De crisis maakt duidelijk dat de oude groeiforrnule, gebaseerd op financiële en ecologische schulden, vastloopt. Als tien jaar stagnatie dat besef in alle vezels van de maatschappij doet doordringen, hebben we winst gemaakt. ... We moeten er ons gewoon bewust van worden dat we financieel en ecologisch tegen grenzen zijn aangebotst die we op de oude manier niet meer kunnen verleggen. We moeten naar een nieuw maatschappijmodel. Dat is de enige uitweg uit de crisis.
Dat betekent we ons houden aan drie heel basale principes.
We stoppen met financiële schulden te maken en boven onze stand te leven.
We gaan ecologisch niet langer in de overshoot door te vervuligen en onze hulpbronnen te verspillen. En we gaan onze maatschappij anders organiseren. In essentie beteken het dat we van een lineair productiesysteem overstappen naar een circulaire economie. Wat we vandaag doen, is onzinnig: we graven grondstoffen op, stoken ze op of maken er iets van, en wat we niet meer kunnen gebruiken aan het einde van de cyclus, gooien we weg. We moeten naar een circulair systeem, waarbij we onze energie zelf produceren en producten aan het einde van hun levenscyclus hergebruiken als grondstof voor nieuwe. Steeds opnieuw. De potentie daarvan is enorm. Technologie wordt de poort naar overvloed. ...
Tegelijk moeten we ons anders organiseren. De meeste organisaties werken volgen een piramidale, mechanische structuur. Mensen zitten in een hokje en mogen precies doen wat daar is voorgeschreven. Ze mogen zich vooral niet bemoeien met wat in het hokje daarnaast gebeurt. Terwijl ze in staat zijn hokjes te doorbreken en holistisch te denken. Maar het arbeidssysteem stimumeert dat niet. Als je gaat werken, kan je net zo goed de helft van je mogelijkheden thuis laten, want die heb je toch niet nodig. ... Dit gaat terug op de newtoniaanse opvatting dat de wereld een soort mechaniek is, en dat specialisatie de weg is naar efficiëntie. Maar dat verhaal loopt op zijn einde. Specialisatie blijkt nu de oorzaak van allerlei ongemak. Van milieuproblemen. Van de vervreemding van mensen. We hebben processen gecreëerd die in een koker zitten en die we binnen die koker optimaliseren. Zonder te kijken naar de negatieve effecten links en rechts ervan. We organiseren onszelf met een paardenbril op. Dat is net wat een circulair systeem niét nodig heeft. We moeten leren samenwerken, integreren. Onze arbeidsmarkt en onze productie fysiek zo organiseren dat het ene proces voortbouwt op het andere.
Er zijn genoeg krachten in het bedrijfsleven en de maatschappij die al bezig zijn met die omwenteling. Kijk naar al die burgers die hun eigen energieproductie organiseren....lnteressant aan dit verhaal is dat je tot nieuwe bedrijfsmodellen komt. In een circulaire economie is het logisch dat een fabrikant zijn producten niet verkoopt rnaar verhuurt, zodat hij de grondstof in handen houdt. ...We moeten op een andere manier naar eigendom leren kijken. ... Voorbij het 'hebben' ligt een comfortabel leven zonder de last van eigendom. ... Maar ik zeker op zou inzetten, is alles wat maken heeft met ICT, nanotechnologie of materiaaltechnologie.... We staan voor een periode van deglobalisering. ..... Ze vergt investeringen, en er zit een hoop werk aan vast. Ik ben hoopvol, omdat we met dit model opnieuw banen importeren. Elk dak waarop zonnepanelen worden gelegd, betekent lokale werkgelegenheid. Recycleren van grondstoffen doe je lokaal. .... Hoe gaan we die ingrijpende transitie van lineair naar circulair financieren? Simpelweg: door onze spaargelden via het bankwezen aan te wen. De financiële sector moet dienstbaar zijn aan de transitie. Een deel van de sector is in de speculatieve economie verzeild geraakt. Daar moeten ze uit. Banken hebben er niets te zoeken. (Herman Wijffels, ex-ceo Rabobank en hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering Universiteit Utrecht, De Tijd 10/11/2012)
Dat betekent we ons houden aan drie heel basale principes.
We stoppen met financiële schulden te maken en boven onze stand te leven.
We gaan ecologisch niet langer in de overshoot door te vervuligen en onze hulpbronnen te verspillen. En we gaan onze maatschappij anders organiseren. In essentie beteken het dat we van een lineair productiesysteem overstappen naar een circulaire economie. Wat we vandaag doen, is onzinnig: we graven grondstoffen op, stoken ze op of maken er iets van, en wat we niet meer kunnen gebruiken aan het einde van de cyclus, gooien we weg. We moeten naar een circulair systeem, waarbij we onze energie zelf produceren en producten aan het einde van hun levenscyclus hergebruiken als grondstof voor nieuwe. Steeds opnieuw. De potentie daarvan is enorm. Technologie wordt de poort naar overvloed. ...
Tegelijk moeten we ons anders organiseren. De meeste organisaties werken volgen een piramidale, mechanische structuur. Mensen zitten in een hokje en mogen precies doen wat daar is voorgeschreven. Ze mogen zich vooral niet bemoeien met wat in het hokje daarnaast gebeurt. Terwijl ze in staat zijn hokjes te doorbreken en holistisch te denken. Maar het arbeidssysteem stimumeert dat niet. Als je gaat werken, kan je net zo goed de helft van je mogelijkheden thuis laten, want die heb je toch niet nodig. ... Dit gaat terug op de newtoniaanse opvatting dat de wereld een soort mechaniek is, en dat specialisatie de weg is naar efficiëntie. Maar dat verhaal loopt op zijn einde. Specialisatie blijkt nu de oorzaak van allerlei ongemak. Van milieuproblemen. Van de vervreemding van mensen. We hebben processen gecreëerd die in een koker zitten en die we binnen die koker optimaliseren. Zonder te kijken naar de negatieve effecten links en rechts ervan. We organiseren onszelf met een paardenbril op. Dat is net wat een circulair systeem niét nodig heeft. We moeten leren samenwerken, integreren. Onze arbeidsmarkt en onze productie fysiek zo organiseren dat het ene proces voortbouwt op het andere.
Er zijn genoeg krachten in het bedrijfsleven en de maatschappij die al bezig zijn met die omwenteling. Kijk naar al die burgers die hun eigen energieproductie organiseren....lnteressant aan dit verhaal is dat je tot nieuwe bedrijfsmodellen komt. In een circulaire economie is het logisch dat een fabrikant zijn producten niet verkoopt rnaar verhuurt, zodat hij de grondstof in handen houdt. ...We moeten op een andere manier naar eigendom leren kijken. ... Voorbij het 'hebben' ligt een comfortabel leven zonder de last van eigendom. ... Maar ik zeker op zou inzetten, is alles wat maken heeft met ICT, nanotechnologie of materiaaltechnologie.... We staan voor een periode van deglobalisering. ..... Ze vergt investeringen, en er zit een hoop werk aan vast. Ik ben hoopvol, omdat we met dit model opnieuw banen importeren. Elk dak waarop zonnepanelen worden gelegd, betekent lokale werkgelegenheid. Recycleren van grondstoffen doe je lokaal. .... Hoe gaan we die ingrijpende transitie van lineair naar circulair financieren? Simpelweg: door onze spaargelden via het bankwezen aan te wen. De financiële sector moet dienstbaar zijn aan de transitie. Een deel van de sector is in de speculatieve economie verzeild geraakt. Daar moeten ze uit. Banken hebben er niets te zoeken. (Herman Wijffels, ex-ceo Rabobank en hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering Universiteit Utrecht, De Tijd 10/11/2012)