‘Subpolitiek’ is een typische Beckuitdrukking: wervend, maar tevens een vaag containerbegrip omdat het slaat op alle soorten acties of beslissingen die raken aan het algemeen belang, zonder zich echter te voegen naar de strakke agenda's van partijen of wettelijke procedures. ....
In de risicosamenleving zijn we ons van langsom meer bewust van de mogelijke negatieve effecten die de grootschalige toepassing van wetenschappelijke inzichten met zich brengt (kernenergie blijft het voorbeeld par excellence). Beck spreekt daarom van een tweede of reflexieve moderniteit waarin het traditionele vooruitgangsgeloof kaduuk wordt. Tegelijk kan alleen wetenschappelijke kennis ons terdege informeren over de risico's die ze zelf mee produceert. Een appel kan er zeer smakelijk uitzien; dat hij radioactief besmet is of boordevol gevaarlijke toxines zit, is niet meteen zichtbaar en enkel ‘weetbaar’ dankzij expertkennis. Het is een paradox die heel Becks werk doordringt: wetenschap creëert risico's die we uitsluitend dankzij nog méér wetenschap kunnen kennen en remediëren. Becks pleidooi voor een ‘ecologische verlichting’ maant aan om kritisch om te gaan met de bepaling van bijvoorbeeld grenswaarden inzake vervuiling, maar plaatst bio-ingenieurs of andere specialisten nooit in het verdomhoekje, integendeel. .... Ook hij observeerde dat de financiële economie zich steeds meer loszong van de reële productie van goederen of diensten en daarbij naar een speculatieve investeringslogica neigt. Dat houdt eveneens risico's in met een mondiale impact, zo weten we sinds de financiële crisis van 2008. Maar de risicosamenleving, dat is ook het leven van alledag, dat beduidend meer dan voorheen in het teken staat van de onzekere uitkomsten van individuele beslissingen.
Worden we echt egoïstischer? Hij vond het woord niet zelf uit, maar aan Beck danken we wel de thans gangbare betekenis van de term individualisering. Legio zijn de lamento's over toenemend egoïsme en een navenant afnemende solidariteit en burgerzin. Deze uitingen van doorgeschoten individualisering benemen nogal eens het zicht op de kern van de zaak. Een samenleving met kwakkelende tradities verplicht simpelweg tot meer autonome keuzes, die niet ook per definitie egoïstischer zijn. Wie is bevrijd van religieuze, ideologische of andere verzuilde richtingwijzers, kan bijvoorbeeld evengoed opteren voor een ecologische levensstijl. Individualisering is evenmin een kwestie van vrijheid-blijheid. Zo werden we beduidend afhankelijker van de verzorgingsstaat. Samen met de consumptiesamenleving waarborgt hij mee een reële keuzevrijheid in domeinen als cultuur of onderwijs. Hij springt tevens in de bres wanneer directe solidariteitsverbanden als gezin of wijk geen soelaas meer bieden, niet het minst wanneer individuele keuzes verkeerd uitdraaien. Want kiezen is risico's nemen: je weet niet of je studie ook de weg plaveit richting een succesvolle carrière. Overigens was enig vooruitgangsoptimisme Beck niet vreemd. Dat de sociale ongelijkheid blijft doorwerken in individuele keuzes, placht hij veelal te negeren.
De mens en/in zijn milieu, Rudi Laermans in de DS 10 januari over de socioloog Ulrich Beck
In de risicosamenleving zijn we ons van langsom meer bewust van de mogelijke negatieve effecten die de grootschalige toepassing van wetenschappelijke inzichten met zich brengt (kernenergie blijft het voorbeeld par excellence). Beck spreekt daarom van een tweede of reflexieve moderniteit waarin het traditionele vooruitgangsgeloof kaduuk wordt. Tegelijk kan alleen wetenschappelijke kennis ons terdege informeren over de risico's die ze zelf mee produceert. Een appel kan er zeer smakelijk uitzien; dat hij radioactief besmet is of boordevol gevaarlijke toxines zit, is niet meteen zichtbaar en enkel ‘weetbaar’ dankzij expertkennis. Het is een paradox die heel Becks werk doordringt: wetenschap creëert risico's die we uitsluitend dankzij nog méér wetenschap kunnen kennen en remediëren. Becks pleidooi voor een ‘ecologische verlichting’ maant aan om kritisch om te gaan met de bepaling van bijvoorbeeld grenswaarden inzake vervuiling, maar plaatst bio-ingenieurs of andere specialisten nooit in het verdomhoekje, integendeel. .... Ook hij observeerde dat de financiële economie zich steeds meer loszong van de reële productie van goederen of diensten en daarbij naar een speculatieve investeringslogica neigt. Dat houdt eveneens risico's in met een mondiale impact, zo weten we sinds de financiële crisis van 2008. Maar de risicosamenleving, dat is ook het leven van alledag, dat beduidend meer dan voorheen in het teken staat van de onzekere uitkomsten van individuele beslissingen.
Worden we echt egoïstischer? Hij vond het woord niet zelf uit, maar aan Beck danken we wel de thans gangbare betekenis van de term individualisering. Legio zijn de lamento's over toenemend egoïsme en een navenant afnemende solidariteit en burgerzin. Deze uitingen van doorgeschoten individualisering benemen nogal eens het zicht op de kern van de zaak. Een samenleving met kwakkelende tradities verplicht simpelweg tot meer autonome keuzes, die niet ook per definitie egoïstischer zijn. Wie is bevrijd van religieuze, ideologische of andere verzuilde richtingwijzers, kan bijvoorbeeld evengoed opteren voor een ecologische levensstijl. Individualisering is evenmin een kwestie van vrijheid-blijheid. Zo werden we beduidend afhankelijker van de verzorgingsstaat. Samen met de consumptiesamenleving waarborgt hij mee een reële keuzevrijheid in domeinen als cultuur of onderwijs. Hij springt tevens in de bres wanneer directe solidariteitsverbanden als gezin of wijk geen soelaas meer bieden, niet het minst wanneer individuele keuzes verkeerd uitdraaien. Want kiezen is risico's nemen: je weet niet of je studie ook de weg plaveit richting een succesvolle carrière. Overigens was enig vooruitgangsoptimisme Beck niet vreemd. Dat de sociale ongelijkheid blijft doorwerken in individuele keuzes, placht hij veelal te negeren.
De mens en/in zijn milieu, Rudi Laermans in de DS 10 januari over de socioloog Ulrich Beck