2008

Licht en zaligheid

En soms komt Gij met groot licht
met zo'n klaren schijn
dat Gij mij overstelpt met zaligheid
en wij niet spreken, maar samen zijn.
Dan zeg ik, als duisternis weer stort
als regen, en de zwarte eenzaamheid,
het harde werk, de koude sneeuwbank
in de witte cel
mijn deel weer zijn:
O Christus, het is wel.
(Pater Franz Vandevelde, Pelly Bay, Canada, 1950).
Onzichtbaar, en toch voelbaar, heel concreet, in de omarming van het onmogelijke, het onbereikbare aan de grens van wat wij kunnen en kennen, in de uitgestoken hand, in alles wat ons draagt en energie geeft, in het uitdeinen en krimpen van het leven en heelal, in de zee die eb en vloed in zich draagt, in Licht, en die wij met de naam God benoemen en in ons hart sluiten. (uit levensboek van E.)
26-12-2008, 16:57:16







Doen wat binnen je mogelijkheden

Gods genade is verzekerd aan wie doet wat binnen zijn mogelijkheden ligt. (van Ignatius van Loyola, op rouwbericht n.M.)
26-12-2008, 16:53:17






22-12-2008
Tastbaar en dromen

… ik weet niet meer van welk hout pijlen te maken, de hulpvraag vanmorgen was knap lastig! De arts belde van op de bestralingsafdeling of ik iemand kon zien en koppelde daar meteen ook de raad aan wat staaltjes bijvoeding mee te brengen om de patiënt op te starten met kant -en klare bijvoeding. Dat betekende al niet veel goeds … gelukkig kreeg patiënt ook een PEG-sonde ! Met die troostende gedachte repte ik mij - toch maar goed beladen met staaltjes bijvoeding- naar de consultatie. De moed zakte al meteen tot in ’t puntje van mijn schoenen. Vreselijk wat ik daar te zien kreeg… een veel te magere man, bloedende lippen, enorme sliklast waardoor het afslikken van speeksel al een marteling leek! Uit ons gesprekje blijkt al vlug dat meneer reeds een tijdje niet goed eet en erg vermagerde, dat hij er alleen voorstaat en dat … alcohol toch nog wat troost kan brengen. Ik vraag mij al lang niet meer af hoe het zover kan komen. De troostende gedachte aan die PEG- plaatsing veranderde eerder in een angstidee … z’n weinig verzorgde uiterlijk en feit dat hij het financieel niet breed heeft laat weinig ‘zelfzorg’ vermoeden. Ik begrijp maar al te goed dat opstarten met sondevoeding misschien vrij vroeg is, ik versta misschien ook nog de angst voor infectie langs de PEG- sonde … maar versta absoluut niet het feit hoe die man het zal gaan redden zonder sondevoeding… bijvoeding? wie gaat dat betalen? moet dat dan ook niet door die pijnlijke mond en slokdarm? Op zo’n momenten word ik met m’n rug tegen de muur gezet en droom ik van dat zo begeerde toverstokje! Is dromen- dat de door de arts opgestarte pijnmedicatie- wonderen zal gaan verrichten geen heel erg ‘ijdele’ gedachte?! Elk advies rond calorie -en eiwitrijke voeding, het gebruik van kant- en klare bijvoeding, het doel van de PEG- sonde verdween in het niets als ik de pijn en angst zag waarmee deze man slikt. Ik hoop dat mijn collega’s geen aanspraak willen maken op onze povere staaltjes bijvoeding ! Wat een kleinzielige gedachte … straks komen er misschien nog wel zeven andere ORL- patiënten bij ! Ik zal deze man heel kort opvolgen, ik hoop uit de grond van mijn hart dat hij tijdig zal klagen of hulpvragen, hoop dat hij onze gemaakte afspraken nakomt en hoop dat hij andere zorgverleners zal toelaten …! Armoede, zorgen en verdriet … worden hier wel echt ‘tastbaar’! (fragment uit het dagboek van een thuisverpleegster)
22-12-2008, 22:16:06






14-12-2008
Getuigen van het licht

Hij was niet zelf het licht, maar hij was er om te getuigen van het licht. (Johannes 1; 6-8, 19-28)
14-12-2008, 16:34:32






13-12-2008
Gif en ethiek


De ethiek is de voorbije dertig jaar ernstig verzwakt in sommige gevallen. Dat gebeurde eerst in de financiële markten en later in andere sectoren. De vrije markt heeft morele en ethische principes nodig. Adam Smith (een vooraanstaande economische denker uit de achttiende eeuw die in 1776 zijn ‘Inquiry into the wealth of nations’ publiceerde en vooral bekend is om het concept van de ‘onzichtbare hand’, red.) had al gewezen op het belang van ethiek. Hij was bang voor het gebrek aan ethiek van de mensen in de grote compagnies, toen de grote koloniale compagnies, omdat de controlesystemen zwak waren.’
Een betere controle kan toch de zwakheid van de ethiek ondervangen. ‘Het heeft weinig zin te denken dat één iemand meer verantwoordelijkheid zou hebben aan deze crisis. De verantwoordelijkheid zit in de corrupte systemen. Je hebt de rechtstreekse, uitgesproken corruptie, zoals handel op basis van bevoorrechte informatie, maar ook veel zachte corruptie, zeker in de financiële wereld. …


30-11-2008
Heelal en krentebrood

Je kunt het heelal vergelijken met een rijzend krentenbrood', zegt sterrenkundige Roald Schnerr van de universiteit van Stockholm met enige reserve. 'In de sterrenkunde houdt men niet zo van dit soort analogieën. De vergelijking met het krentenbrood is eigenlijk verkeerd omdat het suggereert dat er ruimte is buiten het heelal, net zoals er ruimte is buiten het brood. En dat is natuurlijk niet zo. Maar het maakt het heelal wel begrijpelijker.' 'In het krentenbrood stellen de krenten de hemellichamen voor die verder uit elkaar komen te liggen naarmate het heelal - het brood - uitzet. Hoe verder krenten van elkaar verwijderd zijn, hoe sneller ze uit elkaar bewegen. Hetzelfde geldt voor de materie in het heelal. De kosmische achtergrondstraling van materie die dichtbij ons was hebben we allang gezien, maar er is dus ook materie die zo ver weg van ons is dat ze met bijna de lichtsnelheid van ons af beweegt. Het licht afkomstig van die materie heeft er 13,7 miljard jaar over gedaan om ons te bereiken.' Het 13,7 miljard jaar oude licht vormt de nog net zichtbare rand van het heelal. Daarachter zit nog een heel universum dat buiten ons bereik ligt. Hoe groot dat is, daar kunnen sterrenkundigen alleen maar naar gissen. (DS Wetenschap 27/11/8)
30-11-2008, 15:22:18







Traditie en iets nieuws

Je hebt traditie nodig om iets nieuws te maken (Bob De Moor DS 29/11/2008).
30-11-2008, 15:16:00






26-11-2008
Onmogelijke omarmen

Niemand heeft een model dat met zekerheid de juiste prognoses opmaakt ... Daarom zeg ik aan alle managers: durf toegeven dat we niet in saat zijn om te voorspellen. ... Men gaat nog altijd uit van een 'voorspelbare wereld', terwijl we zouden moeten uitgaan van 'mogelijke werelden'. ... Er is maar één weg: probeer ...nieuwe, plausibele vervangwerelden te creëren, zodat je daarin de aanpak kan oefenen voor onvoorspelbare events of komende crisissen. Een beetje zoals de brandweer of het leger voortdurend oefent op onbekende situaties en hoe ze die moeten aanpakken. ... Dit soort aanpak vergt managers die durven erkennen dat ze 'niet weten' wat de toekomst zal brengen, en die tegelijk voldoende leiderschap tonen om de noodzakelijke strategische denkoefening in goede banen te leiden. ... Een manager die zegt dat hij niet automatisch weet wat te doen, wordt weggelachen. In turbulente crisistijden is hij dan nochtans goed bezig. Hij moet het onmogelijke durven omarmen. En tegelijk zijn schouders onder de uitbouw van alternatieve scenario's zetten, naar een uitweg op zoek gaan. (Prof.Gosselin DS 26/11/8).
26-11-2008, 21:57:14






23-11-2008
Succes vs. boodschap

Hoe ouder je wordt, hoe minder je bereid bent om compromissen te sluiten. Het is geen doel meer om iets te creëren dat het publiek zal behagen. Dat doe je als je jong bent. Dan wil je succes hebben en scoren. Maar daarna verschuift de aandacht steeds meer naar de dingen waar je echt in gelooft. Het publiek daarvan overtuigen wordt dan de boodschap. (Gerard Mortier, De Standaard 23/11/8)
23-11-2008, 16:11:41







Openstaan voor andere ideeën

Als je ouder wordt, begin je in te zien dat er voor alles verschillende oplossingen voorhanden zijn. Voor de dagelijkse problemen, maar ook voor de grote existentiële vragen. Ouder worden betekent voor mij: openstaan voor andere ideeën en het pluralisme zien als een zegen. (Gerard Mortier in De Standaard 23/11/8).
23-11-2008, 16:08:01






16-11-2008
Paaseiland

Als we ten onder gaan, zal het niet te wijten zijn aan rommelhypotheken of hedgefunds. Te weinig water zal ons de das omdoen, ontbossing, uitgeputte visvoorraden of verschraalde, verzilte, geërodeerde en chemisch vervuilde gronden. Zo is het al vaker gebeurd met menselijke beschavingen. 'In dat scenario verslechtert de toestand in enkele decennia zo erg dat er geen enkele vorm van overheid meer overblijft', zegt Jared Diamond. We worden gedecimeerd door chaos, hongersnood, revolutie, burgeroorlog, destructie en massale sterfte.

Weinigen hebben het no future-pessimisme dat in onze tijd is geslopen, beter wetenschappelijk uitgebeend dan Jared Diamond. Als niet zijn naam een belletje doet rinkelen, dan wellicht zijn theorieën over de opkomst en ondergang van beschavingen, van de Paaseilanden en de Maya's over het Groenland van de Vikingen tot de Anasazi-Indianen in het zuidwesten van de Verenigde Staten.

In Zwaarden, paarden en ziektekiemen (1997) zocht Diamond (71) naar antwoorden op de vraag waarom de West-Europeanen Afrika gingen koloniseren en niet omgekeerd. Het zijn niet onze genen, integendeel, maar ons klimaat en de breedte van het Euraziatische continent. Daardoor zijn we zo snel aan landbouw gaan doen, produceerden we zoveel en konden we zo'n superieure politieke en militaire organisaties op de been brengen.

In Ondergang (2004) beschreef Diamond de keerzijde. Waarom zijn sommige beschavingen zo abrupt verdwenen, hele steden achterlatend, alsof ze op een dag met de noorderzon vertrokken? Diamond roept weer het leefmilieu in. Zij die ten onder gingen, vernietigden stelselmatig de ecologie die hen onderhield. Kennelijk hadden ze de ramp niet zien aankomen. Of bleven ze koppig blind. Of waren ze niet in staat om hun economie om te vormen. De lessen liggen voor het rapen. … Zijn verbluffende syntheses over de geschiedenis van de laatste 13.000 jaar leiden hem niet tot brede analyses over ons huidige gedrag, evenmin tot visionaire beschouwingen. Wanneer komt een maatschappij tot inkeer? Moeten we door een fase van revolutie en burgeroorlog? Wat leert de geschiedenis? Diamond blijft eventjes stil en glimlacht: Obama. 'In de Verenigde Staten komen we uit de slechtste regering die we ooit in onze geschiedenis hadden. Er was er geen revolutie nodig om dat te veranderen. We hebben redenen om hoopvol zijn.'

'Ik ben geen determinist. Beschavingen kiezen om te falen of om succes te boeken. Dat is mijn boodschap. Ook wij hebben die keuze nog. In onze beschaving zal het ervan afhangen wat de bedrijven doen, hoe mensen stemmen, welke kant de basisbewegingen uitgaan, hoe sterk de ngo's staan. Het is uiteindelijk een politieke beslissing. Niet ik, want ik ben te oud, maar jullie zullen over dertig jaar kunnen vaststellen of we de juiste keuzes gemaakt hebben en of we het gehaald hebben.'

In Ondergang werpt Diamond een tot de verbeelding sprekende vraag op: wat dacht de man die op Paaseiland, dat meest afgelegen eiland ter wereld, omstreeks 1640 de laatste grote palmboom omhakte? Diamonds reconstructie van wat er met Paaseiland fout liep, is een fantastische metafoor voor wat de mens op aarde uitvoert. Toen de eerste kolonisten rond het jaar 900 per kano uit Polynesië aankwamen, troffen ze er een paradijselijk eiland: dichtbebost, met de grootste kolonies zeevogels van de hele Stille Oceaan, een rijke vegetatie, een ideaal klimaat, een vruchtbare bodem, en walvissen en vis vlakbij. De beschaving floreerde, met op het toppunt wellicht 15.000 of meer inwoners. Ze konden hun voorouders eren, en honderden grote beelden uithakken en verslepen. Toen speelde het menselijke karakter op. De bevolking was verdeeld in clans. Rivaliserende stamhoofden etaleerden hun macht in almaar grotere beelden. Dat vergde meer touwen (gemaakt van boomschors), meer hout om de beelden te transporteren, meer spierkracht die moest worden gevoed. De zucht naar prestige werd blind.

De bossen werden gehakt, erosie sloeg toe. De grond verschraalde. De kust werd overbevist. Vogelkolonies werden leeggejaagd. Toen de laatste reuzenpalmboom was gehakt, konden ze geen grote kano's meer maken om op walvissen te jagen, of om te migreren. Dat leidde tot hongersnood en revolutie. Priesters werden vervangen door krijgsheren. De voorouderbeelden werden omvergeworpen. Kannibalisme barstte op grote schaal los. Kapitein Cook trof in 1774 'kleine, tengere, bedeesde en ellendige' bewoners aan. Zo eindigde een beschaving die duizend jaar zonder vijanden in gelukkige afzondering had geleefd.

Wellicht, schrijft Diamond, was de Paaseilander die de laatste boom omhakte, zich niet eens bewust van zijn historische daad. De inwoners waren tegen dan wellicht al gewend aan een landschap zonder bomen.

Wat is onze laatste palmboom?

Diamond: 'Wij hebben veel “laatste palmbomen,. Neem de visserij. Jullie Europeanen hadden vruchtbare visserijgronden. Die zijn zo leeggevist dat de EU-vissersvloten nu voor West-Afrika de zeeën aan het leeghalen zijn. Je kunt vis heel moeilijk uitroeien. Maar je kunt de bestanden zo drastisch verminderen dat het oneconomisch wordt om nog te vissen. De mens verliest daarmee een zeer belangrijke voedselbron.'

'Maar het cruciale aan onze situatie is dat er niet één cruciale factor speelt. Een dozijn kwesties bedreigt onze maatschappij: water, klimaatverandering, vis, vruchtbare grond, giftige stoffen, biodiversiteit, energie, we moeten dat allemaal tegelijkertijd oplossen. De grootste vijand van de mensheid zijn wijzelf. Niets zal de menselijke maatschappijen meer ondermijnen dan de mens zelf. Maar dat stemt mij niet zo pessimistisch. Mocht een asteroïde van 200 kilometer doorsnede onvermijdelijk op ons afkomen, ja, dan was ik pessimistisch. We hebben meer kans om ons eigen gedrag te veranderen dan om een asteroïde af te leiden.'

U gelooft sterk in de idee dat kennis tot inzicht leidt, en inzicht tot actie. De laatste veertig jaar hebben ons nochtans weinig hoop gegeven.

'Toch wel. Er is onmiskenbare vooruitgang. Zelfs op heel korte termijn. Twee jaar geleden waren de meeste Amerikanen niet geïnteresseerd in de opwarming van het klimaat, of ze stonden er sceptisch tegenover. Ik had het nooit voor mogelijk gehouden, maar nu is het broeikaseffect algemeen aanvaard.'

'We zitten met het milieu in het midden van een paardenrace. Een van de paarden rent voor vooruitgang, en voor het erkennen van de problemen, en daartegen racet het paard van de onverschilligheid en obstructie. Beide paarden gaan almaar sneller, het is nog niet duidelijk welk paard zal winnen.'

(Prof Diamond, DS 15/11/8)
16-11-2008, 13:41:00






12-11-2008
Globalisering, global governance en ethiek van de verandering

Na de spectaculaire implosie van het communisme met de val van de Muur van Berlijn in 1989, blijkt nauwelijks 20 jaar later het neoliberale kapitalisme een dodelijke klap toegediend te krijgen. Ik denk dat die beide systemen in hun grondvesten worden ondermijnd door de meest revolutionaire omwenteling aller tijden, die die we nu beleven, zonder hiervan de gevolgen correct in te schatten: het ontstaan van een kennismaatschappij, op basis van ogenblikkelijk planetaire informatie, met extreem innovatieve concurrentie voor gevolg. De twee grote ideologische maatschappij-opvattingen van de twee voorbije eeuwen, het liberale kapitalisme en het collectivistische communisme en socialisme blijken volledig tekort te schieten bij elke poging om op een coherente wijze de globaal geworden wereldgemeenschap sturing te geven. De huidige crisis geeft natuurlijk op het eerste gezicht argumenten aan diegenen die zich de marxistische stellingen herinneren, namelijk dat het kapitalisme gedoemd is om ten onder te gaan aan zijn eigen contradicties, door zelfvernietiging of autodestructie. De feitelijke nationalisering van tientallen grote banken in de wereld sedert een paar weken lijkt te wijzen op een overweldigende terugkeer van het collectivisme, ook al worden deze beleidsmaatregelen ironisch genoeg vaak genomen door regeringen met liberale participatie. Toch denk ik niet dat de geschiedenis zich zal herhalen en Karl Marx weer uit zijn ideologisch mausoleum zal opstaan om de weg te wijzen uit de huidige Götterdämmerung. Kennis, creativiteit, wetenschappelijk onderzoek, verheven tot de belangrijkste productiefactoren, kunnen niet worden gecollectiviseerd en genationaliseerd, zodat het marxistische receptenboek vandaag hopeloos tekortschiet. Wel ligt het voor de hand dat in een globale wereld - de wereld is ons dorp - die vooral op economisch gebied onderhevig is aan wereldwijde en ogenblikkelijke contaminatie-effecten, een zo globaal mogelijk management (global governance) dankzij zeer nauwe internationale samenwerking en vormen van integratie absoluut vereist is. Er is geen nood aan een nieuw collectivisme, maar wel aan collectieve besluitvorming. In Europa noemen we dat de 'opwaartse subsidiariteit', waarvan de vitale betekenis wordt onderschat door al diegenen die hoofdzakelijk de klemtoon leggen op de neerwaartse subsidiariteit, dit wil zeggen de decentralisering, en dus vaak de verbrokkeling van de wijze van beslissen en uitvoeren. STAAT De crisis leert dat noch de staat noch de markt moet worden afgebroken, maar dat beide in een complementair verband moeten samenwerken. Evenwel betekent 'staat' vandaag een internationale overheid met grotendeels supranationale kenmerken die een ruime gemeenschap van staten schaart achter een gemeenschappelijk beleid. De 'markt' van haar kant is uiteraard een wereldwijde ontmoetingsplaats van vragers en aanbieders, waarvan de werking voortdurend én sociaal én maatschappelijk dient gecorrigeerd. De zo nodige, veelzijdige kwaliteiten van de politieke en de bedrijfseconomische stuurlui zijn van doorslaggevende betekenis. Het komt erop aan de overweldigende veranderingen die zich 'for better and for worse' voltrekken in het werelddorp, om te zetten in echte menselijke vooruitgang. Dat is echter in wezen een ethische opgave. Er is nood aan een soort metapolitiek en meta-economie en aan een ethiek van de verandering, die wellicht belangrijker is dan een verandering van de ethiek. --Mark Eyskens is minister van staat in de Tijd van 12/11/8
12-11-2008, 20:00:43







Idealen en toeren

Als je dertig bent, heb je nog idealen, veel idealen. Men geeft je een uitdaging en die heb ik aangenomen. We hebben veel toeren uitgestoken, dingen die nu niet meer kunnen. (Hubert Detremmerie, oud voorzitter Bacob)
12-11-2008, 19:56:53






06-11-2008
Right-brainers will rule the future

Pink stelt in zijn werk dat het gros van de ontwikkelingen van de laatste 100 jaar gebouwd zijn op logische, seriële en analytische denkpatronen. Anders gezegd, op het 'computer-denkmodel' van de ingenieur, de financiële analist, de jurist in de huidige informatiemaatschappij. Die mensen laten hun linkerhersenhelft, die instaat voor ons sequentieel en analytisch denkvermogen, op volle toeren werken. Maar vandaag vereisten de nieuwe uitdagingen en opportuniteiten echter een ander denk- en actiepatroon. Het belang van creatieve en esthetisch, holistische en synthetische denkpatronen neemt toe, met aandacht voor empathie, een langetermijnvisie en zingeving. De manier van denken engageert vooral de rechterhersenhelft. (Brigitte Boone citeert uit 'Why the right-brainers will rule the future" in Forward nov.2008)
06-11-2008, 19:50:30






02-11-2008
Hoop


We leven in het energie-klimaattijdperk, omdat energie en klimaat bepalender zijn voor de politiek, de economie en de geopolitiek dan welke andere factor ook.
Maar dan vraag ik aan hen die ontkennen dat de aarde opwarmt: stel je voor dat 98 artsen je een gelijkluidend advies geven over je gezondheid en wat je moet doen om te blijven leven, en twee artsen geven je het advies dat je niets hoeft te veranderen. Wat is er radicaler, gekker en wilder dan het advies van die twee artsen te volgen?
De laatste jaren hebben we almaar herhaald dat ons systeem zo verknoeid is dat het alleen nog in een diepe crisis zal werken. Dat is beangstigend. Helaas bleek zelfs dat niet waar. In de financiële crisis zijn we naar een oplossing geblunderd.’
We hebben een groot leiderschap nodig. Dit is een zeer moeilijke tijd.’
Maar als het over groen gaat, is Obama natuurlijk de aangewezen kandidaat. Ik koester veel hoop. De tijd zal de man of vrouw voortbrengen, nog meer dan dat de man of vrouw zijn stempel op de tijd zal drukken. Obama is een leider met een groot potentieel. This guy is the real deal. A cool customer.’
‘Markten kennen alleen hebzucht en angst. Elke dag op de beurs is een snapshot van de balans tussen hebzucht en angst. Je kunt de markten niet vleien, naar boven of beneden praten, ze doen blind wat ze doen.’ ‘Maar ze worden gevormd, door prijssignalen, belastingen, regels en normen. De Dick Cheney’s die gillen: “O, laat de markten toch werken”, antwoord ik graag: “Wel, laat de markten werken. Schrap alle subsidies voor steenkool, olie en nucleaire energie, en dan laten we de markt werken.” Al die signalen bevoordeligen bijna uitsluitend vervuilende, fossiele brandstoffen, die ik “de brandstoffen uit de hel” noem. Laten we de volle kostprijs van CO2 aanrekenen. En laten we de prijssignalen, belastingen en regels inzetten zodat we minder krijgen van wat we niet willen (energie die CO2 uitstoot) en meer krijgen van wat we wel willen – hernieuwbare energie en schone technologie. Regeringen moeten de nieuwe technologieën niet zelf uitvinden. Regeringen moeten het juiste kader scheppen voor de markt en dan uit de weg gaan.’

30-10-2008
Crisissen, ontdekkingen, impulsen en dynamiek

Maar het is ook louterend om te beseffen dat paniek en crisissen zich altijd zullen voordoen, omdat het een deel is van de mens. En we weten ook dat de mens het wel kan overwinnen. …. Wanneer nemen we de opwarming van de aarde ernstig? Na zoveel stormen en overstromingen. Soms word je daar wat pessimistisch van: de mens slaagt er niet in om op komende schokken te anticiperen en die te milderen. Altijd heb je wel negationisten die zichzelf wijs maken dat het niet zo erg is en die dan Al Gore bekritiseren voor wat lullige details in zijn film.’ ‘De stijging van de olieprijzen was het beste wat ons kon overkomen. Daardoor kon een dynamiek op gang komen om andere, meestal ook schone energiebronnen te zoeken. Dat is een economisch welvaartsverhaal. Maar wat doet de regering? Ze geeft stookoliecheques. Niet dat ik ze niet gun aan de mensen die ze kregen, maar ze wekken de indruk dat er geen probleem is. Dat klopt niet. De prijsimpulsen zijn nog altijd de sterkste om het gedrag te veranderen. Dat is de optimistische kant. Een overheid kan daarop inspelen door incentives te geven of, omgekeerd, te bestraffen.’ ‘En je kunt maar beter de eerste zijn om een probleem aan te pakken, want dan ben je de winnaar. België heeft helaas de traditie om dan de laatste te zijn, zoals met de vergrijzing.’ …. Ik hoop dat de lezer zich veel bewuster wordt van de problemen. Dan zal hij er zich ook beter tegen gewapend voelen. En misschien helpt dat om politici in de juiste richting te duwen. Je kunt wel stellen dat de kredietcrisis voorbij zal gaan, maar dan zijn we wel zoveel duizend miljard euro aan ingrepen later. Dat moet je ook wel doen.’ ‘De schok die mij het meest beangstigt, is de ecologische schok, want misschien is het al te laat. Het onderwerp was een ontdekking voor mij, zoals voor de meeste economen. Die vragen me dan: je wordt toch niet groen, zeker?’ Het besef dat we het collectief heel moeilijk kunnen krijgen, zou ons juist moeten aanzetten om op schokken te anticiperen. Velen denken dat ze een erfrecht op welvaart hebben. Maar dat is niet zo. Verarming is mogelijk.’ (Geert Noels in DS 25/10/8)
30-10-2008, 13:06:36






18-10-2008
Niet krijgen en ongelooflijke poort

Niet krijgen wat je wilt kan soms een ongelooflijke poort zijn, waar je net op een veel dieper niveau iets krijgt. Snap je? (Ingeborg Sergeant, in DS 18/10/8)
18-10-2008, 12:25:28







Economie & ecologie, partners van de toekomst

In 10 years we can reduce our dependance on oil. The most important issue that the future economy will have to face, is that we do not longer borrow from China and send this money to Saoud Arabia. ... We have 3% of the oil reserves and spend 25% of the world oil reserves. ... We have to focus on new resources as solar, biodiesel, wind. It's absolutely critical. We have to develop a highly fuel efficient car. ... The automakers have hard times. We have to give them garanties, but at the same time we have to hold them responsable to start producing highly efficient cars of the future. It is one of my top priorities. Transport takes today 30% of the energy resources. If we can get that right, we can move not only to energy indenpendancy but we can create also 5.000.000 new jobs to produce highly fuel efficient cars, wind turbines, solar panels . This kinds of clean energy approach should be the driver for the economy for the next century. (naar B.Obama in debat met Mc Cain).
18-10-2008, 11:59:35







Vertrouwen, cement van de maatschappij?

La confiance est un facteur crucial du fonctionnement social. Sans elle, nous ne pourrions ni agir ni interagir dans la société : c’est elle qui instille dans les rapports humains le sentiment de sécurité indispensable au développement des liens sociaux.
Comment concevoir, établir et diffuser une confiance généralisée et suffisante dans les sociétés européennes contemporaines, de plus en plus pluriculturelles et pluri- religieuses ?
Comment la confiance peut-elle aider à passer de la juxtaposition plus ou moins pacifique des cultures, à une rencontre créatrice pour tous ?
Albert Bastenier, professeur émérite de sociologie à l'Université Catholique de Louvain, membre de Pax Christi
18-10-2008, 10:57:38






16-10-2008
Een verlichte verlichting

Er is zoiets als het intuïtieve weten. Dit is niet zuiver rationeel. Dit is een andere dimensie zonder dewelke de mens niet volledig zou zijn. De filosoof Spinoza noemt dit kennis van de derde graad. Einstein spreekt over een cosmic religiosity. Leo Apostel sprak over een niet theïstische religiositeit. Nochtans was Leo Apostel een aanhanger van de verlichting. Maar dan een verlichting die zichzelf in vraag stelde. Een verlichte verlichting gaat verder dan de vooronderstelling dat alles met de ratio te verklaren is.
(naar Herman De Dijn op Klara)
16-10-2008, 18:26:47







Basiswaarden, winst en crashes

Ethiek is niet zuiver rationeel te bepalen en zuiver in regeltjes te gieten. De ethiek heeft een eigen logica die te maken heeft met gemeenschappelijke relaties, waarden, attitudes en structuren die niet met de ratio te verklaren zijn. Bv. het respect voor overledenen.
Deze basisstructuren, basiswaarden en basis-attitudes zijn geërodeert in de moderne wetenschap en economie. Vanuit de vooruitgangsidee dacht men dat de vooruitgang alles op zichzelf kan met regels en ratio. Loyauteit, eerlijkheid, vertrouwen waren niet echt meer nodig. Deze basiselementen verdwijnen. Het gemeenschapsgevoel is meteen ook aan het verdwijnen. Het besef verdwijnt dat ik investeer in iets wat tot de gemeenschap behoort en dat ik handel voor de gemeenschap. Het is geëvolueerd naar een investering voor zichzelf, naar extreme hebzucht, greed.
Op alle terreinen ziet men het fenomeen optreden 'winst om de winst'. Zelfs op een universiteit. Nu streven de universiteiten er naar om tot de 'top' te behoren om tot de top te behoren. De renommée is het allerbelangrijkste. Maar dat is niet wat veel wetenschappers willen. Zij willen vrij onderzoek doen en met hun materie bezig zijn. Zij haken af in dit systeem. Onvermijdelijk zal dit absurde winststreven leiden naar crashes.
Kunnen we er iets aan doen? Ja, maar niet op de 'vooruitgangsmanier', niet met regeltjes. Gemeenschapsvorming, de bovenstaande basiselementen kunnen enkel terug komen als men de voorwaarden schept voor die basiselementen. Bv. door urbanistieke ingrepen. En dan nog is er geen zekerheid op resultaat ...
(naar professor Herman De Dijn op Klara nav zijn emeritaat).
Rijkdom is niet het hebben van grote bezittingen, het is het hebben van weinig behoeften. (Epicurus, Grieks filosoof)

La confiance est un facteur crucial du fonctionnement social. Sans elle, nous ne pourrions ni agir ni interagir dans la société : c’est elle qui instille dans les rapports humains le sentiment de sécurité indispensable au développement des liens sociaux.
Comment concevoir, établir et diffuser une confiance généralisée et suffisante dans les sociétés européennes contemporaines, de plus en plus pluriculturelles et pluri- religieuses ?
Comment la confiance peut-elle aider à passer de la juxtaposition plus ou moins pacifique des cultures, à une rencontre créatrice pour tous ?
Albert Bastenier, professeur émérite de sociologie à l'Université Catholique de Louvain, membre de Pax Christi


Maar ik ben niet bang vandaag hardop te herhalen wat ik vroeger altijd heb beweerd: je kunt geen bedrijf besturen aan de hand van regels alleen. Het is vooral een kwestie van cultuur. De cultuur moet zo zijn dat de mensen precies weten wanneer iets kan en wanneer niet. Die inschatting moeten ze zelf kunnen maken.
Michel Tilmant, de topman van ING Groep 2008-12-06, DE TIJD 1 p.1
16-10-2008, 17:56:23






12-10-2008
Rijkdom en weinig behoeften

Rijkdom is niet het hebben van grote bezittingen, het is het hebben van weinig behoeften. (Epicurus, Grieks filosoof)
12-10-2008, 13:01:37






11-10-2008
Winst maken vs.hebzucht. Verantwoord kapitalisme. Collectief “vs” individu of collectief “&” individu.
Hoe is deze waanzin in het financiële systeem beland? Ach, ik kan het me zo voorstellen. ... Je hebt een Amerikaans dorpje ... Een bouwpromotor wil dingen realiseren en hij ziet zijn bankier. Samen gaan ze een grote campagne voeren om meer woningen te verkopen. In het hoofdkantoor van de bankier is het helemaal feest. Ze kunnen immers de kredieten verpakken en doorverkopen aan de grote jongens van Wall Street, Goldman Sachs, Lehman Brothers. Die verkopen de producten nog eens wereldwijd door. Het is gewoon schitterend: verpakken tot een afgeleid product en meteen van het risico verlost. En de bankier van het dorpje weet dat zijn bonus groot zal zijn, de bankier van het hoofdkwartier weet dat die van hem nog groter zal zijn, om maar te zwijgen over de bonussen op Wall Street. Ik denk dat er gewoon een grote amoraliteit heerste bij de bankiers. Iedereen verkocht zo veel mogelijk en iedereen keek naar de maand december (als de bonussen worden uitbetaald, red.). Er is dus duidelijk iets fout gelopen. Maar de producten hadden een ongelooflijk succes. Iedereen wilde bijverdienen. Het is bijna onvoorstelbaar hoe ver ze zijn doorgedrongen in het financiële systeem.
Fred Chaffart in de Tjid van 11/10/8.
Daarmee gaat hij naar de kern van deze financiële crisis: de aandelenkoersen donderen omlaag, en banken kapseizen omdat de beleggers, de spaarders, de banken, de regeringen zich bijzonder egoïstisch opstellen. Iedereen probeert wanhopig zijn eigen centen veilig te stellen. Spaarders halen hun rekeningen leeg, banken weigeren elkaar krediet, regeringen zijn alleen bekommerd om de financiële instellingen in hun land. Men zoekt een oplossing voor de eigen problemen en geeft er geen zier om dat anderen daardoor meer in de penarie komen. Dat is bijzonder kortzichtig. Want het gevolg is dat banken worden gedestabiliseerd en dat het financiële systeem implodeert. Met als resultaat dat iedereen dieper in de put sukkelt.
Stefaan Michielsen in de Tijd
Groen! ziet in de financiële sector de begrafenis van de illusie van de onzichtbare hand van de vrije markt. Ook anderen verklaren dezer dagen de wetten van de vrije markt opgeheven. Die kritiek is onterecht. De onzichtbare hand werkt nog steeds. In zijn 'The Wealth of Nations' legde de grondlegger van het begrip, de Schot Adam Smith, uit dat de bakker het brood dat je bij hem koopt, niet uit liefdadigheid maakt. Hij vindt dat hij het goedkoper kan maken dan wat zijn klanten ervoor willen betalen. De klanten kopen het brood evenmin uit liefdadigheid: ze vinden gewoon dat ze het zelf niet zo goedkoop kunnen maken. Beiden streven eigenbelang en winst na, maar door een onzichtbare hand bereiken ze een maatschappelijk doel dat ze eigenlijk niet nastreefden: de hongerigen spijzen.
De Tijd

Georges Ugeux is de bekendste Belg van Wall Street. Vanuit New York becommentarieert hij de kredietcrisis. Hieronder vindt u enkele citaten van de man. Ugeux geeft ook raad mee aan wie van plan is aandelen te kopen.

De diepe oorzaak van de kredietcrisis
Georges Ugeux: 'Weet je wat het fundamentele probleem is? Een Amerikaan weet niet wat sparen is. In de Verenigde Staten draait alles om consumptie: wanneer een Amerikaan geld heeft, slaat hij aan het kopen. En als hij geen geld heeft, dan koopt hij nóg, want hij gaat vlot leningen aan of gebruikt een van zijn kredietkaarten. En als hij dan bijvoorbeeld een huis heeft, neemt hij daarop nóg een krediet om nóg meer te kunnen kopen. Amerika consumeert en consumeert, maar leeft eigenlijk boven zijn stand. De kredietcrisis maakt dat pijnlijk duidelijk. De kredietcrisis is het gevolg van Amerikaans hebzucht. Men wou zeer veel geld verdienen op zeer korte termijn, en daarom werden veel te grote risico's genomen. En nu is het voor de Amerikanen pijnlijk ontwaken uit hun droom.

30-09-2008
Perceptie bepaalt realiteit & vv en holistisch geheel

Soros schreef zo'n 20 jaar geleden een behoorlijk saai boek dat echter een aantal interessante ideeën, al dan niet ontleend aan de fysica, bevatte. Het belangrijkste concept dat hij naar voor schoof, was dat van de 'reflexiviteit'. Eenvoudig gesteld, gaat Soros ervan uit dat er in de financiële markten niet zoiets bestaat als een fundamentele evenwichtstoestand. ... Soros gelooft meer in een situatie van vele mogelijke evenwichten, waarbij de perceptie uiteindelijk de realiteit even sterk zal bepalen als de realiteit de perceptie. ... Een voorbeeld: als beleggers een aandeel als een groeiaandeel beschouwen, dan zal dit zich vertalen in een hogere waardering. ... Dat trekt nieuwe beleggers aan. De perceptie beïnvloedt dus de realiteit en vice versa. (Peter Vanden Houte in DS 28/9/8)
Daarbij komt dat er, volgens de kwantumfysica, een interactie bestaat tussen het onderzoekende subject en het onderzochte object. ... Het is alsof het bewustzijn de werkelijkheid mee creëert maar tegelijkertijd ook verstoort. ... Subject en object zijn nog wel te onderscheiden maar niet langer te scheiden in een werkelijkheid die een holistisch geheel vormt. (M.Eyskens in zijn boek 'De oude prof en de zee' pag. 172)
30-09-2008, 14:36:39







Vicieuze cirkel en collectief

Een belangrijke constante voor het uit de hand lopen van de financiële markten is domheid en kuddegeest. .... Deze vicieuze cirkel kan alleen doorbroken worden door iets dat groter is dan de grootste individuele speler. Kortom: de overheid, het collectief. (Jan Reyns in Beurscommentaar DS 28/9/8).
30-09-2008, 11:26:12






12-09-2008
Hogere intelligentie een fout in evolutie?

Als we er niet in slagen om die uitdagingen (nucleair, ecologisch) aan te pakken, dan zou dat het vermoeden van een van de belangrijkste figuren in de moderne biologie, Ernst Mayr, bevestigen: namelijk dat hogere intelligentie een fout is in de evolutie. Dat maakt dat we in het licht van de evolutie maar in staat zijn om geringe tijd te overleven (Noam Chomsky in De Tijd van 9/9/8).
12-09-2008, 23:28:40






03-09-2008
Spiritualiteit, relativering en energie

De spiritualiteit helpt om te relativeren en de beschikbare energie optimaal te leren gebruiken (Jef Colruyt in FET 30/8/8)
03-09-2008, 22:45:51







Delen en vermenigvuldigen

To share is to multiply (slogan van een nederlandse firma)
Iemand begint pas met leven als hij ook anderen erin laat delen (Albert Einstein)
03-09-2008, 22:39:51







Utopia triumphans

Jezus week per boot uit naar een afgelegen plaats waar hij alleen kon zijn. Maar de mensen kwamen het te weten, en vanuit de steden volgden ze hem over land. Toen hij uit de boot stapte en de grote menigte zag, voelde hij medelijden met hen en hij genas hun zieken. Bij het vallen van de avond kwamen de leerlingen naar hem toe en zeiden: 'Dit is een afgelegen plaats en het is al laat. Stuur de mensen weg, laat ze naar de dorpen gaan om eten voor zichzelf te kopen.' Maar Jezus zei: 'Ze hoeven niet weg, geven jullie hun maar te eten.' Ze antwoordden hem: 'We hebben hier niets, alleen vijf broden en twee vissen.' Hij zei: 'Breng ze mij.' En nadat de mensen opdracht had gegeven op het gras te gaan zitten, nam hij de vijf broden en de twee vissen, keek omhoog naar de hemel, sprak het zegengebed uit en brak de broden; hij gaf ze aan de leerlingen, en de leerlingen gaven ze door aan de mensen. Iedereen at en werd verzadigd, en toen ze de stukken brood die over waren ophaalden, hadden ze twaalf manden vol. Er hadden ongeveer vijfduizend man gegeten, vrouwen en kinderen niet meegeteld. (Matteüs 14, 13-21)
03-09-2008, 22:38:18







Streven naar medemenselijkheid

Dat iedereen, op zijn eigen terrein, zal streven naar medemenselijkheid - daarvan hangt de toekomst van de mensheid af. (Albert Schweitzer)
03-09-2008, 22:30:17







Hemel in het klad

Waarom heet je plaat 'hemel in het klad' en niet 'hemel in het net'? Omdat het hier op aarde een beetje gelijk de hemel kan zijn, maar dan ook weer niet perfect. (Bart Peeters nav optreden in Passage 44).
03-09-2008, 22:28:41

19-08-2008
9/11 generatie

Ze noemen zichzelf de ‘9/11-generatie’. Ze beseffen dat de problemen van deze tijd ook een globaal karakter hebben en dat de oplossingen daarom ook op wereldvlak gezocht moeten worden. Ze weten ook dat de oplossingen niet individueel zijn, maar samenwerking en verbondenheid vereisen. Hun ouders tooiden zich met bloemen en droomden van een betere wereld. Zelf zijn ze gelouterd, pragmatisch, maar ook beter georganiseerd — het internet maakt hun wereld zoveel kleiner — en vooral ook resultaatgedreven. (DS 19/8/8)
19-08-2008, 22:55:03






14-08-2008
Lachen en medicijn

Ik kijk met heel veel voldoening terug op mijn loopbaan. Een dokter zei mij ooit: ik kan met mijn medicijnen nooit zoveel mensen genezen, als jij met je shows waarin je mensen aan het lachen brengt. (Gaston Berghmans op één).
14-08-2008, 21:06:59






10-08-2008
Kleine genot

'Ik ben een levensgenieter, maar met mate. Zuip niet, want morgen heb je een kater. Zoals je ambitie moet je ook je verlangen naar genot aanpassen aan de omstandigheden. Onderschat het kleine genot niet. Zoals om zes uur 's morgens opstaan en in de fitnesszaal een kwartier op de band gaan lopen. (Gabriel Fehervari, DS 9/8/8)

30-07-2008
Spiegel

Zoals het water een spiegel is voor het gezicht, zo is het hart een spiegel voor de mens. (gelezen in de abdij van Melk, Oostenrijk)
30-07-2008, 21:12:41






15-07-2008
Individuele verantwoordelijkheid vs. 100% conditionering

Ik geloof ook dat de mens enorm geconditioneerd is. Door fysieke factoren, uiteraard: wij zijn ingewikkelde biologische constructies, dus als in die constructie iets verandert, heeft dat automatisch een impact op onze persoonlijkheid. En door maatschappelijke factoren: de ene omgeving stimuleert je al meer dan de andere om iets te maken van je leven. Zo zijn wij op honderd en een manieren geconditioneerd. Zo sterk zelfs dat je je volgens mij serieuze vragen kunt stellen bij de individuele verantwoordelijkheid. Bestaat die individuele verantwoordelijkheid wel, hebben wij wel een vrije wil? Ik durf dat te betwijfelen. Vrijheid is een illusie. .... Je zult je als maatschappij wel mogen beschermen tegen crimininelen, maar het worden inderdaad veeleer patiënten dan gevangenen .... Het sterkste argument tegen roken in een restaurant is het feit dat andere mensen meeroken. ... Toen ik rookte had ik veel minder begrip voor het argument dat ik net gebruikte. Een mens begint zich pas te storen aan de hinder op het moment dat hij zelf niet meer rookt. ... Wat trouwens weer een zeer mooi voorbeeld is van conditionering, en eens te meer tegenspreekt dat wij over een vrije wil beschikken. Mijn opvatting over roken in een restaurant of café verandert op het moment dat ik stop met roken. .... (Karel De Gucht in Knack van 2/7/8).
15-07-2008, 15:15:10

29-06-2008
Waarheid aanbiddelijk

Wellicht zijn er onoverschrijdbare grenzen aan de menselijke kennis, die tot gevolg hebben dat de waarheid nooit helemaal grijpbaar maar enkel aanbiddelijk is. (M.Eyskens in De oude prof en de zee).
29-06-2008, 21:31:52






28-06-2008
Zoeken vertrouwdheid

Tegelijk wordt de wereld gemeen en hard. Het internet heeft de haat aangewakkerd. Het web laat ons meer dan ooit toe om onze haatgevoelens te ventileren. Vroeger was er meer sociale controle. ... Je zult mensen zien die ... door al die snelle veranderingen, onze roots verloren zijn. We willen terug in de omgeving wonen waar we zijn opgegroeid. We willen ons omringen met mensen aan wie we niets hoeven uit te leggen. ... In de plaats zoeken we naar vertrouwdheid. (Marian Salzman in Jobat 28/6/8)
28-06-2008, 11:18:00







Weg open

Als ik nu 18 was, zou ik het heel spannend vinden. Ik zou aan de universiteit van Bombay in India gaan studeren en na afloop niet meteen een job zoeken. Om mijn ziel te vinden en uit te vissen wie ik werkelijk ben, zou ik vrijwilligerswerk gaan doen. En daarna - waarom niet - ondernemer worden in het Oosten. Mocht ik een twintiger zijn, dan zou ik naar Vietnam trekken om daar een pr-agentschap op te richten om de nieuwe economie te ondersteunen. Er zijn zovéél uitdagingen. De digitale weg ligt helemaal open. (Marian Salzman in Jobat 28/6/8)
28-06-2008, 11:17:07







Andere regels en grenzen

We zijn er ons niet van bewust dat de regels waar we mee opgroeiden, vandaag niet langer gelden. We leven in een tijd waarin veel vragen worden gesteld. Waar steken we ons geld nog in? Waar kunnen we in geloven? We hebben deze planeet slecht behandeld. We dachten dat er geen grenzen waren. De prijs die we daarvoor betalen, is belachelijk hoog. We hebben te weinig stilgestaan bij het indijken van ons olieverbruik of de mogelijke alternatieven. En dan is er nog de voedselcrisis. .... (Marian Salzman in Jobat 28/6/8)
Mensen beseffen niet dat er meer gaande is dan een 'weersverandering'. Nee, vandaag gebeurt een 'klimaatverandering' (M.Eyskens).
28-06-2008, 11:15:41






20-06-2008
Alles wat verheft, is eeuwig

Het eigenaardige is dat wij ons het eeuwige leven vaak inbeelden in de vorm van ons huidige leven, maar dan voor altijd. Dat kan natuurlijk niet. Onze cellen sterven af. ... Eeuwig leven moet je dus niet voorstellen in de tijd van de horloge. ... Alles wat ons verheft en vrij maakt, alles wat wij in onze ziel situeren, dat toont ons wat eeuwig is. .... We denken altijd tijdelijk, terwijl eeuwigheid juist buiten tijd en ruimte is. ... 'God zien' is een uitdrukking. 'Zien' wil zeggen 'kennen'. We zullen God leren kennen.
(G.Danneels in K&L)
20-06-2008, 17:46:35







Twee beschavingen tegenover elkaar

Twee beschavingen staan tegenover elkaar. Eén waar mensen vrij zijn en God hen helpt. Een ander waar de mens God is voor zichzelf.
(G.Danneels in K&L)
20-06-2008, 17:41:41







Identiteit en dialoog

Hoe kun je een dialoog aangaan zonder eigen identiteit?
(G.Danneels in K&L)
20-06-2008, 17:40:13







Minder voor jezelf en onrust

Hoe minder je voor jezelf werkt, en hoe meer je het doet voor iets of iemand anders, hoe minder je lijdt onder wat fout loopt in je werk.
Onrustig ben je als je ambitieus bent.
(G.Danneels in K&L)
20-06-2008, 17:38:52






05-06-2008
Kosmische energiebron of product hersenactiviteit?

Geest als kosmische energiebron of als product van een hersenactiviteit die zichzelf probeert te verbeteren? (B.Stouthuyzen op Klara)
05-06-2008, 18:45:09

31-05-2008
Miljard hongerigen

Voedselcrisis bedreigt ruim miljard hongerigen (De Tijd 29/5/8)
31-05-2008, 15:28:54







Te weinig tijd

Toen ik je leerde kennen, was je de jongen die een beetje dromerig over de speelplaats liep. Na een tijdje heb je me laten binnenkijken in jouw wereld. En nog wat later wou jij ook wel binnenkijken in mijn wereld. We hebben veel te weinig tijd gehad samen om onze werelden met elkaar te delen, maar weet dat jij voor altijd een plaats hebt in de mijne.
Van L. nav overlijden J.
31-05-2008, 15:26:22






29-05-2008
Krijgen wat je wilt vs.willen wat je hebt

We raken gewoon aan wat we hebben en zijn daardoor minder gelukkig. Wie er wel in slaagt te blijven appreciëren wat hij heeft, is beter af. Massa's spullen hebben maakt ons niet gelukkiger. De sleutel naar het geluk ligt in het appreciëren van wat je hebt en je verlangen naar wat je niet hebt binnen de perken te houden. Dat klinkt aannemelijk, maar Amerikaanse psychologen zijn er ook in geslaagd het te bewijzen. ... Op basis van hun onderzoek stelden ze vast dat mensen gelukkiger zijn naarmate ze meer willen wat ze hebben. (eos 27/5/8)
29-05-2008, 21:03:03






27-05-2008
Globaal denken is helpen

China heeft in één generatie zowat 400 miljoen mensen uit de armoede getild. Daar is een generatie ontwikkelingshulp helemaal niet in geslaagd. .. China heeft dat gerealiseerd dankzij economische ontwikkeling en de globalisering. Ik heb de indruk dat Afrika ter plaatse trappelt (K.De Gucht in DS 24/5/8).
Globalisering als nieuwe vorm van ontwikkelingshulp? Globalisering is echter ook een bedreiging voor de economie van het westen en de ecologie. Of moet het eerder als een appel aanzien worden naar vernieuwing in het westen? Uit de westerse verstarring zoeken naar nieuwe economische hefbomen via o.a. innovatie en creativiteit? Of een aanzet om nieuwe waarden te ontdekken die niet altijd materieel zijn? Een impuls om sociale en ecologische waarden te herwaarderen en samen met de economische hefbomen uit te dragen over de wereld? Wat is dan nog de plaats van de klassieke ontwikkelingshulp? Het aanreiken van deze economische hefbomen met de sociale en ecologische accenten? Maar ook zeker de zorg en empathie voor de leniging van directe noden dichtbij en veraf.
27-05-2008, 22:51:24






24-05-2008
Helpen, verbonden en zingeving

Ik werd eens bij een jongeman geroepen die net gehoord had dat hij een agressieve kanker had en die het ziekenhuismeubilair kort en klein sloeg. Toen ik bij hem ging zitten en zei dat ik begreep waarom hij furieus was, barstte hij in tranen uit. Hij was een ex-drugsverslaafde die nog niets met zijn leven had aangevangen, en nu was het te laat. Ik heb hem gevraagd of er iets was waar hij anderen mee kon helpen. Hij kon airco’s installeren. Dat heeft hij in zijn laatste maanden vrijwillig voor een lokale kerk gedaan. De parochianen brachten hem koffie en koekjes. Toen ik een paar maanden later bij zijn sterfbed werd geroepen, fluisterde hij in mijn oor: “God bless you for saving my life.” ‘Het belangrijkste is niet om zo lang mogelijk te leven, want je kunt ook lang en miserabel leven. Het allerbelangrijkste is om goed te leven, je verbonden te weten en tevreden te kunnen terugkijken omdat je weet dat je leven zinvol is geweest.’
(David Servan-Schreiber, psychiater en prof aan de universiteit van Pittsburgh, DS 24/5/8)
24-05-2008, 12:01:56






17-05-2008
Arme landen 79 maal meer getroffen door klimaatverandering

Vanuit ethisch standpunt is het 'adaptatieplan' van Kroonenberg - 'laten we ons liever aanpassen aan de natuur, aan het klimaat dat voortdurend verandert, aan een zeespiegel die voortdurend stijgt en daalt', schrijft hij in zijn conclusie - beschamend. Zowel het IPCC als de ex-Wereldbankeconoom Nicholas Stern kwamen tot de conclusie dat de 'kost van niets doen' groter is dan de kostprijs van het noodzakelijke klimaatbeleid. Stern heeft aangetoond dat 'niets doen' een economische recessie zou teweegbrengen: een jaarlijks verlies van 5 tot 20 procent van het bruto mondiaal product (bmp). Hij stelt daarom voor om minstens 1 procent van het bmp te spenderen aan klimaatmaatregelen. Klimaatwetenschappers weten bovendien dat hoe langer men wacht om in te grijpen, hoe groter de gevolgen zullen zijn en hoe langer die zullen nawerken. Alleen door een drastische reductie van de uitstoot kan de mensheid er uiteindelijk in slagen om de broeikasgasconcentraties te stabiliseren, en dan nog zullen de effecten op de trage componenten van het klimaatsysteem (de ijskappen en het zeeniveau) eeuwen tot millennia voelbaar blijven. Kroonenberg gaat ook volledig voorbij aan de realiteit dat de menselijke samenleving de laatste eeuwen zeer kwetsbaar is geworden. Aanpassen is geen kwestie meer van houten hutten te verplaatsen of opnieuw te bouwen, nu honderden miljoenen mensen in megasteden in laaggelegen kustgebieden wonen. Kroonenberg negeert ook het feit dat de landen die de laatste 200 jaar voor de grootste uitstoot hebben gezorgd (de VS, Europa en Japan: ongeveer 60 procent van de historische koolstofuitstoot) niet de landen zijn waar vandaag en morgen de slachtoffers zullen vallen.

Het is inmiddels goed gedocumenteerd dat er drie bijzondere regio's zijn die uiterst gevoelig zullen zijn voor de toekomstige klimaatwijzigingen: de grote megadelta's (Azië, Egypte), zwart Afrika en de kleine (laaggelegen) eilanden. Zoals duidelijk is gebleken uit het Human Development Rapport 2007/2008 van het VN-ontwikkelingsprogramma spelen klimaateffecten ook vandaag al een belangrijke rol in de levens van de armste mensen ter wereld. Droogtes, overstromingen en stormen hebben een onmiddellijke impact, vooral voor die miljoenen mensen die in de kwetsbare zones leven. De globale opwarming heeft dan ook een nefaste invloed op hun toekomstige ontwikkelingskansen.

Klimaatwijzigingen verhogen de druk op verarmde samenlevingen, waardoor die in een negatieve spiraal van deprivatie terechtkomen. De kwetsbaarheid ten aanzien van extreme weerfenomenen - waarvan de frequentie toeneemt naarmate de planeet verder opwarmt - is zeer ongelijk verdeeld in deze wereld. In de periode 2000-2004 werden jaarlijks ongeveer 262 miljoen mensen geconfronteerd met klimaatrampen. 98 procent van de slachtoffers bevonden zich in de zogenaamde 'ontwikkelingslanden'. Rekening houdend met de bevolkingsgrootte is het risico ten aanzien van klimaatrampen 79 maal kleiner voor een inwoner uit een rijk Oeso-land vergeleken met iemand die de pech heeft geboren te zijn in een 'ontwikkelingsland'.

Zonder klimaatbeleid dat (ook) gericht is op een mondiale daling van de uitstoot zal deze schrijnende vorm van ongelijkheid nog verder toenemen. De kwetsbare regio's in de wereld beschikken niet over de middelen om zich aan te passen aan de stijging van de zeespiegel of aan de toekomstige droogte en de daarmee gepaard gaande voedselproblematiek. Een succesvol aanpassingsbeleid vereist financiële hulp van de rijke landen. Gebeurt dat niet, dan kan men inderdaad spreken van aanpassingsapartheid, een term die gelanceerd werd door Desmond Tutu, aartsbisschop van Zuid-Afrika.

De recente aandacht voor de VN-millenniumdoelstellingen moet gekoppeld worden aan het besef dat zonder stringente maatregelen tal van die doelstellingen gewoon niet kunnen worden gehaald. Integendeel. Een escalerende globale opwarming zou het proces van 'ontwikkeling' wel eens kunnen stopzetten en zelfs doen terugdraaien. Dit impliceert meer extreme armoede, honger, gezondheidsproblemen etc. Hoe de wereld zal omgaan met het klimaatvraagstuk zal een rechtstreeks effect hebben op de ontwikkelingskansen van miljoenen tot zelfs miljarden mensen in deze wereld. Als we falen dan zal volgens het VN-ontwikkelingsprogramma de armste 40 procent van de wereldbevolking veroordeeld worden tot een schimmig bestaan. Ongelijkheden binnen landen zullen vergroten.

Slotsom: aanpassen aan de klimaatwijzigingen zonder mitigatie (daling van de uitstoot van broeikasgassen), zoals Kroonenberg voorstelt, is als dweilen met de kraan open. De gevolgen zullen dan cumuleren tot op een punt dat ze gewis onbeheersbaar worden. Dit is kiezen voor een Mad Max-scenario waarin de armsten en de zwaksten het hardst zullen worden getroffen. Om de klimaatwijzigingen te lijf te gaan, is er behoefte aan een tweesporig beleid: aanpassing aan de klimaatgevolgen die door de traagheid in het systeem al onafwendbaar zijn én een beperking van de snelheid en de uiteindelijke schaal van de opwarming.
(Peter Tom Jones is doctor in de Toegepaste Wetenschappen en post-doctoraal onderzoeker aan de KU Leuven. Philippe Huybrechts is hoogleraar in de klimatologie en de glaciologie VUB DS 17/5/8)

Maar zelfs met prijzen boven de 125 dollar doet zich geen economische ramp voor in de westerse wereld. De mensen zijn ontevreden, maar ze kunnen nog altijd hun benzine betalen. Voor de ontwikkelingslanden is de prijsstijging wel een ramp. Onlangs vertelde de minister van Sri Lanka me dat in zijn land mensen beginnen te moorden om aan brandstof te raken.’
... Het is compleet absurd om een huis met stookolie te verwarmen, en op lange termijn zelfs absurd om het met gas te doen. Huizen zullen elektrisch verwarmd worden, en vooral beter geïsoleerd zijn. ... Auto's vormen de grootste uitdaging. ... Waterstof is enorm duur om te maken, te distribueren en op te slaan. Het zullen eerder zuiver elektrische of hybride auto's worden.'
Claude Mandil, ex-voorzitter van de International Energy Agency, die deze week een eredoctoraat kreeg aan de KU Leuven in DS 17/5/8.
Er zullen, vooral op korte termijn, winnaars (waaronder België?) en grote verliezers zijn ten gevolge van de opwarming der aarde. Maar in de meest waarschijnlijke scenario's zal het aantal verliezers veel groter zijn dan het aantal winnaars. (Marc Buelens, hoofdocent RUG en partner Vlerick Leuven Gent Management school in Trends 8/5/8).


17-05-2008, 11:59:22

26-04-2008
Eten of gegeten worden

De wereld gaat meer en meer naar een wereld waar men eet of gegeten wordt. Niemand betrouwt niemand nog. (Terzake 25/4/8)
26-04-2008, 14:00:59







Structurerele veranderingen

Beleggers onderschatten altijd structurele veranderingen (Geert Noels, in Trends).
26-04-2008, 13:57:12







Menselijke of wetenschappelijke vraag?

Een matroos zit op de mast van een schip midden in de oceaan. Er rolt een traan over zijn wangen en de traan valt in de oceaan. Met hoeveel graden koelt de oceaan af? (een vraagstuk voorgelegd aan studenten burgerlijk ingenieurs, gehoord op de trein)
Wat is hier het probleem? De wetenschappelijke vraag of de menselijke vraag en menselijk appel ?
26-04-2008, 13:53:43






24-04-2008
Niets, iets, alles

80% heeft niets.
19% heeft iets.
1% heeft alles.
die 1% doet niets voor diegene die niets hebben.
die 19% doet niets voor diegene die niets hebben.
(gehoord van Steven dinsdagavond in Varsenare in zijn relaas over zijn 5-jarig verblijf in Mexico)
Onze maatschappij bestaat uit 20% mensen die weinig hebben, 70% die iets hebben en 10% die alles hebben. Essentieel is de 70% in het 'middenveld'. Deze groep speelt een belangrijke rol in de sociale cohesie. Zij speelt een hoofdrol in het samenhouden van de maatschappij, in het sociaal zijn van de maatschappij. Enerzijds, is dit de groep die door een sociaal beleid een aanvaardbare levensstandaard heeft. Hoe kleiner ze wordt, hoe dualer (en asocialer) de maatschappij is. Het verdwijnen van koopkracht doet meer en meer mensen uit het middenveld terugvallen in de categorie mensen die weinig hebben. Dit middenveld is ook solidair gebleken met de 20% die weinig hadden. Meer en meer blijkt dit middenveld moeite te hebben om deze solidariteit te behouden. Ofwel hebben ze middelen niet meer, ofwel is hun sociale attitude vermindert. (ooit gelezen)
24-04-2008, 19:54:16







Groter dan onszelf

We worden gedreven door dingen die weerspiegelen wat we geloven.
Dat één gelijk is aan velen.
Dat elk individu een deel is van een groter geheel.
Dat we samen tot grootse dingen in staat zijn.
Dat ieder van ons, hoe dan ook, deel wil uitmaken van iets dat groter is dan onszelf.
We geloven dat dingen een ziel hebben, omdat iemand een ziel erin heeft gelegd.
(gelezen in een vergaderzaaltje bankfederatie)
24-04-2008, 19:51:06






06-04-2008
Psychologische instelling = marathon

Deze crisis is nu al acht maanden bezig. Dat is ontzettend lang. De specialisten bij de banken, maar ook bij de centrale banken en de toezichthouders, zijn moe aan het worden. Ik ook. Het is een facet van de crisis waar weinig over gesproken wordt. … Ik heb toen tegen collega’s, en ook tegen mensen in de particuliere sector, gezegd dat ze van psychologische instelling moesten veranderen. Dit is geen sprint meer van honderd meter. We lopen nu een marathon. (Peter Praet, directeur Nationale Bank in DS 5/4/8).
06-04-2008, 17:20:34







De keizer is naakt

Hoe komt het dan dat men zich toch laat verblinden? Noels: 'Je zit een systeem waar iedereen het doet en waar het heel moeilijk is 'neen' te zeggen. Groepsgedrag speelt een belangrijke rol in de financiële sector. Het is niet eenvoudig om als eerste te zeggen: 'De keizer is naakt.' Bovendien: hoelang hou je het vol niet in het systeem te stappen, terwijl alle anderen lustig voortdoen en goed geld verdienen? Je moet het kunnen meemaken dat je gelijk krijgt. Want vier jaar lang werd veel geld verdiend. Dat is een bijzonder lange periode waarin je ongelijk lijkt te hebben. Wel, de mensen hebben geen vier jaar geduld. Waarschuwen is een werk van lange duur en je hebt nooit onmiddellijk resultaat. (Geert Noels, bestuurder Petercam in De Tijd)
We moeten weigeren ons door de stroming te laten meeslepen.
Wie verdrinkt kan de anderen niet redden.
Mahatma Gandhi
06-04-2008, 17:00:43







Desintegratie ethiek, bonus en financiële crisis

'De loondrift via steeds hogere variabele vergoedingen verpest ons maatschappelijk leven', waarschuwt financieel specialist Eric De Keuleneer. Eric De Keuleneer vindt het principe van het prestatiegebonden salaris zeer gevaarlijk. 'Het is een van de belangrijke oorzaken van de economische en financiële problemen waar we vandaag mee kampen. … Dat leidde tot een desintegratie van de ethiek in verschillende beroepen zoals de audit, waar het salaris veel belangrijker werd om goede mensen te houden….. Uit enquêtes blijkt dat de belangrijkste reden om ergens te werken elementen zijn zoals de erkenning die men krijgt en de goede werksfeer. Het loon komt pas op de derde of vierde plaats. 'Men heeft van de vergoeding de erkenning gemaakt.' (Eric De Keuleneer in DS 3/4/8)

Aanvankelijk werden de risico’s goed gedocumenteerd, maar toen werden technieken ontwikkeld om de rendementen nog te verbeteren. Toen werden de banken gulzig. Nieuwe producten werden gebouwd op slechte statistieken en onvoldoende getest. Dat was al een beetje het geval in 2005, maar het gebeurde vooral in 2006 en 2007.’… Kredieten verstrekken aan mensen die nauwelijks een inkomen hebben, dat is toch om moeilijkheden vragen. ‘Die subprime-kredieten zijn een bijzonder geval. Het is een schandaal wat daar gebeurd is. Het is moeilijk te begrijpen hoe het kan dat de Amerikanen dat niet wisten. In veel gevallen wisten de banken van tevoren dat de kans op niet-terugbetaling heel groot was. (Peter Praet, directeur Nationale Bank in DS 5/4/8).

06-04-2008, 15:20:23







Small is beautiful en prosumeren

Small is Beautiful is the title of a series of books by E.F. Schumacher. ... It was released soon after the effects of the 1973 energy crisis shook the world and dealt with the crisis and various emerging trends (like globalization) in an unusual fashion. ....
Schumacher was a respected economist who worked with J.M. Keynes and J.K. Galbraith. For twenty years he was the Chief Economic Advisor to the National Coal Board in the United Kingdom, opposed the neo-classical economics by declaring that single-minded concentration on output and technology was dehumanizing. He held that one's workplace should be dignified and meaningful first, efficient second, and that nature (and the world's natural resources) is priceless.
Schumacher proposed the idea of "smallness within bigness": a specific form of decentralization. For a large organization to work, according to Schumacher, it must behave like a related group of small organizations. Schumacher's work coincided with the growth of ecological concerns and with the birth of environmentalism and he became a hero to many in the environmental movement.
In the first chapter of 'Small Is Beautiful', "The Problem of Production", Schumacher points out that our economy is unsustainable. The natural resources (especially fossil fuels), are treated as expendable income, when in fact they should be treated as capital, since they are not renewable and thus subject to eventual depletion. He further points out that similarly, the capacity of nature to resist pollution is limited as well. He concludes that government effort must be concentrated on reaching sustainable development, because relatively minor improvements like education for leisure or technology transfer to the Third World countries will not solve the underlying problem of unsustainable economy.
Schumacher's philosophy is one of "enoughness," appreciating both human needs, limitations and appropriate use of technology. It grew out of his study of village-based economics, which he later termed “Buddhist Economics.” Buddhist Economics forms the basis for 'Small is Beautiful's fourth chapter.
He faults conventional economic thinking for failing to consider the most appropriate scale for an activity, blasts notions that “growth is good”, and that “bigger is better,” and questions the appropriateness of using mass production in developing countries, promoting instead “production by the masses.” Schumacher was one of the first economists to question the appropriateness of using GNP to measure human wellbeing, emphasizing that “the aim ought to be to obtain the maximum amount of well being with the minimum amount of consumption.”
(Schumacher werd vermeld in een Quiz, info afkomstig van Wikipedia)
Een belangrijke plaats in Revolutionaire rijkdom wordt ingenomen door de uitdieping van het begrip 'prosumeren', dat in vroegere werken van Toffler ook al aan bod kwam. De auteur overtuigt de lezer ervan dat zijn visie inderdaad juist is, en dat er steeds meer consumenten zijn die tegelijk producent worden van wat ze consumeren. Denk daarbij niet alleen aan de groeiende doe-het-zelfsector, maar ook aan de ontwikkeling van het computerbesturingssysteem Linux, of fenomenen zoals de online encyclopedie Wikipedia. Kortom, in de kenniseconomie zal welvaart op een andere manier tot stand komen dan in de industriële tijd. Veel activiteiten ontsnappen steeds meer aan de officiële economie. (DS 14/3/8 over het boek 'revolutionaire rijkdom' van A.Toffler)
06-04-2008, 15:08:48







Wonde(r) en verrijzen

Veel mensen hebben een wonde. Mensen zonder succes, zonder diploma, zonder eten, zonder papieren, zonder een gezond lichaam. Als ze dan door iemand worden behandeld als gelijke, zoals ze zijn, dan zie je iets gebeuren. Een schittering in de ogen. Vanuit de wonde verschijnt een wonder. Ze verrijzen. (Canvas)
06-04-2008, 14:50:51







Het zout in de oceaan

Misschien is God aanwezig in het universum zoals het zout in de oceaan, dat het water een smaakje geeft. (Richard Ford in DS).
06-04-2008, 14:31:24







Humanisme als menselijk zingevingsproject

Als basis dienen het denken en oeuvre van de Franse filosoof Albert Camus. De titel van het Gesamtkunstwerk verwijst naar een citaat uit 'Le mythe de sysiphe' van de schrijver: 'Si le monde était clair, l'art ne serait pas'. 'Voor mij schuilt in dat ene krachtige zinnetje het bewijs dat atheïsme een evidentie is. Als er een schepper was, dan zou de wereld helder zijn. Er zou een doel zijn, en geen plaats voor kunst. De vaststelling van Camus dat de mens aan zingeving doet zonder goed te weten waarom en waar naartoe, is voor mij het ultieme bewijs dat God niet bestaat.' ... Religies zijn waardevolle mythologieën, maar niet meer dan dat. De wereld wordt steeds fundamentalischer. Daarom is er nood aan een humaan atheïsme' zegt Groslot. ... 'Camus werd als een existentialist gezien, wat hij altijd ontkende. Niet onterecht, denk ik. Zijn wereldbeeld steunde op het atheïsme en het feit dat de wereld geen uitzonderlijk doel heeft en daarom absurd is. De mens moet volgens hem zelf zin aan het bestaan geven en dat soms tegen beter weten in. (Robert Groslot in de Tijd).
Ieder mens is geroepen tot menselijkheid. Het totaal van de menselijkheden zegt misschien iets over God. (Canvas)
Humaan atheïsme is uitdrukking van de renaissance-mens. De menselijke ratio, en daaruitvolgend het humaan atheïsme, als kompas in het leven. Maar kan de irrationaliteit en onvatbaarheid van het leven ook niet een uitgangspunt zijn van te leven? Leven vanuit de irrationaliteit houdt dan in zich dat men toelaat dat andere invloeden dan de ratio, medebepalend zijn voor zijn lot. Zo is het gevoel van universele verbondenheid met de wereld en de mensen niet rationeel te verklaren, maar misschien wel zeer reëel. Verbondenheid waardoor de vleugelslag van de vlinder die aan de andere kant van de wereld een verfrissend briesje doet opsteken.
06-04-2008, 14:12:22







Innerlijke kracht en doe-dingen

Een lang en goed leven heeft te maken met vertrouwen en innerlijke kracht, gedrevenheid, humor, doorleefde persoonlijke relaties, het besef dat je loopbaan niet hetzelfde is als je identeit, het aanvaarden dat er doelen zijn die je niet kan bereiken ... Maar ook met concretere doe-dingen: stop met roken, drink en eet matig terwijl je ervan geniet, sterk de spieren in de fitness en blijf je hersenen gebruiken (De Standaard, commentaar op 'Hoe wij oud worden', Sherwin B.Nuland).
06-04-2008, 13:50:51







1 of 2 in plaats van 3 maaltijden

De rijstprijs steeg gisteren in Chicago naar een historisch record (+ 2,4procent), nu de angst groeit dat het aanbod de stijgende vraag niet zal kunnen bijbenen. Wereldwijd is het graan het basisvoedsel voor maar liefst drie miljard mensen. 'Het enige wat ik zie gebeuren is dat mensen op een bepaald moment minder eten, omdat het te duur wordt. Dat gebeurt al in Afrika waar mensen in plaats van drie maaltijden nog maar een of twee keer per dag eten. De sociale onrust zal bijzonder groot zijn.' (DS 4/4/8)
06-04-2008, 12:38:19
09-03-2008
Welke mens centraal?

De mens met onbegrensde mogelijkheden die zijn eigen God wordt (ideaal Renaissance)? De mens met zijn tegenslagen die zijn begrensdheid ervaart en wiens hand reikt naar houvast? ((Christelijk) humanisme)
De wijze waarop wordt omgegaan met de euthanasie die Claus toepaste,... stoot tegen de borst. ... Hij kon zijn woorden niet meer omvormen tot heldere frasen. Dat was dus zijn reden om euthanasie te vragen en te verkrijgen. Ik ken veel mensen die hun woorden niet meer vinden, laat staan deze tot heldere frasen kunnen of konden omvormen. Is het leven van die mensen dan waardeloos geworden? Hebben zij het recht of, na de ophemeling van Claus, misschien zelfs de plicht om euthanasie te vragen, om de maatschappij toch niet meer tot last te zijn, om hun familie te bevrijden van een zorg die wel eens lang zou kunnen duren? .... Hij heeft het vanuit zijn mensbeeld wellicht als een individueel recht beschouwd dit te kunnen doen, maar dan heeft hij toch de sociale impact van zijn daad onderschat. Vanuit zijn levensvisie waren lijden en aftakeling wellicht in oppositie met een waardevol leven, maar ook hier heeft hij toch een belangrijke realiteit van het leven ontkend: dat waardevol leven niet alleen afhangt van capaciteiten die men al dan niet kan ontwikkelen en dat men als medemens juist wordt uitgenodigd anderen te helpen als ze in hun capaciteiten falen, waarin nieuwe facetten van medemenselijkheid kunnen opbloeien. .... Mensen met een aangeboren handicap, mensen met een chronische ziekte, dementerenden: neem je lot in eigen hand of laat je helpen door anderen en wees edelmoedig. Doe het vooral 'sereen, waardig en moedig, en neem de regie van uw leven in eigen handen'.... Ode aan het leven van de volmaakten, van de succesvollen, die hun woorden tot heldere frasen kunnen kneden. In de brave new world is alleen nog plaats voor hen. Misschien is het dat juist waar we het meeste verdriet moeten voor hebben. (R.Stockman, overste broeders van liefde in DS 23 maart 2008).
09-03-2008, 12:10:12







Economie en mens verzoenen

Eén van de moeilijkste zaken is om een evenwicht te vinden tussen het economische en het sociale (gehoord in afscheidsrede bedrijfsleider).
09-03-2008, 10:53:04







Mens kapitaal

De mens is het belangrijkste kapitaal (gehoord in afscheidsrede bedrijfsleider gehouden in Tours).
09-03-2008, 10:49:31






03-03-2008
Time matters

Saying goodbye doesn't mean anything. It's the time we spent together that matters, not how we left it. (mail vertrekkende collega)
Tijd is het enige wat we in overvloed kunnen geven aan anderen. (gehoord)
03-03-2008, 21:58:31

23-02-2008
Uitsluiten of insluiten

Ik kijk niet enkel of niet zozeer naar de goddelijkheid van Christus, maar naar zijn menselijkheid. .... Christelijke deugd is niet te meten aan de mate waarin men mensen uitsluit die niet volgens bepaalde regels leven, dan wel aan de mate waarin men deze mensen insluit (uit de film 'Chocolat').
23-02-2008, 12:34:31






17-02-2008
Zonder God is niets meer toegelaten

Ik heb net een fantastisch artikel gevonden uit DS der letteren van 1971. Een interview met Françoise Giroud, de toenmalige hoofdredactrice van L'Express. De titel luidt: Zonder God is niet meer toegelaten. Sommige mensen denken: "zonder God is alles toegelaten". Maar ik denk dat zij meer gelijk heeft. We moeten onze samenleving nu eenmaal ordenen, maar als er onvoldoende input is vanuit de grote morele instanties, dan wordt de drang om alles in wetten te vatten, groter.' Het gevolg zal zijn dat straks niets meer is toegelaten. Want als de mens zichzelf tot God verklaart, dans is de Ubermensch en de homo sovieticus niet meer veraf. Er zullen dan altijd wetjes bijkomen, precies omdat we niet meer kunnen rekenen op de vanzelfsprekende deugdzaamheid - om eens een oud woord te gebruiken - van de mens zelf. (M. Van de Voorde in DS 16/2/8).
17-02-2008, 14:05:31







Patroondenken, rede en geloof

Kan een religie niet verlicht zijn? Dat is een contradictio in terminis. Een religie belooft altijd veel meer dan ze kan waarmaken. .... Maar de mens heeft blijkbaar een geweldige behoefte om in iets te geloven? Dat maakt me wel pessimistisch over de menselijke soort. Maar onze hersenen zijn nu eenmaal gemaakt om in patronen te denken. Dat heeft ons al onze grote wetenschappelijke ontdekkingen opgeleverd, maar ook bijvoorbeeld het onuitroeibare geloof in astrologie en andere onzin waartoe ik religie reken. Dat is blijkbaar de prijs die we moeten betalen. Toch zijn mensen in staat om zonder geloof te leven. (Christopher Hitchens, in DS der Letteren 15/2/8, ivm zijn boek God is niet groot)
Voor Van de Voorde is het duidelijk: geloof en rede moeten niet gescheiden worden en bovendien kan het geloof niet zonder de rede. 'De mens heeft zijn verstand nodig om de wetmatigheden van deze wereld te kunnen ontdekken en begrijpen. Hoe zitten de dingen in elkaar? Maar daarmee heeft hij nog geen antwoord op een meer fundamentele vraag: waarom ben ik hier? Dat is het terrein van het geloof. En daarom zijn rede en geloof niet te scheiden: het zijn immers twee fundamentele capaciteiten van het denkend vermogen van de mens. Maar ze moeten uit elkaars vaarwater blijven.' De grote fouten gebeuren als het geloof zich gaat moeien met de hoe-vraag. (Marc Van de Voorde in DS 16/2/8 over zijn boek 'Over geloof en rde')
17-02-2008, 14:00:23






16-02-2008
Gemeenschap van oorzaken en gevolgen

Een gevoel van het deel uitmaken van een gemeenschap van oorzaken en gevolgen waarmee we zijn vervlochten (John Dewey geciteerd door Richard Rorty, filosoof in 'Boek van de schoonheid en de troost')
16-02-2008, 11:36:12







Natuurlijke vroomheid

Maar toch roept de aanblik van die motten van het type Europese Saturniden iets op dat Wordsworth 'natuurlijke vroomheid' noemde, (Richard Rorty, filosoof in 'Boek van de schoonheid en de troost')
16-02-2008, 11:35:02







Troost en verbeelding

Hoe ik ook mijn best doe om niet-religieus te blijven, ik blijf geloven dat het universum zelf, ook als wij er niet meer zijn, troost zal vinden in het feit dat die Europese Saturniden, die verbondenheid, Van Goghs schilderijen en Nabokovs beschrijvingen ooit hebben bestaan. .... (Richard Rorty, filosoof in 'Boek van de schoonheid en de troost')
Wat is de plaats van de mens in het heelal? De mens is de verbeelding van het heelal. (Abt Jamison in Knack).
De mens is de fantasie, de verbeelding van God (Canvas)
16-02-2008, 11:30:03






03-02-2008
In lumine tuo videmus lumen

In Uw licht zien wij het licht.
03-02-2008, 21:15:35






02-02-2008
Europa's ideeëngoed opwaarderen

In 'The Europeanization of the World: On the Origins of Human Rights and Democracy' komt de Amerikaanse historicus John M.Headley tot de conclusie dat er iets uniek schuilt in de Europese beschaving. De politieke verwezenlijkingen van de renaissance en de reformatie, waar de oorsprong ligt van zowel de universele mensenrechten als de moderne constitutionele democratie, moeten in zijn ogen dringend opgewaardeerd worden. 'Als we de moderne wereld willen begrijpen, moeten we toegeven dat die grotendeels door de Europeanen gemaakt is.' ... De geschiedenis van onze beschaving is nauw verbonden met het Christendom en later met de secularisering, die in de 16e en 17e eeuw uitmondde in wat we 'de Europese beschaving' zijn gaan noemen. ... Om haar ideeëngoed te beschermen is het beter dat Europa wat meer afstand neemt van Amerika. (De Tijd, 26/1/8)
02-02-2008, 12:51:46

27-01-2008
Lenen aan mensen zonder terugbetalingscapaciteit.

Er werd geld geleend aan mensen die niet of nauwelijks in staat waren om hun schulden af te lossen. De financiële industrie verdiende er geld mee en het risico werd doorgeschoven ... (Geert Noels, DS 26/1/8).
En eens het stof van de kredietcrisis wat is neergedwarreld, begint het weer opnieuw. Dan lanceren de financiële engineers weer nieuwe producten, die weer bijna niemand begrijpt en waarvan niemand dus het risico nog kan inschatten. En als er dan weer een financiële crisis uitbreekt, zullen de centrale bankiers weer te hulp komen ... (K De Ruyter, DS 26/1/8).
27-01-2008, 18:20:24







Scheve verhoudingen

De prijs die landen met een laag en gemiddeld inkomen betalen voor wereldwijde milieuproblemen, is veel groter dan hun aandeel in de oorzaken ervan. ... Zo stoten inwoners van rijke landen bijna zes keer meer broeikasgassen uit dan inwoners van arme landen. Maar arme landen dragen een schade voor meer dan het dubbele van hun uitstoot. ... Door dergelijke scheve verhoudingen tussen consumptie en schade hebben rijke en halfrijke landen een grote ecologische schuld bij arme landen, besluiten de wetenschappeers in het blad 'Proceedings of the National Academy of Sciences' (DS Wetenschap 24/1/8)
27-01-2008, 18:08:49







Meedogenloos of medemenselijk.

Stel je eens voor dat de zin van het leven slechts jouw geluk zou zijn - dan zou het leven verworden tot een meedogenloze en gevoelloze zaak. Je moet de wijsheid van de medemenselijkheid omarmen. Je verstand en je gevoel vertellen je dat de zin van het leven bestaat uit het dienen van de kracht die jou op deze wereld zette. Pas dan wordt het leven een vreugde. (Leo Tolstoi)
27-01-2008, 18:04:17