik vind dat niet erg. Vaak zijn die vreemde sprongen nodig, en brengen ze je toch waar je moet zijn. (Frank Vanmassenhove in De Standaard 26/4/2014)
Het is een doorgeslagen rationaliteit, een blind geloof in de rede en het meetbare. We zijn er heel wat waardevolle kennisbronnen door gaan bagatelliseren en afsluiten: het zintuiglijke, de ervaring, de praktijk, de emotie. Het doet mij denken aan de woorden van de Britse romancier G K Chesterton: A madman is not someone who has lost his reason but someone who has lost everything but his reason.
Uit de DS 28 sept 2014 'Een mens: wat mag dat kosten?'
In theoretisch opzicht kwamen ze allebei (leibniz en spinoza) van dezelfde plek, namelijk de toekomst: ze speelden op het veld dat Descartes had opengegooid, en de ontdekking van de rationaliteit als recht en richting voor de mens was voor hen allebei een overgang waarvan geen terugkeer mogelijk was. Het probleem was hoe die stap voorwaarts moest worden verenigd met een kleinigheidje waarvan geen beiden echt afstand wilde doen: God.
Matthew Stewart in DS magazine
Over meeste dingen in mijn leven heb ik totaal verkeerd gedacht. Ik was overtuigd van de totale maakbaarheid van mens en wereld. Dat is nu anders. Je moet je wel inzetten om bepaalde dingen te veranderen, maar af en toe moet je deemoedig zijn. Soms werkt het niet, soms weet je het gewoon niet. Je moet ruimte laten voor mislukking. Wie niet wil mislukken, zal zich nooit vernieuwen. ... maar één talent heb ik wel: ik zie talent. Ik kan mensen samenbrengen, hen op één lijn zetten en ze krankzinnig enthousiast maken. ...
Ik weet inmiddels ook dat een doelstelling rationeel kan zijn, maar de wet ernaartoe is dat zelden. We maken soms vreemde sprongen, dat is eigen aan de mens. Een mens is geen rationeel wezen. De mens is een emotioneel dier, dat probeert rationeel te zijn. En dat mislukt keer op keer. Ik vind dat niet erg. Vaak zijn die vreemde sprongen nodig, en brengen ze je toch waar je moet zijn. (Frank Vanmassenhove in De Standaard 26/4/2014)
Het is een doorgeslagen rationaliteit, een blind geloof in de rede en het meetbare. We zijn er heel wat waardevolle kennisbronnen door gaan bagatelliseren en afsluiten: het zintuiglijke, de ervaring, de praktijk, de emotie. Het doet mij denken aan de woorden van de Britse romancier G K Chesterton: A madman is not someone who has lost his reason but someone who has lost everything but his reason.
Uit de DS 28 sept 2014 'Een mens: wat mag dat kosten?'
In theoretisch opzicht kwamen ze allebei (leibniz en spinoza) van dezelfde plek, namelijk de toekomst: ze speelden op het veld dat Descartes had opengegooid, en de ontdekking van de rationaliteit als recht en richting voor de mens was voor hen allebei een overgang waarvan geen terugkeer mogelijk was. Het probleem was hoe die stap voorwaarts moest worden verenigd met een kleinigheidje waarvan geen beiden echt afstand wilde doen: God.
Matthew Stewart in DS magazine
Abonneren op:
Reacties (Atom)